Panangted – dagiti bersikulo ti Biblia maipapan iti kuarta

Dagiti pannubok iti panangted

Pannubok iti pammati

Ania ti pagsayaatanna, kakabsatko, no ibaga ti maysa a tao nga adda ti pammatina, ngem awanan isuna kadagiti aramid? Maisalakan kadi isuna dayta a pammati? No agkasapulan ti kabsat a lalaki wenno babai kadagiti badbado ken inaldaw a taraon, ket ibaga ti maysa kadakayo kadakuada, “Mapanka nga addaan kapia, agpabaraka ken manganka a nasayaat,” ngem saanmo nga ited kadakuada dagiti kasapulanda a banbanag a maipaay iti bagi, ania ti pagsayaatanna dayta? Iti isu met laeng a wagas, ti pammati, no awanan kadagiti aramid, ket natay. (Santiago 2:14-17)

Pannubok no agtalinaed kadatayo ti ayat ti Dios

Ngem kasano a maibaga nga adda ti ayat ti Dios iti siasinoman nga addaan kadagiti banbanag iti lubong a makakita iti kabsatna nga agkasapulan, ngem iserrana met ti manangngaasi a pusona iti agkasapulan iti tulongna? (1 Juan 3:17)

Pannubok iti panagayat iti kaarubatayo

Ibagak daytoy saan a kas maysa a bilin. Ngem ketdi, ibagak daytoy tapno padasek ti kinapudno ti ayatyo babaen iti panangidilig iti gagar dagiti dadduma a tattao. (2 Taga-Corinto 8:8)

Pagarigan ti naimbag a Samaritano

Ngem adda maysa a Samaritano, kabayatan ti panagdalyasatna, dimteng iti ayanna. Idi nakitana isuna, natignay isuna a naasian. Inasitganna ken binaredbedanna dagiti sugsugatna nga sinapsappoanna iti lana ken arak dagitoy. Insakayna iti bukodna nga ayup, sana impan iti balay a pagdadagusan, ken inaywananna isuna. Iti summaruno nga aldaw, nangiruar isuna iti dua nga denario ket intedna iti agpadpadagus, ken kinunana, 'Aywanam isuna, ken aniaman a sobra a magastom, inton agsubliak, bayadankanto.' (Lucas 10:33-35)

Pannubok no ni Cristo ti Apo

Kinuna ni Jesus kenkuana, “No tarigagayam ti agbalin a naan-anay, mapanka, ilakom no ania ti adda kenka, ken itedmo kadagiti marigrigat, ket maaddaankanto iti gameng idiay langit. Ket umayka, sumurotka kaniak. ” Ngem idi nangngeg ti agtutubo a lalaki ti imbaga ni Jesus, pimmanaw isuna a naliday, ta addaan iti adu a sanikua. (Mateo 19:21-22)

Iti panangmatmat ni Jesus kenkuana, naayatan kenkuana. Kinunana kenkuana, “Maysa a banag ti kurang kenka. Masapul nga ilakum amin nga adda kenka ken itedmo kadagiti nakurapay, ket maaddaankanto iti kinabaknang idiay langit. Kalpasanna, umayka ket surotennak.” Ngem naupay isuna gapu iti daytoy a sarita, pimmanaw isuna a malmalday unay, ta addaan isuna iti adu a sanikua. (Marcos 10:21-22)

Idi nangngegan ni Hesus dayta, kinunana kenkuana, “Adda pay maysa nga banag nga pagkurangam. Masapul nga ilakom iti amin nga adda kenka ket iwarasmo kadagiti nakurapay, ket maaddaankanto iti gameng sadi langit - ket umayka, surotennak.” Ngem idi nangngeganna dagitoy a banbanag, nakaro iti ladingitna agsipud ta isu ket nabaknang unay. (Lucas 18:22-23)

Dagiti kababalin iti panangted

Ti kababalin ti Dios

Gapu ta kasta unay ti panagayat iti Dios iti lubong, intedna ti naidumduma nga Anakna tapno saan a mapukaw ti siasinoman a mamati kenkuana no diket maadaan iti biag nga agnanayon. (Juan 3:16)

Ket ammotayo ken namatitayo iti ayat ti Dios kadatayo. Ti Dios ket ayat, ket isuna nga agtaltalinaed iti ayat ket agtaltalinaed iti Dios, ken agtaltalinaed ti Dios kenkuana. (1 Juan 4:16)

Ti tunggal nasayaat a sagut ken tunggal naan-anay a sagut ket manipud idiay ngato, a bumabbaba manipud iti Ama dagiti lawag. Saan nga agbalbaliw isuna a kasla kadagiti agsukat-sukat nga aniniwan. (Santiago 1:17)

Ti kababalintayo

Ania ti umiso a kababalin?

Buyogen ti ayat

Ken kas pangarigan itedko amin a kukuak a mangpakan kadagiti nakurapay, ken itedko ti bagik tapno mapuoran. Ngem no awan ti ayatko, awan ti magunggonak. (1 Taga-Corinto 13:3)

Buyogen ti rag-o

Mangted koma ti tunggal maysa a kas pinanggepna iti pusona. Saan koma a mangted isuna a silaladingit wenno mapilpilitan. Gapu ta ay-ayaten ti Dios ti siraragsak a mangmangted. (2 Taga-Corinto 9:7)

Kasano ti panangted a buyogen ti ayat?

Mangted iti Apo a kas panangipakita iti ayat ken panagdayaw

“Ibagam kadagiti Israelita a mangalada iti daton para kaniak manipud iti tunggal tao a matignay nga agited babaen iti situtulok a puso. Masapul nga awatenyo dagitoy a daton para kaniak. (Exodo 25:2)

“Inton alaem ti sensus dagiti Israelita, masapul a tunggal tao ket mangted iti pangsubbotda ti biagda kenni Yahweh. Masapul nga aramidem daytoy kalpasan a mabilangmo ida, tapno awan ti didigra kadakuada no bilangem ida. Tunggal maysa a naibilang iti sensus ket masapul nga agbayad iti kagudua a siklo ti pirak, sigun ti timbangan iti siklo iti santuario (ti maysa siklo ket aggatad iti duapulo a gera). Daytoy kagudua a siklo ket daton nga agpaayto kaniak, ni Yahweh. Tunggal maysa a naibilang, manipud kadagiti agtawen iti duapulo agpangato, masapul nga itedda daytoy a daton nga agpaay kaniak. (Exodo 30:12-14)

Mangalakayo iti daton para kenni Yahweh, dakayo a siaayat a mangted. Mangiyegkayo iti daton kenni Yahweh—balitok, pirak, bronse, (Exodo 35:5)

Tunggal maysa a natignay ti pusona ken nagbalin a siaayat ti espirituna ket immay ken nangitugot iti maysa a daton kenni Yahweh para iti pannakaipatakder ti tabernakulo, para iti amin a banag a panagserbi iti uneg, ken para kadagiti nasagradoan a pagan-anay. Immayda, dagiti lallaki ken babbai, amin a siaayat ti pusona. Nangiyegda iti al-alahas, ar-aritos, dagiti singsing, ken dagiti pulseras, amin a kita iti alahas a balitok. Indatagda dagiti amin a daton a balitok kenni Yahweh. Tunggal maysa nga addaan iti asul, maris ube ken nalabbaga a de lana, nafino a lino, dutdot ti kalding, napalabbaga a lalat ti kalakian a karnero ken lalat ti dugong ket nangiyegda. Tunggal maysa nga agar-aramid iti pirak a daton wenno bronse ket inyegna daytoy a kas daton kenni Yahweh, ken nangiyeg ti tunggal maysa nga addaan iti kayo nga akasia para iti aniaman a pakausaran iti trabaho. Tunggal babbai a kabaelanna ti agtibbi iti de lana babaen kadagiti imana ket nangiyeg kadagiti tinibbina nga asul, maris ube, wenno nalabbaga a de lana, wenno nafino a lino. Amin dagiti babbai a natignay ti pusona ken kabaelanna ket nagtibbi iti dutdot ti kalding. Nangiyeg dagiti mangidadaulo iti batbato nga onyx ken dadduma pay a napapateg a bato a maikabil iti efod ken pektoral; nangiyegda kadagiti rekado ken lana para kadagiti pagsilawan, para iti pangkonsagrar a lana, ken para iti nabanglo nga insenso. Nangiyeg dagiti Israelita kenni Yahweh iti daton a nagtaud iti kaungganda; tunggal lallaki ken babbai a siaayat ti pusoda ket nangiyeg kadagiti alikamen para iti amin a trabaho nga imbilin ti Dios kenni Moises a maaramid. (Exodo 35:21-29)

Masapul a mangidaton isuna iti maysa ti tunggal kita dagitoy a sakripisio a kas daton a maidatag kenni Yahweh. Kukuanto daytoy dagiti papadi a nangiwarsi iti dara dagiti daton a pakikapia iti altar. (Levitico 7:14)

Ket kinuna ni Yahweh kenni Aaron, “Adtoy, intedko kenka ti pagrebbengan a mangaywan kadagiti daton a naitag-ay kaniak, ken dagiti amin a nasantoan a daton nga it-ited dagiti tattao ti Israel kaniak. Intedkon dagitoy a daton kenka ken kadagiti annakmo a lallaki a kas bingayyo. Kukuamto dagitoy a banbanag manipud kadagiti daton a naan-anay a naisagut kenni Yahweh ngem saan a naan-anay a naipuor. Tunggal daton nga iyeg dagiti tattao, karaman ti tunggal sagut a bukel, tunggal daton gapu iti basol, ken tunggal daton a pangsupapak iti basol—amin dagitoy a nasantoan unay a daton—nga ilasin ken ipanda kaniak ket maipaayto kenka ken kadagiti annakmo a lallaki. Naan-anay a naisagutda kaniak, a nasken a kanemto dagitoy a daton. Tunggal lalaki kadakayo ket nasken a mangan kadagitoy a daton. Rumbeng nga imbilangmo dagitoy a kas nailasin para kaniak. Dagitoy dagiti daton a kukuamto: dagiti sagutda a nailasin kadagiti amin a naitag-ay a daton dagiti tattao ti Israel, dagiti daton a naitag-ay iti imatangko ken naidatag kaniak. Intedkon dagitoy kenka, ken kadagiti annakmo a lallaki, kadagiti annakmo a babbai, kas agtultuloy a bingayyo. Amin a kameng ti pamiliam a maibilang a nadalus ti mabalin a mangan iti aniaman kadagitoy a daton. Amin iti kasasayaatan kadagiti lana, amin dagiti kasasayaatan kadagiti baro nga arak ken bukel, dagiti umuna a bunga nga it-ited dagiti tattao kaniak—intedkon kenka amin dagitoy. Kukuamto dagiti umuna a naluom nga apit manipud iti amin nga adda iti dagada nga iyegda kaniak. Amin a nadalus a kameng ti pamiliam ket mabalin a mangan kadagitoy. Kukuamto amin a naisagut a banbanag nga adda iti Israel. Amin a manglukat iti aanakan, amin dagiti inauna nga annak nga idaton dagiti tattao kenni Yahweh, tao ken ayup, ket kukuamto. Nupay kasta, masapul a subboten dagiti tattao ti tunggal inauna nga anakda a lalaki, ken masapul a subbotenda dagiti inauna a lalaki nga anak dagiti narugit nga ayup. Masapul a masubbot dagiti masapul a subboten dagiti tattao kalpasan a mabulananda. Ket mabalinton a subboten ida dagiti tattao, babaen iti lima a siklo, segun iti naituyang a pagtimbangan iti santuario, a katukad ti duapulo a gera. Ngem rumbeng a saanmonto a subsubboten dagiti inauna a baka, wenno ti inauna a karnero, wenno ti inauna a kalding—naisagut dagitoy kaniak. Masapul nga iwarsim dagiti darada iti rabaw ti altar ken puoram dagiti tabada a kas daton a maipuor, tapno makaipaay iti nabanglo nga ayamuom para kaniak. Kukuamto dagiti karne dagitoy. Kas iti naitag-ay a barukong ken kannawan a luppo, kukuamto dagiti karneda. Amin dagiti naidatag a daton dagiti nasantoan a banbanag nga idaton dagiti Israelita kaniak—intedkon dagitoy kenka, kadagiti annakmo a lallaki ken babbai, kas agtultuloy a bingayyo. Agbalinda a katulagan iti asin, maysa a tulag iti agnanayon, iti sangoananta ken iti sangoanan dagiti kaputotam. Kinuna ni Yahweh kenni Aaron, “Rumbeng nga awan tawidmo kadagiti daga dagiti tattao, wenno makibingay kadagiti sanikua dagiti tattao. Siak ti bingay ken tawidmo kadagiti amin a tattao ti Israel. Kadagiti kaputotan ni Levi, adtoy, intedkon dagiti amin nga apagkapullo ti Israel a kas tawidda, kas supapak ti panagserbida babaen iti panagtrabahoda iti tabernakulo. Manipud ita, nasken a saanen nga umasideg dagiti tattao ti Israel iti tabernakulo, ta makabasolda gapu iti daytoy ket matayda. Nasken nga aramiden dagiti Levita ti trabaho nga adda pakainaiganna iti tabernakulo. Isudanto ti mangbaklay ti aniaman a basol mainaig iti daytoy. Agbalinto daytoy nga agnanayon a linteg iti amin a henerasion dagiti tattaom. Ken rumbeng nga awanto ti tawidda kadagiti amin a tattao ti Israel, Ta dagiti apagkapullo dagiti tattao ti Israel, nga idatdatonda kas naidatag a daton kaniak—isu dagitoy ti intedko kadagiti Levita a kas tawidda. Isu nga imbagak kadakuada, 'Rumbeng nga awan ti tawidenda kadagiti amin a tattao ti Israel.'” (Numero 18:8-24)

Indaton ni Ari David dagitoy a banbanag kenni Yahweh, agraman dagiti pirak ken ti balitok nga innalana kadagiti amin a nasion: iti Edom, Moab, kadagiti amin a tattao ti Ammon, dagiti Filisteo, ken Amalek. (1 Cronicas 18:11)

Adu ti nangiyeg kadagiti sagut kenni Yahweh idiay Jerusalem ken kadagiti napapateg a banag kenni Hezekias, nga ari ti Juda, isu a mararaem isuna iti imatang dagiti amin a nasion manipud iti dayta a tiempo aginggana iti masakbayan. (2 Cronicas 32:23)

Insagut ni David dagitoy nga alikamen kenni Yahweh, agraman dagiti pirak ken balitok a naggapu kadagiti nasion a sinaksakupna— (2 Samuel 8:11)

Isagutyo iti Dios ti daton iti panagyaman, ken bayadanyo dagiti kariyo iti Kangangatoan. (Dagiti Salmo 50:14)

Umayak iti balaymo nga addaan iti daton a maipuor; bayadak dagiti sapatak kenka (Dagiti Salmo 66:13)

Ipakaammom ti pannakabalinmo kadakami manipud iti templom idiay Jerusalem, a pangiyegan dagiti ari kenka kadagiti sagut. (Dagiti Salmo 68:29)

Agkarikayo kenni Yahweh a Diosyo ken tungpalenyo dagitoy. Mangiyeg koma kadagiti sagut dagiti amin a nanglawlaw kenkuana, kenkuana a rumbeng a pagbutngan. (Dagiti Salmo 76:11)

Ta iti nasantoan a bantayko, iti tapaw ti bantay ti Israel—kastoy ti pakaammo ni Yahweh nga Apo—dayawendakto sadiay ti amin a balay ti Israel nga adda iti daga. Maragsakanakto a mangkiddaw kadagiti datonyo sadiay, ken kasta met kadagiti umuna a bunga ti sagutyo agraman dagiti amin a nasantoan a kukuayo. (Ezekiel 20:40)

Kuna ni Yahweh, “Bumangonka ket agirikka, O anak a babai ti Sion, ta aramidekto a landok ti saram, ken aramidekto a gambang ti kukom. Adunto ti maparmekmo a tattao. Siak ni Yahweh ket subliekto dagiti binallikogda a kinabaknang, dagiti sanikuada, subliekto, Siak ti Apo ti sangalubongan.” (Mikias 4:13)

Amin a kukuatayo ket naggapu iti Apo ket isublitayo Kenkuana

Pagarigan ti Ubing a ni Cristo

Kalpasan a naiyanak ni Jesus idiay Betlehem a sakop ti Judea, kadagiti aldaw ni ari Herodes, adda dagiti nakaadal a lallaki a naggapu iti daya a dimteng idiay Jerusalem a kunada, (Mateo 2:1)

Pagarigan ti saan a panangted iti Apo

Saanka a nangidatag kaniak iti uray ania kadagiti karnerom a kas daton a maipuor; wenno pinadayawannak koma babaen kadagiti sakripisiom. Saanka a pinadagsenan gapu kadagiti sagut a trigo, wenno binannog gapu kadagiti sagut nga insenso. Saannak nga inggatangan iti nabanglo a runo, wenno indaton kaniak ti taba manipud kadagiti ayup a datonmo; ngem ketdi pinadagsenannak kadagiti basbasolmo, binannognak gapu kadagiti dakes nga aramidmo. (Isaias 43:23-24)

Mangted a buyogen ti rag-o babaen ti panagpasakup iti Apo/mangted a situtulok

Mangtedak iti balitok para kadagiti banbanag a maaramid iti balitok, ken pirak para kadagiti banbanag a maaramid iti pirak, ken dagiti banbanag para kadagiti amin a kita ti trabaho nga aramiden dagiti kumikitikit. Siasino pay ti mayat a mangted kenni Yahweh ita nga aldaw ken mangted iti bagina kenkuana?” Ket nangted met kadagiti bulontario a sagsagut dagiti mangidadaulo iti kapuonan dagiti pamilia, dagiti mangidadaulo kadagiti tribu ti Israel, dagiti pangulo iti rinibribu ken ginasgasut, ken dagiti opisial a mangidadaulo kadagiti trabaho ti ari. Nangtedda iti limaribu a talento ken sangapulo a ribu a daric ti balitok, sangapulo a ribu a talento ti pirak sangapulo ket walo a talento ti pirak, ken 100, 000 a talento ti landok para iti panangaramid iti balay ti Dios. Dagiti addaan kadagiti napateg a batbato ket intedda dagitoy iti pakaikabkabilan iti kinabaknang a mausar para iti balay ni Yahweh, nga imatmatonan ni Jeiel a kaputotan ni Gerson. Nagrag-o dagiti tattao gapu kadagitoy a bulontario a sagut, gapu ta nangipaayda iti naimpusoan a sagut kenni Yahweh. Nagrag-o met ni Ari David iti kasta unay. (1 Cronicas 29:5-9)

Ngem siasinoak koma, ken siasino koma dagiti tattaok, a nakabael a nangipaay kadagitoy a banbanag? Pudno, naggapu kenka dagiti amin a banbanag, ket insublimi laeng kenka no ania ti kukuam. Ta gangannaet ken agdaldalliasatkami iti sangoanam, kas kadagiti amin a kapuonanmi. Kasla anniniwan dagiti al-aldawmi ditoy daga, ket awan ti namnama nga agtalinaedkami iti agnanayon ditoy daga. O Yahweh a Diosmi, amin dagitoy a kinabaknang a naur-ormi tapno makapatakderkami iti templo a pangdayawanmi ti nasantoan a naganmo—ket naggapu kenka ken kukuam. Ammok met, Diosko, a suksukimatem ti puso ken maragragsakanka iti kinalinteg. No maipapan kaniak, iti kinalinteg ti pusok, sipapalubos nga indatonko amin dagitoy a banbanag, ket ita sirarag-oak a makakita kadagiti tattaom nga adda ita ditoy a sipapalubos a mangidaton kadagiti sagut kenka. (1 Cronicas 29:14-17)

Kayatmi a maamoanyo, kakabsat, ti maipapan iti parabur ti Dios a naited kadagiti iglesia iti Macedonia. Kabayatan ti nakaro a pannakapadas iti panagrigat, ti aglaplapusanan a rag-o ken ti napalalo a kinakuraypayda ket nangipaay ti dakkel a kinabaknang iti naparabur a panangited Ta paneknekak a nangitedda iti adu kas kabaelanda, ken nalablabes pay ngem iti kabaelanda. Ken iti bukodda a pagayatan nga addaan iti nakaro a panagpakpakaasi ket kiniddawda kadakami ti gundaway a makibingay iti daytoy a ministerio kadagiti namati. Saan a napasamak daytoy a kas ninamnamami. Ngem ketdi, intedda nga immuna dagiti bagbagida iti Apo. Kalpasanna, intedda dagiti bagbagida kadakami babaen iti pagayatan ti Dios. (2 Taga-Corinto 8:1-5)

Ti kababalin ket napatpateg ngem ti kaadu ti naited

Asikayo pay, dakayo nga eskriba ken Pariseo, managinsisingpetkayo! Ta mangtedkayo iti apagkapullo ti inmulayo a yerbabuena, anis, ken kumino, ngem binaybay-anyo a saan a nalpas dagiti nadagdagsen a banbanag a maipapan iti linteg- hustisia, asi, ken pammati. Ngem dagitoy ket rebbbeng koma a naaramidyo, ken saanyo koma a pinanawan a saan a nalpas ti sabali. (Mateo 23:23)

Ngem asi kayo pay nga Pariseo, ta itedyo ti apagkapulo dagiti menta ken ruda ken amin mulmula iti bangkag, ngem baybay-anyo ti kinalinteg ken ti ayat iti Dios. Masapol nga nalinteg ti ikastayo ken ayatenyo ti Dios, nga saanyo a liwayan nga aramiden dagiti daddumapay a banbanag. (Lucas 11:42)

“Adda dua a lalaki a napan idiay templo nga agkararag - iti maysa ket Pariseo ken iti maysa ket agsingsingir iti buis. Timmakder ti Pariseo ket inkararagna dagitoy a banbanag maipanggep iti bagina, 'Dios, agyamanak ta saanak a kas kadagiti sabali a tattao nga agtatakaw, saan nga nalinteg nga tattao, mannakikamalala, wenno kas iti daytoy nga agsingsingir iti buis. Agayunarak iti dua a daras iti makalawas. Itedko ti agpakapulo iti amin a masapulak.' Ngem iti agsingsingir iti buis, nga agtaktakder iti adayo, pulos a saanna pay nga maitangad ti mata sadi langit, ngem dandanogenna iti barukongna, kunkunana, 'O Dios, maasika kaniak, a managbasol.' Ibagak kadakayo, nagsubli daytoy a tao iti pagtaenganna nga ad-adda a napalinteg ngem iti sabali, agsipud ta iti tunggal maysa nga mangitan-ok iti bagina ket maipababanto, ngem iti tunggal maysa nga mangipakumbaba iti bagina ket maitan-okto.” (Lucas 18:10-14)

Panangted a buyogen ti umiso a kababalin/awaten ti Apo ti sagut

Ni Abel met ket nangidatag manipud kadagiti umuna nga annak ti arbanna ken kadagiti taba. Inawat ni Yahweh ni Abel ken ti datonna, (Genesis 4:4)

Babaen iti pammati a nangisagut ni Abel iti umno a daton ngem iti inaramid ni Cain. Gapu iti daytoy, napadayawan isuna gapu iti panagbalinna a nalinteg. Dinayaw ti Dios isuna gapu kadagiti inyegna a sagsagut. Gapu iti dayta, agsasao latta ni Abel uray no natayen isuna. (Hebreo 11:4)

Naawatkon amin a banag, ken adun ti adda kaniak. Napnoanakon. Naawatkon manipud kenni Epafrodito dagiti banag manipud kadakayo. Nabanglo ti ayamuomda, maysa a maikari a daton a makaay-ayo iti Dios. (Pilipos 4:18)

Panangted a buyogen ti di umiso a kababalin/ilaksid ti Apo ti sagut

Napasamak nga iti panaglabas ti tiempo, nangidatag ni Cain kadagiti bunga ti daga kas daton kenni Yahweh. Ni Abel met ket nangidatag manipud kadagiti umuna nga annak ti arbanna ken kadagiti taba. Inawat ni Yahweh ni Abel ken ti datonna, ngem saanna nga inawat ni Cain ken ti datonna. Isu a nakaunget unay ni Cain, ket nagruppanget isuna. (Genesis 4:3-5)

“Mapankayo idiay Betel ket ipapasyo ti agbasol, mapankayo idiay Gilgal ket paadoenyo dagiti basbasolyo. Iyegyo dagiti datunyo iti tunggal agsapa, dagiti apagkapulloyo iti tunggal maikatlo nga aldaw. Mangidatagkayo iti tinapay a kas sagut a panagyaman; iparammagyo dagiti daton a nagtaud iti nakemyo; ipablaakyo dagitoy, gapu ta daytoy ti pagragsakanyo, dakayo a tattao ti Israel—daytoy ti imbaga ni Yahweh nga Apo. “Inyegko kadakayo ti panagbisin iti amin a siudadyo ken kinakurang ti tinapay iti amin a lugaryo. Ngem saankayo a nagsubli kaniak —daytoy ti imbaga ni Yahweh.” (Amos 4:4-6)

Uray man no idatonyo kaniak dagiti daton a maipuor ken dagiti sagut a bukbukkel, saankonto nga awaten dagitoy, wenno taliawen dagiti pinalukmegyo nga ayup nga idatagyo kas daton a pannakilangen. Palubosanyo ketdi nga agayus ti hustisia a kas iti danum, ken ti kinalinteg a kas iti kankanayon nga agay-ayus a karayan. (Amos 5:22, 24)

Inyegandak kadi kadagiti sakripisio ken daton iti let-ang bayat iti uppat a pulo a tawen, balay ti Israel? Itag-ayonto ni Sakkut a kas ariyo ken ni Kaiwan a bituen a diosyo—dagiti didiosen nga inaramidyo para kadagiti bagbagiyo. Ngarud, italawkayonto a kas balud iti labes ti Damasco,” kuna ni Yahweh, Dios a mannakabalin amin ti naganna. (Amos 5:25-27)

Ken ar-aramidenyo pay daytoy. Laplapunusenyo ti altar ni Yahweh kadagiti lulua, agsangsangit ken agsinsinnaay, agsipud ta saannan a pulos a taliawen ti daton ken saannan nga awaten daytoy nga addaan iti pabor manipud kadagiti imayo. Ngem ibagbagayo, “Apay a saanna a taliawen?” Gapu ta ni Yahweh ti nakaimatang kenka ken ti asawa ti kinaagtutubom, ket saanka a nagbalin a napudno kenkuana, uray no kataktakunaynaymo isuna ken asawam sigun iti katulagan. (Malakias 2:13-14)

Panagulbod iti Espiritu Santo

Ita, adda lalaki a managan Ananias, kaduana ni Safira nga asawana, nangilakoda iti paset ti sanikuada, ket nangidulin isuna iti paset ti naglakoanna (ammo met ti asawana daytoy), ken inyegna dagiti dadduma a paset daytoy ket indatagna iti sakaanan dagiti apostol. Ngem kinuna ni Pedro, “Ananias, apay nga intulokmo nga iturayan ni Satanas dayta pusom ket pinagulbodam ti Espiritu Santo ken nangidulinka iti paset ti naglakoam? Idi saanmo pay a nailako daytoy, saankadi a sika met iti makinkukua? Ket idi nailakon, saan kadi a sika met laeng iti makaammo? Apay ngarud a napanunotmo daytoy a banag? Saan a kadagiti tattao iti nagulbodam, no di ket iti Dios. Idi nangngegna dagitoy a sasao, natuang ni Ananias ket inyangesna ti maudi nga angesna. Ket kasta unay iti panagbuteng dagiti amin a nakangngeg iti daytoy. Immay iti sangoanan dagiti agtutubo a lallaki ket binungonda isuna, ket binagkatda isuna nga inruar ket intanemda isuna. Kalpasan iti agarup tallo nga oras, simrek ti asawana, a dina ammo no ania iti napasamak. Kinuna ni Pedro kenkuana, “Ibagam kaniak no kastoy laeng a gatad ti naglakoanyo iti daga.” Kinunana, “Wen, kasta laeng.” Ket kinuna ni Pedro kenkuana, “Apay met ta nagkaykaysakayo a mangsuot iti Espiritu ti Apo? Kitaem, addan iti ruangan dagiti saksaka dagiti nangitanem ti asawam, ket bagkatendakanto nga iruar.” Dagus a natuang isuna iti sakaanan ni Pedro, ket inyangesna ti maudi nga angesna, ket simrek dagiti agtutubo a lallaki ket nasarakanda isuna a natay; binagkatda isuna nga inruar ket intanemda iti abay ti asawana. (Dagiti Aramid 5:1-10)

Tapno ipalubos ti basol

“Nangidatagak iti daton a pakikappia ita nga aldaw, binayadakon dagiti karik, (Dagiti Proverbio 7:14)

Dagiti pagimbagan ti panangted

Pagimbagan para iti mangted

Iti amin a banbanag, inikkankayo iti pagtuladan no kasano a tulonganyo dagiti nakapuy babaen iti panagtrabaho, ken no kasano a lagipenyo dagiti sasao ni Apo Jesus, sasao nga isuna met laeng iti nangibaga: “Ad-adda a nabendisionan ti mangted ngem ti umawat.” (Dagiti Aramid 20:35)

Panagadu ti asideg a pannakilangen iti Apo

Ta no sadino ti ayan ti kinabaknangyo, adda met sadiay ti pusoyo. (Mateo 6:21)

Ta nu sadinno ti ayan ti kinabaknangyo, idiayto met ti ayan iti pusoyo. (Lucas 12:34)

Panagadu idiay langit

Ngem ketdi, agurnongkayo iti kinabaknang idiay langit, sadiay ket saan a makadadael ti insekto ken lati, ken sadiay ket saan a makaserrek ken agtakaw dagiti agtatakaw. (Mateo 6:20)

Ilakoyo dagiti sanikuayo ken itedyo kadagiti marigrigat. Iyaramidanyo dagiti bagbagiyo kadagiti pitaka nga saan a marunot - kinabaknang idiay langit nga saan a maibus, saan nga maasitgan iti agtatakaw ken saan nga dadaelen iti simotsimot. (Lucas 12:33)

“Nasken a kasaritam dagiti Levita ket ibagam kadakuada, 'Tunggal awatenyo dagiti apagkapullo manipud kadagiti tattao ti Israel nga inted ni Yahweh kadakayo a kas tawidyo, ket nasken a mangidatagkayo kenkuana iti daton manipud iti dayta nga apagkapullo, ti apagkapullo manipud iti apagkapullo nga inawatyo. (Numero 18:26)

Saan a gapu ta sapulek ti sagut. Ngem ketdi, sapulek ti bunga a mangpaadu iti pagsayaatanyo. (Pilipos 4:17)

Ibagam kadagiti baknang ditoy lubong a saanda nga agpasindayag, ken saanda a mangnamnama kadagiti kinabaknang, a saan a pakasiguradoan. Ngem ketdi, rumbeng a mangnamnamada iti Dios. Ipapaayna kadatayo ti amin a pudno a kinabaknang nga intay ragragsaken. Ibagam kadakuada nga agaramidda iti nasayaat, a bumaknangda kadagiti nasayaat nga aramid, a managparabur ken situtulokda a mangibingay. Iti kasta, maka-urnongdanto para bagbagida iti nasayaat a pundasion iti masakbayan, tapno salimetmetanda ti pudpudno a biag. (1 Timoteo 6:17-19)

Panagadu ditoy daga

Iti pagleppasan iti tunggal tallo a tawen ket idatagyo amin dagiti apagkapullo ti apityo iti isu met la a tawen, ken ipempenyo iti uneg dagiti ruanganyo; ket ti Levita, gapu ta awan iti paset wenno tawidna kadakayo, ken ti ganggannaet, ti ulila, ken ti balo nga adda iti uneg dagiti ruanganyo, umaydanto mangan ket mapnekda. Aramidenyo daytoy tapno bendisionannakayo ni Yahweh a Diosyo iti amin a trabaho nga aramiden dagiti imayo. (Deuteronomio 14:28-29)

Ni Azarias, a panguloen a padi iti balay ni Zadok, simmungbat kenkuana ket kinunana, “Manipud idi rinugian nga iyeg dagiti tattao dagiti sagut iti balay ni Yahweh, nangankami kadagitoy ket adda pay umanay, ken adu pay dagiti natda, ta binendisionan ni Yahweh dagiti tattaona. Ti nabati ket daytoy a dakkel a gabsuon nga adda ditoy.” (2 Cronicas 31:10)

Dayawem ni Yahweh iti kinabaknangmo ken kadagiti umuna a bunga dagiti amin nga apitmo, ket mapnonto dagiti kamaligmo ken aglupluppiasto dagiti burnaymo, a napno iti baro nga arak. (Dagiti Proverbio 3:9-10)

Adda maysa a tao a managmula iti bukel— ad-addunto pay ti maapitna; adda met sabali saan a managmula, pumanglaw isuna. Ti naparabur a tao ket rumang-ay, ken ti tao a manangted iti danum iti sabali ket maaddanto iti danum a para iti bagina. (Dagiti Proverbio 11:24-25)

Ipuruakmo ti tinapaymo iti danum, ta masarakamto manen daytoy kalpasan ti adu nga aldaw. (Eclesiastes 11:1)

Mangtedkayo kadagiti dadduma, ket maitedto met kadakayo. Sukat a naan- anay, nasedsed ken agluplupyas-nga maibukbokdanto iti saklotmo. Ta no ania ti pagsukat nga usarem nga mangsukat, isunto met ti pagsukat nga mausaren pagsukat para kenka.” (Lucas 6:38)

Daytoy ti kayatko nga ibaga: ti agmulmula iti saggabassit ket agapitto met iti saggabassit, ken ti agmulmula a ti panggepna ket bendision ket agapitto met iti bendision. Mangted koma ti tunggal maysa a kas pinanggepna iti pusona. Saan koma a mangted isuna a silaladingit wenno mapilpilitan. Gapu ta ay-ayaten ti Dios ti siraragsak a mangmangted. Ken kabaelan ti Dios a paadduen ti tunggal bendision para kadakayo, tapno, kankanayon, iti amin a banbanag, nga adda kadakayo iti amin a kasapulanyo. Daytoy ket tapno mapaaduyo ti tunggal naimbag nga aramid. Daytoy ket kas iti naisurat: “Inwarasna dagiti kinabaknangna ken intedna dagitoy kadagiti napanglaw. Ti kinalintegna ket agtalinaed iti agnanayon.” Ti mangmangted iti bukel iti agmulmula ken tinapay a kas taraon, ket ited ken paaduennanto met laeng ti bukelyo para iti panagmula. Paaduennanto ti apit ti kinalintegyo. Mapabaknangkayonto iti amin a wagas tapno agbalinkayo a naparabur iti panangited. Mangparnuayto daytoy iti panagyaman iti Dios babaen kadatayo. (2 Taga-Corinto 9:6-11)

Ket punnoanto ti Diosko ti tunggal pagkasapulanyo segun iti kinabaknang ti dayag ni Cristo Jesus. (Pilipos 4:19)

Karit a subokan ti Apo para iti material a panagadu

Iyegyo ti buo nga apagkapullo iti uneg ti balay a pagiduldulinan, tapno adda taraon iti balayko. Ket padasendak ita iti daytoy,” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, “No saanko nga ilukat dagiti tawa ti langit ket ibukbokko kadakayo ti bendision, nga awan iti umdas a siled a pagidulinan iti daytoy. (Malakias 3:10)

Panagadu dagiti bendision

Dagiti kasasayaatan kadagiti amin nga immuna a bunga ken dagiti amin nga intedda a tulong, amin a banag manipud iti intulongda ket kukuanto dagiti papadi, ket masapul nga itedyo kadagiti papadi dagiti kasasayaatan a daton a makan tapno sumangbay ti bindesion iti balayyo. (Ezekiel 44:30)

Adda adipen ti maysa nga senturion, nga napateg kenkuana, agsaksakit ken dandanin matay. Ngem idi nangngeganna ti maipapan ken ni Hesus, nangibaon ti senturion kadagiti panglakayen dagiti Judio tapno kiddawenda nga umay ket isalakanna ti adipenna manipud iti pannakatay. Idi nakaasidegdan ken ni Hesus, nagpakpakaasida kenkuana iti kasta unay a kunada, “Maikari isuna nga aramidem daytoy para kenkuana, agsipud ta ipatpategna unay daytoy nga nasiontayo ken nangipatakder ti sinagoga para kadatayo.” (Lucas 7:2-5)

Ita, adda maysa nga adalan idiay Joppa a managan Tabita, a naipatarus a kas “Dorcas.” Daytoy a babai ket napnoan iti naimbag ken addaan asi nga ar-aramid nga inaramidna kadagiti marigrigat. Immay ti kanito kadagidi nga al-aldaw a nagsakit isuna ket natay; idi nabugoandan isuna, impaiddada isuna iti akin-ngato a siled. Pinarruar ida amin ni Pedro manipud iti siled, nagparintumeng, ket nagkararag; tinalliawna ti bagi ket kinunana, “Tabita, bumangonka.” Nagmulagat isuna, ket idi nakitana ni Pedro, nagtugaw isuna. (Dagiti Aramid 9:36-37, 40)

Ita, adda maysa a tao iti siudad ti Cesarea a managan Cornelio, maysa a kapitan dagiti soldado iti makunkuna a Rehimento Italiana. Maysa isuna a napinget a tao, maysa nga agdaydayaw iti Dios a kaduana dagiti amin a kabbalayna; nangted isuna iti adu a kuarta kadagiti tattao a Judio ken kanayon nga agkarkararag iti Dios. Idi ngannganin ti maika-siam nga oras iti aldaw, nalawag a nakitana iti maysa a sirmata ti maysa nga anghel ti Dios nga um-umay kenkuana. Kinuna ti anghel kenkuana, “Cornelio!” Miningmingan ni Cornelio ti anghel ken kasta unay ti pigergerna ket kinunana, “Apay, apo?” Kinuna ti anghel kenkuana, “Dagiti karkararag ken sagsagutmo kadagiti nakurapay ket nagpangato a kas pakalaglagipan a daton iti presensia ti Dios. Kinunana, 'Cornelio, nanggeg ti Dios ti kararagmo, ken dagiti sagsagutmo kadagiti nakurapay ket impalagipna iti Dios ti maipanggep kenka. (Dagiti Aramid 10:1-4, 31)

Mano ti ited

Apagkapullo

Sakbay ti linteg

Madaydayaw ti Dios a Kangatoan, nga isu iti nangipaima kadagiti kabusormo kenka”. Kalpasanna, inted ni Abram kenkuana ti apagkapullo dagiti amin a banbanag. (Genesis 14:20)

Nagsapata ni Jacob a kunana, “No kaduaannak ti Dios ken salaknibannak iti daytoy a dalan a pagpagnaak, ken ikkannak iti tinapay a kanek, ken pagan-anay nga ikawesko, iti kasta ket makasangpetak a sitatalged idiay balay ni amak, ni Yahweh ti agbalinto a Diosko. Ket daytoy a bato nga impasdekko a kas adigi ket agbalinto a nasagradoan a bato. Manipud iti tunggal banag nga itedmo kaniak, sigurado nga isublikto kenka ti apagkapullo.” (Genesis 28:20-22)

Iti sidong ti linteg

Amin dagiti apagkapullo ti daga, dimmakkel man a bukel iti daga wenno bunga manipud kadagiti kaykayo, ket kukua ni Yahweh. Nasantoan daytoy kenni Yahweh. No subboten ti tao ti aniaman kadagiti apagkapullona, masapul a nayunanna iti apagkalima ti sigud a gatadna. Maipapan kadagiti amin nga apagkapullo kadagiti arban wenno dingwen, aniaman a lumabas iti sarukod ti agpaspastor, ti apagkapullona ket masapul a maidaton kenni Yahweh. (Levitico 27:30-32)

Ti saan a panangted iti apagkapullo ket naibilang a panagtakaw iti Dios

Mabalin kadi a takawan ti tao ti Dios? Idinto a taktakawandak. Ngem kunayo, 'Kasano koma a tinakawandaka?' Kadagiti apagkapullo ken kadagiti daton. Nailunodkayo, daytoy entero a nasionyo, ta tinakawandak. (Malakias 3:8-9)

Ti apagkapullo ket kanen iti sangoanan ti Apo

Masapul a sigurado a pagkapulloenyo amin a maani ti bin-iyo nga agtaud iti talon iti tinawen. Masapul a kanenyo iti sangoanan ni Yahweh a Diosyo, iti lugar a pilienna a kas santuariona, ti apagkapullo ti trigoyo, iti baro nga arakyo, ti lanayo, ken dagiti inauna nga annak ti baka ken karneroyo; tapno masursuroyo ti kankanayon a panagdayaw kenni Yahweh a Diosyo. No atiddug unay para kadakayo ti panagdaliasat ket saanyo a kabaelan nga awiten daytoy, gapu ta adayo unay kadakayo ti lugar a pilien ni Yahweh a Diosyo a kas santuariona, ket inton bendisionannakayo ni Yahweh a Diosyo, isukatyo ti daton iti kuarta, igalutyo ti kuarta iti imayo, ket mapankayo iti lugar a piliento ni Yahweh a Diosyo. Busbosenyo sadiay ti kuarta iti aniaman a tarigagayyo; para iti nakapon a baka, karnero, arak, wenno naingel a mainom, wenno para iti aniaman a tarigagayyo; kanenyonto iti sangoanan ni Yahweh a Diosyo sadiay, ket agrag-okayonto, dakayo ken ti sangakabbalayanyo. (Deuteronomio 14:22-26)

Ti apagkapullo ket naited a pangsuporta kadagiti Levita ken nakurapay

Kadagiti kaputotan ni Levi, adtoy, intedkon dagiti amin nga apagkapullo ti Israel a kas tawidda, kas supapak ti panagserbida babaen iti panagtrabahoda iti tabernakulo. Manipud ita, nasken a saanen nga umasideg dagiti tattao ti Israel iti tabernakulo, ta makabasolda gapu iti daytoy ket matayda. Nasken nga aramiden dagiti Levita ti trabaho nga adda pakainaiganna iti tabernakulo. Isudanto ti mangbaklay ti aniaman a basol mainaig iti daytoy. Agbalinto daytoy nga agnanayon a linteg iti amin a henerasion dagiti tattaom. Ken rumbeng nga awanto ti tawidda kadagiti amin a tattao ti Israel, Ta dagiti apagkapullo dagiti tattao ti Israel, nga idatdatonda kas naidatag a daton kaniak—isu dagitoy ti intedko kadagiti Levita a kas tawidda. Isu nga imbagak kadakuada, 'Rumbeng nga awan ti tawidenda kadagiti amin a tattao ti Israel.'” (Numero 18:21-24)

Inton malpasyo nga it-ited dagiti amin nga apagkapullo dagiti apityo iti maikatallo a tawen, dayta ket ti tawen ti panangited iti apagkapullo, ket nasken nga itedyo daytoy iti Levita, kadagiti ganggannaet, kadagiti ulila, ken iti balo a babai, tapno mabalinda ti mangan kadagiti ruangan ti siudadyo ken mabsogda. (Deuteronomio 26:12)

Maysa pay, binilinna dagiti tattao nga agnanaed iti Jerusalem nga itedda ti pannakabingay dagiti papadi ken dagiti Levita, tapno maipasnekda ti agtulnog iti linteg ni Yahweh. Apaman a naibilinna dagiti paglintegan, nabuslon nga inted dagiti tattao ti Israel dagiti umuna a bunga dagiti trigoda, baro nga arak, lana, diro, ken dagiti amin nga apagkapullo ti naapitda iti taltalon; ken uray ti apagkapullo dagiti amin a banbanag ket inyegda idiay a sibubuslon. Inyeg met dagiti tattao ti Israel ken Juda nga agnanaed kadagiti siudad ti Juda ti apagkapullo dagiti baka ken karnero, ken ti apagkapullo dagiti banag a naisagut kenni Yahweh a Diosda, ket inggabsuonda dagitoy. Rinugiananda nga agigabsuon manipud iti maikatlo a bulan ket lineppasda dagitoy iti maikapito a bulan. Idi dimteng da Hezekias ken dagiti papangulo ket nakitada dagiti nakagabsuon, dinaydayawda ni Yahweh ken binendisionanda dagiti tattao ti Israel. Kalpasanna, sinaludsod ni Hezekias dagiti papadi ken dagiti Levita maipanggep kadagiti gabsuon. Ni Azarias, a panguloen a padi iti balay ni Zadok, simmungbat kenkuana ket kinunana, “Manipud idi rinugian nga iyeg dagiti tattao dagiti sagut iti balay ni Yahweh, nangankami kadagitoy ket adda pay umanay, ken adu pay dagiti natda, ta binendisionan ni Yahweh dagiti tattaona. Ti nabati ket daytoy a dakkel a gabsuon nga adda ditoy.” Kalpasanna, imbilin ni Hezekias a maisagana dagiti pagiduldulinan a siled iti balay ni Yahweh, ket insaganada dagitoy. Kalpasanna, sipupudno nga inyunegda dagiti sagut, dagiti apagkapullo ken dagiti banag a kukua ni Yahweh. Ni Conanias, a Levita ti nadutokan a mangimaton kadagitoy, ken ti kabsatna a ni Simei ti katulonganna. (2 Cronicas 31:4-12)

Ipanmi ti umuna a bellaaymi, dagiti daton a bukbukel, ti bunga ti tunggal kayo, ti baro nga arak ken ti lanami kadagiti padi kadagiti pagiduldulinan iti balay ti Diostayo. Ipanmi kadagiti Levita dagiti apagkapullo ti dagami gapu ta ur-urnongen dagiti Levita dagiti apagkapullo iti amin nga ili a paggub-ubraanmi. Maysa a padi a kaputotan ni Aaron ti masapul a kadua dagiti Levita no awatenda dagiti apagkapullo. Masapul nga ipan dagiti Levita ti apagkapullo dagiti apagkapullo iti balay ti Diostayo iti pagiduldulinan iti templo. (Nehemias 10:37-38)

Ken natakuatak a saan a naibunong kadagiti Levita dagiti bingay a nairanta a maited kadakuada, isu a dagus a pinanawanda ti templo, ket nagturong ti tunggal maysa iti talonna, kasta met ti inaramid dagiti kumakanta nga agserserbi. Isu nga inungtak dagiti opisial ket kinunak kadakuada, “Apayen a nabaybay-an ti balay ti Dios?” Inummongko ida ken pinaggianko ida kadagiti kampoda. (Nehemias 13:10-11)

Dagiti Levita ket masapul a mangted iti apagkapullo manipud iti apagkapullo nga inawatda

Ti apagkapullo iti Baro a Tulag

Ti kinangato ti kinapadi ni Melquisedec

Isu daytoy Melkisedec nga ari ti Salem, a padi ti Dios a Kangatoan, a nangsabat kenni Abraham idi agsubsubli manipud iti panangpapatay kadagiti ar-ari ket binendisonanna isuna. Inted ni Abraham kenkuana ti apagkapullo kadagiti amin a banbanag a nasamsamna. Ti kaipapanan ti naganna a “Melkisedek” ket “ari ti kinalinteg,” ken kasta met nga “ari ti Salem,” dayta ket, “ari ti kapia.” Ammirisenyo ngarud ita ti kinaindaklan daytoy a tao. Inted ni Abraham a kapuonantayo ti apagkapullo kadagiti kasasayaatan a banbanag a nasamsamna iti gubat. Ken ti kinapudnona, addaan ti bilin dagiti kaputotan ni Levi a nangawat iti kinapadi manipud iti linteg a mangurnong kadagiti apagkapullo manipud kadagiti tattao, dayta ket, aggapu kadagiti padada nga Israelita, uray no kaputotan met laeng ida ni Abraham. Ngem immawat iti apagkapullo ni Melkisedec a saan a kaputotan ni Levi manipud kenni Abraham, ken binendisionanna isuna, ti addaan kadagiti karkari. Saan a mailibak a benindisionan ti nangatngato a tao ti nababbaba a tao. Iti daytoy a pasamak, matayto iti maysa nga aldaw dagiti tattao nga umaw-awat kadagiti apagkapullo ngem iti sabali met a pasamak, nailadawan a kas agbibbiag nga agtultulnog ti immawat iti apagkapullo ni Abraham. Ken iti gagangay a panagsasao, uray ni Levi nga immawat kadagiti apagkapullo ket nagited met babaen kenni Abraham, (Hebreo 7:1-2, 4-9)

Apagkapullo a maiyeg iti pagidulinan

Kalpasanna, imbilin ni Hezekias a maisagana dagiti pagiduldulinan a siled iti balay ni Yahweh, ket insaganada dagitoy. Kalpasanna, sipupudno nga inyunegda dagiti sagut, dagiti apagkapullo ken dagiti banag a kukua ni Yahweh. Ni Conanias, a Levita ti nadutokan a mangimaton kadagitoy, ken ti kabsatna a ni Simei ti katulonganna. (2 Cronicas 31:11-12)

Maysa a padi a kaputotan ni Aaron ti masapul a kadua dagiti Levita no awatenda dagiti apagkapullo. Masapul nga ipan dagiti Levita ti apagkapullo dagiti apagkapullo iti balay ti Diostayo iti pagiduldulinan iti templo. (Nehemias 10:38)

Iti dayta nga aldaw, adda dagiti lallaki a nadutokan a mangaywan kadagiti siled a pagiduldulinan kadagiti kontribusion, kadagiti umuna a bunga, ken kadagiti apagkapullo, tapno urnongenda dagiti pannakabingay dagiti padi ken dagiti Levita a maiyannurot iti linteg. Nadutokan ti tunggal maysa nga agtrabaho kadagiti talon nga asideg kadagiti il-ili. Ta naragsakan ti Juda kadagiti padi ken Levita a nakatakder iti sangoananda. (Nehemias 12:44)

Ket inyeg dagiti amin a taga-Juda ti apagkapullo ti trigo, baro nga arak, ken ti lana kadagiti siled a pagiduldulinan. (Nehemias 13:12)

Panangted a maitutop iti panangparang-ay ti Dios

Masapul a salimetmetanyo ti Fiesta dagiti Lawas a maipaay kenni Yahweh a Diosyo a mabuyogan iti daton a nagtaud iti kaunggan nga itedyo manipud kadagiti imam, segun iti panangbendision kadakayo ni Yahweh a Diosyo. (Deuteronomio 16:10)

Masapul nga agparang iti sangoanan ni Yahweh a Diosyo iti mamitlo iti makatawen iti amin a lallaki iti disso a piliennanto: iti Fiesta ti Tinapay nga awan Lebadurana, ken dagiti Fiesta dagiti Lawlawas, ken iti Fiesta dagiti Abong-abong, ket saandanto nga agparang nga ima-ima iti sangoanan ni Yahweh; (Deuteronomio 16:16)

Iti umuna nga aldaw ti lawas, masapul a mangilasin ti tunggal maysa kadakayo iti aniaman a banag ken urnungenyo, segun iti kabaelanyo. Aramidenyo daytoy tapno awan ton ti panagurnong inton umayak. (1 Taga-Corinto 16:2)

Dagiti pagarigan ti panangted a maitutop iti kabaelan

Nangtedda segun iti kabaelanda nga ited a mausar iti trabaho: 61, 000 a daric ti balitok, lima ribo a minas ti pirak, ken sangagasut a pagan-anay para kadagiti padi. (Ezra 2:69)

Isu a dagiti adalan, segun iti kabaelan ti tunggal maysa, inkeddengda a mangipatulod iti tulong kadagiti kakabsat idiay Judea. (Dagiti Aramid 11:29)

Ti maawat a kaadu ket ti naited a maitutop iti kabaelan ti tao

Ta no magagarankayo a mangaramid iti daytoy a banag, nasayaat ken nakaay-ayo daytoy a banag. Masapul a maibasar daytoy no ania ti adda iti maysa a tao, saan a no ania iti awan kenkuana. (2 Taga-Corinto 8:12)

Panangted nga addaan sakripisio

Ket nagtugaw ni Jesus iti batog ti lakasa a pagipispisukan iti sagut idiay ayan ti templo; palpaliiwenna dagiti tattao kabayatan nga agitintinnagda iti kuartada iti uneg ti lakasa. Adu ti nabaknang a tattao ti nangikabil iti dakkel a gatad ti kuarta. Ket immay ti napanglaw a balo a babai ket nangikabil iti dua a siping, aggatad iti agarup maysa a sentimo. Ket inummong ni Jesus dagiti adalanna ket kinunana kadakuada, “Pudno daytoy ibagak kadakayo, daytoy a napanglaw a balo a babai nangikabil iti ad-adu ngem kadakuada amin a nangited idiay lakasa a pagipispisukan. Amin dagitoy ket nangited manipud iti kinawadwadda. Ngem daytoy balo a babai, manipud iti kinapanglawna, inkabilna amin a kuarta nga adda kenkuana a pagbiaganna.” (Marcos 12:41-44)

Timmangad ni Hesus ket nakitana dagiti nababaknang nga lalaki a mangikabkabil kadagiti sagsagut iti pagipisukan. Nakitana ti nakurapay nga balo a babai nga nagipisok iti dua a barya. Isu nga kinunana, “Pudno, ibagak kadakayo, daytoy nga balo ket ad-adu pay ti naitedna ngem kadakuada amin. Ta paset laeng ti nawadwad a gamengda ti naitedda a sagut. Ngem daytoy nga balo, manipud kinakurapayna, intedna ti amin nga pagbiagna.” (Lucas 21:1-4)

Saan a mangted iti banag nga awan ti magasto kenka

Ket kinuna ni Arauna, “Apay nga imay kaniak nga adipenna ti apok nga ari?” Insungbat ni David, “Tapno umayko gatangen ti pagirikam, iti kasta ket makaipatakderak iti altar para kenni Yahweh, tapno maikkat ti didigra kadagiti tattao.” Kinuna ni Arauna kenni David, “Alaem daytoy a kas kukuam apok nga ari. Aramidem iti daytoy ti ammom a nasayaat iti panagkitam. Kitaem, adtoy dagiti baka para iti daton a mapuoran ken dagiti pagirik ken sangol ti baka a pagsungrod. Siak ni Arauna, amin dagitoy apok nga ari ket itedko kenka.” Kalpasanna, kinunana iti ari, “Sapay koma ta awatennaka ni Yahweh a Diosmo.” Kinuna ti ari kenni Arauna, “Saan, ipilitko a gatangek daytoy iti umno a gatad.” Saanak nga agidaton iti kas daton a mapuoran para kenni Yahwen iti aniaman a banag a saanko a naggastusan” Isu a ginatang ni David ti pagirikan ken dagiti baka iti limapulo a siklo ti pirak. (2 Samuel 24:21-24)

Ket kinuna ni David kenni Ornan, “Ilakom kaniak daytoy a pagirikan, tapno makaipatakderak iti maysa nga altar para kenni Yahweh. Bayadak ti kabuklan a gatad daytoy, tapno maikkat ti didigra kadagiti tattao” Kinuna ni Ornan kenni David, “Alaem daytoy a kukuam, o apok nga ari. Aramidem iti daytoy ti aniaman a nasayaat iti panagkitam. Adtoy, ikkanka iti bulog a baka para kadagiti daton a maipuor, dagiti pagirik a tabla tapno pagsungrod ken trigo para iti daton a bukbukel; Itedkonto amin kenka dagitoy.” Kinuna ni Ari David kenni Ornan, “Saan, bayadak ti kabuklan a gatad daytoy. Saanko nga alaen ti kukuam ket idatonko daytoy a kas daton a mapuoran para kenni Yahweh nga awan man laeng a pulos ti nagastok. (1 Cronicas 21:22-24)

Nailunod no mangted iti natakaw wenno addaan iti pakapilawan

Raemen ti anak ti amana, ken raemen ti adipen ti amona. Ngarud, no maysaak nga ama, ayanna ti dayawko? Ken no maysaak nga amo, ayanna ti panagraem nga agpaay kaniak. Kasasaonakayo ni Yahweh a Mannakabalin amin, dakayo a papadi, a nangum-umsi iti naganko. Ngem kunaenyo, 'Kasanomi koma nga inumsi ti naganmo?' Babaen iti panangidatonyo iti narugit a tinapay iti rabaw ti altarko. Ket kunaenyo, 'Kasano koma a rinugitandaka?' Iti panangibagayo iti dayta nalabit a naumsi ti lamisaan ni Yahweh. No mangisagutkayo kadagiti bulsek nga ayup a maidaton, saan kadi a dakes dayta? Ken no mangidatonkayo iti pilay ken masakit, saan kadi a dakes dayta? Isagutyo dayta iti gobernadoryo; awatennakayo ngata wenno pakitaannakayo ngata iti pabor?” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. Ket ita, agkiddawkayo iti pabor ti Dios, tapno paraburannatayokoma. “Babaen iti bukbukodyo a daton, awatenna ngata a siaayat ti siasinoman kadakayo?” kuna ni Yahweh a mannakabalin amin. “O, no adda la koma maysa kadakayo a mabalin a mangrikep kadagiti ruangan ti templo, tapno saan koma a masayang ti panangarunyo iti rabaw ti altarko! Saanak a maay-ayo kadakayo,” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, “ken saankonto nga awaten ti aniaman a daton manipud kadakayo. Ta manipud iti panagsingising ti init agingga a lumnek daytoy, maitan-okto ti naganko kadagiti nasion; iti tunggal disso, maidatonto dagiti insenso iti naganko, kasta met ti nadalus a daton. Ta agbalinto a naindaklan ti naganko kadagiti nasion,” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. Ngem saanyo a raraemen daytoy no ibagayo a narugitan ti lamisaan ti Apo, dagiti bunga ken taraon daytoy ket maumsi. Ibagbagayo pay, 'Makabannog unay daytoyen,' ken siuumsiyo nga ibang-es daytoy,” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin. “Inyegyo ti nakimmeg dagiti atap nga ayup wenno pilay wenno masakit; ket inyegyo daytoy a kas datonyo! Rumbeng kadi nga awatek daytoy manipud kadakayo?” kuna ni Yahweh. “Mailunod koma dagiti manangallilaw nga addaan iti kalakian nga ayup iti arbanna ken agsapsapata nga itedna daytoy kaniak, ngem nangidaton kaniak, nga Apo, iti adda pakapilawanna; ta Siak ti naindaklan nga Ari,” kuna ni Yahweh a Mannakabalin amin, “ken pagbutbutngan ti naganko kadagiti nasion.” (Malakias 1:6-14)

Wagas ti panangted

Ulidan ti panangted

Umuna a prioridad

Iti las-ud iti innem a tawen, agmulakayo ti bukel kadagiti dagayo ken apitenyo dagiti ipaayna a bunga. Ngem iti maikapito a tawen, bay-anyo a saan a naarado ken paginanaenyo daytoy, tapno makapangan dagiti nakurapay a tattao kadakayo. Ti ibatida, kanento dagiti atap nga ayup. Kasta met ti aramidenyo kadagiti kaubusanyo ken kadagiti kaoliboanyo. (Exodo 23:10-11)

Kukuak amin nga inauna nga anak, uray ti tunggal inauna a kalakian nga anak ti bakayo, agpada a bakbaka ken karnero. (Exodo 34:19)

Masapul nga iyegyo iti balayko ti kasasayaatan kadagiti umuna a bunga manipud iti taltalonyo. Masapul a saanyo a lutoen ti urbon a kalding iti gatas ti inana.” (Exodo 34:26)

Idatonyo dagitoy kenni Yahweh a kas daton dagiti umuna a bunga, ngem saanda a mausar a mangparnuay iti nabanglo nga ayamuom iti altar. (Levitico 2:12)

Kasta met iti aldaw dagiti umuna a bunga, inton mangidatagkayo iti baro a sagut a bukel kenni Yahweh iti Fiestayo iti Makalawas, masapul nga agguummongkayo iti nasantoan a taripnong a mangdayaw kenni Yahweh, ken masapul a saankayo nga agtrabaho iti dayta nga aldaw. (Numero 28:26)

Inton makapankayo iti daga nga it-ited ni Yahweh a Diosyo kadakayo a kas maysa a tawid, ken inton tagikuaen ken pagnaedanyo daytoy, ket nasken a mangalakayo kadagiti amin nga umuna nga apit iti daga nga impanyo iti daga nga it-ited ni Yahweh a Diosyo kadakayo. Nasken nga ikabilyo daytoy iti basket ket mapankayo iti lugar a piliento ni Yahweh a Diosyo a kas santuariona. (Deuteronomio 26:1-2)

Dayawem ni Yahweh iti kinabaknangmo ken kadagiti umuna a bunga dagiti amin nga apitmo, (Dagiti Proverbio 3:9)

Dagus

Masapul a saanyo nga ipaidam dagiti datonyo manipud kadagiti apityo wenno ti pagpespesan ti ubasyo. Masapul nga idatonyo kaniak ti inauna nga anakyo a lalaki. (Exodo 22:29)

No agsapatakayo kenni Yahweh a Diosyo, nasken a saanyo nga itantan ti panangipatungpal iti daytoy, ta pudno a dawaten ni Yahweh a Diosyo daytoy kadakayo; agbalin a basolyo daytoy no saanyo a tungpalen. (Deuteronomio 23:21)

No agsapataka iti Dios, saanmo nga itantan nga aramiden daytoy, ta saan a maragsakan ti Dios kadagiti maag. Aramidem ti insapatam nga aramiden. (Eclesiastes 5:4)

Naplano a nasaksakbay

Mangted koma ti tunggal maysa a kas pinanggepna iti pusona. Saan koma a mangted isuna a silaladingit wenno mapilpilitan. Gapu ta ay-ayaten ti Dios ti siraragsak a mangmangted. (2 Taga-Corinto 9:7)

Kanayon

Personal

Masapul a subbotenyo dagiti inauna nga anak ti asno babaen iti maysa a kordero, ngem no saanyo a subboten daytoy, ket masapul a rung-oenyo ti tengngedna daytoy. Masapul a subbotenyo amin nga inauna nga anak kadagiti annakyo a lallaki. Awan ti siasinoman a mabalin nga agparang kaniak nga ima-ima. (Exodo 34:20)

...ngem ketdi, mangtedto ti tunggal tao kas iti kabaelanna, tapno maammoanyo ti bendision nga inted kadakayo ni Yahweh a Diosyo. (Deuteronomio 16:17)

Amin dagiti tattao iti daga ket itedda dagitoy a sagut a maipaay iti prinsipe ti Israel. (Ezekiel 45:16)

Isu a dagiti adalan, segun iti kabaelan ti tunggal maysa, inkeddengda a mangipatulod iti tulong kadagiti kakabsat idiay Judea. (Dagiti Aramid 11:29)

Nalimed a panangidulin

Awan ti kinatangsit

Kitaenyo a saan nga iti sangoanan dagiti tattao ti pangaramidanyo kadagiti nalinteg nga aramidyo tapno makitada, ta no saan, awanto ti gunggonayo manipud iti Amayo nga adda sadi langit. Isu a no mangtedkayo iti limos, saanyo a pagunien ti trumpeta iti sangoananyo kas iti ar-aramiden dagiti managinsisingpet kadagiti sinagoga ken kadagiti kalkalsada, tapno padayawan ida dagiti tatttao. Pudno, ibagak kadakayo, inawatdan ti gunggonada. Ngem no mangtedkayo iti limos, saanyo nga ipakaammo iti makannigid nga imayo no ania ti ar-aramiden ti makannawan nga imayo, tapno ti sagutyo ket maited a nalimed. Ket ti Amayo a makakita iti nalimed ket gunggonaannakayo. (Mateo 6:1-4)

Tinignay ti puso

Mangalakayo iti daton para kenni Yahweh, dakayo a siaayat a mangted. Mangiyegkayo iti daton kenni Yahweh—balitok, pirak, bronse, (Exodo 35:5)

Dagiti annuroten iti panangted

Panangtaripato ken panangsungbat

Kadagiti Levita, ni Ahija ti mangaywan kadagiti gameng iti balay ti Dios, ken kadagiti gameng a kukua ni Yahweh. (1 Cronicas 26:20)

Ni Selomot ken dagiti kabagianna ti nangaywan kadagiti amin a pangiduldulinan kadagiti banbanag a kukua ni Yahweh, nga insagut ni ari David, dagiti mangidadaulo ti pamilia, dagiti mangidadaulo kadagiti rinibribu ken ginasgasut, ken dagiti mangidadaulo iti armada ket naidaton kenni Yahweh. (1 Cronicas 26:26)

Ni Kore a putot ni Imna a Levita, a guardia iti akindaya a ruangan ti mangimatmaton kadagiti naimpusoan a sagut para iti Dios, mangimatmaton iti pannakaibunong dagiti sagut kenni Yahweh ken dagiti sagut a maidaton kenni Yahweh. Ti adda iti babaenna ket da Eden, Miniamin, Jesua, Semaias, Amarias ken Secanias, kadagiti siudad dagiti papadi. Dagiti mapagtalkan dagiti dinutokanda, tapno maibunongda dagitoy a sagut kadagiti kakabsatda segun iti pannakabunggo-bunggoyda, agpada a kadagiti napateg ken saan a napateg. (2 Cronicas 31:14-15)

Insaadko a kas tresurero kadagiti siled a pagiduldulinan da Selemias a padi, Zadok nga eskriba, ken Pedaias a nagtaud iti Levita. Sumaruno kadakuada ni Hanan a putot ni Zaccur a putot ni Matanias, gapu ta ammok a mapagtalkak ida. Ti trabahoda ket agibunong kadagiti abasto kadagiti padada nga agtrabtrabaho. (Nehemias 13:13)

Imbaonmi a kaduana ti kabsat a lalaki a madaydayaw kadagiti amin nga iglesia gapu iti trabahona iti panangiwarwaragawag iti ebanghelio. Saan laeng a daytoy, ngem napili pay isuna dagiti iglesia a makipagdaliasat kadakami iti panangipatungpal iti daytoy nga aramid iti kinaparabur. Daytoy ket para iti pakaitan-okan ti Apo ken ti kinagagarmi a tumulong. Likliklikanmi nga adda ti siasinoman nga agreklamo maipapan kadakami maipanggep iti daytoy a naparabur a panangited nga ar-aramidenmi. Naannadkami a mangaramid iti nadayaw, saan laeng nga iti sangoanan ti Apo, ngem uray iti sangoanan dagiti tattao. (2 Taga-Corinto 8:18-21)

Inaramidda daytoy; nangipatulodda iti kuarta kadagiti panglakayen babaen iti ima da Bernabe ken Saulo. (Dagiti Aramid 11:30)

Ket inton sumangpetak, ti siasinoman a palubosanyo ket ibaonkonto nga addaan kadagiti surat a mangiyapan kadagiti sagutyo idiay Jerusalem. Ken no rumbeng a mapanak met, kumuyogda kaniak. (1 Taga-Corinto 16:3-4)

Dagiti pagarigan nga awan ti nakiddaw a panangsungbat

Mainayon pay a kasapulan ti listaan ti kuarta a naibayad iti pannakatarimaan babaen kadagiti lallaki a nangawat kadagitoy ken nangitangdan daytoy kadagiti trabahador, gapu ta napudno dagitoy a lallaki. (2 Ar-ari 12:15)

Ngem saandan a sinapul ti listaan para iti kuarta a naited kadakuada gapu ta mapagtalkanda a nangaramat iti kuarta. (2 Ar-ari 22:7)

Dagiti pangitedan

Pamilia

Ngem no adda ti saan a mangipaay iti maipaay iti bukodna a kakabagian, nangnangruna kadagidiay adda iti bukodna a bumalay, inlibakna ti pammati ket nadakdakes pay ngem iti saan a namati. (1 Timoteo 5:8)

Dagiti nagannak

Ta kinuna ti Dios, 'Raemem da amam ken inam, ken 'Awan duadua a matayto ti agsao iti dakes iti ama ken inana. Ngem kinunayo, 'Siasinoman a mangibaga iti ama wenno inana, “Aniaman a tulong a maawatyo manipud kaniak ket sagut a maiteden iti Dios,'” dayta a tao ket saanen a masapul a raemenna ti amana. Iti daytoy a wagas, inaramidyon nga awan bileg ti sao ti Dios gapu laeng kadagiti kaugalianyo. (Mateo 15:4-6)

Ket kinunana kadakuada, “Naglakayo la ketdin a linaksid ti bilin ti Dios tapno matungpalyo ti kaugalianyo! Ta kinuna ni Moises, 'Dayawem ti Amam ken ti Inam,' ken, 'Ti agsao iti dakes maipanggep iti amana wenno inana, awan duadua a matayto.' Ngem kunayo, 'No kunaen ti maysa a tao iti amana wenno inana, “Aniaman a tulong a maawatyo manipud kaniak ket 'Korban',”' (dayta ket panangibaga iti, 'Naiteden iti Dios') - ket saanyonton nga itulok nga agaramid isuna iti aniaman a banag para iti amana wenno iti inana. Pagbalbalinenyo ti bilin ti Dios nga awan serserbina gapu iti kaugalianyo nga impatawidyo, ken adu pay a kakasta met laeng a banbanag nga ar-aramidenyo.” (Marcos 7:9-13)

Dagiti balo

Ngem no ti balo ket addaan iti annak wenno appoko, bay- am nga isuda ti umuna a makasursuro a mangipakita iti panagdayaw iti uneg ti bukodda a bumalay. Bay-am ida a subadanda dagiti nagannakda, gapu ta daytoy ket makaay- ayo iti Dios. (1 Timoteo 5:4)

No adda namati a babai nga addaan kadagiti balo, tulunganna koma ida, tapno iti kasta ket saandan a padagsen iti uneg ti iglesia, tapno mabalin a makatulong daytoy kadagiti pudno a balo. (1 Timoteo 5:16)

Pagarigan ti panangted iti pamilia

Ipaaykonto amin a kasapulanyo sadiay, ta adda pay lima a tawen ti panagbisin, tapno saanka nga agbisin, sika, ti sangakabalayam, ken amin nga adda kenka.' (Genesis 45:11)

Nangipaay ni Jose iti taraon a maipaay iti amana, kadagiti kakabsatna, ken amin a sangkabalayan ti amana, segun iti bilang dagiti bibiagenda. (Genesis 47:12)

Pagarigan ti panangted iti pamilia

Aniaman a matda iti daton a bukbukel ket kukua ni Aaron ken dagiti annakna a lallaki. Naan-anay a naidaton daytoy kenni Yahweh manipud kadagiti daton a maipuor a para kenni Yahweh. (Levitico 2:3)

Masapul nga itedyo iti padi ti makannawan a luppo a kas maysa a daton a maidatag manipud kadagiti datonyo a pakikapia. Ti padi, a maysa kadagiti kaputotan ni Aaron, a mangidaton ti dara dagiti daton a pakikapia ken ti taba - maitedto kenkuana ti makannawan a luppo a kas bingayna manipud iti daton. Ta innalak ti daton a barukong ken luppo a naitag-ay ken naidatag kaniak, ket intedko dagitoy kenni Aaron, ti kangatoan a padi, ken kadagiti kaputonanna; kankanayonto a daytoy ti bingayda manipud kadagiti daton a pakikapia nga aramiden dagiti tattao ti Israel. (Levitico 7:32-34)

Nakisao ni Moises kenni Aaron, ken kadagiti nabati nga putotna a lallaki a da Eleazar ken Itamar, “Alaenyo dagiti natda a daton a bukbukel manipud kadagiti daton kenni Yahweh a naipuor, ken kanenyo daytoy nga awan ti lebadurana iti abay ti altar, gapu ta daytoy ket kasasantoan. Masapul a kanenyo daytoy iti nasantoan a lugar, gapu ta daytoy ti bingaymo ken dagiti putotmo a lallaki manipud iti daton kenni Yahweh a naipuor, ta daytoy ti naibilin kaniak nga ibagak kadakayo. Ti barukong ti ayup a naitag-ay a kas daton ken ti luppo a naidatag kenni Yahweh - masapul a kanenyo dagitoy iti nadalus a lugar a makaay-ayo iti Dios. Sika ken dagiti putotmo a lallaki ken babbai a kaduam ket masapul a kanenyo dagitoy a paset, ta naited dagitoy a kas bingaymo ken dagiti putotmo a lallaki manipud kadagiti daton ti panagkakadua dagiti tattao iti Israel. (Levitico 10:12-14)

Ngem no awan ti asideg a kabagian ti tao a nakabasolan a mangawat iti bayad, masapul a bayadanna kaniak ti gatad ti basolna babaen iti padi, a pakuyoganna ti maysa a kalakian a kalding para iti pannakapakawanna. Tunggal daton a maidatag iti padi manipud kadagiti amin a nasantoan a banbanag, kukua dayta a padi dagiti banbanag nga inlasin dagiti tattao ti Israel a para kaniak. Kukua ti padi dagiti nasantoan a banbanag ti tunggal tao. Kukua dayta a padi ti aniaman nga ited ti tao iti padi.” (Numero 5:8-10)

Ket agurnongkayo iti buis a maited kaniak manipud kadagiti soldado a napan nakigubat. Daytoy a buis ket masapul a maysa iti tunggal 500, kadagiti tao man, baka, asno karnero wenno kalding. Alaenyo dagitoy a buis iti bingayda ket itedyo kenni Eleazar a padi para iti daton a maidatag kaniak. Kasta met iti kagudua a bingay dagiti Israelita, masapul a mangalakayo iti maysa iti tunggal 50—manipud kadagiti tattao, baka, asno, karnero, ken kalding. Itedyo dagitoy kadagiti Levita a mangay-aywan iti tabernakulok.” (Numero 31:28-30)

Karbenganto daytoy dagiti papadi manipud kadagiti tattao, manipud kadagiti mangisagut iti daton, baka man daytoy wenno karnero; masapul nga itedda iti padi ti abaga, dagiti dua a pingping ken dagiti naguneg. Dagiti umuna a bunga dagiti bukelmo, ti baro nga arakmo, ken ti lanam, dagiti umuna a dutdot dagiti karnerom, masapul nga itedmo kenkuana. (Deuteronomio 18:3-4)

Nasken a saanyo a busalan ti baka no badde-baddekanna ti dawa. (Deuteronomio 25:4)

Inkarimi a tinawenmi nga ipan iti balay ni Yahweh dagiti umuna a bunga manipud iti dagami, ken dagiti umuna a bunga iti tunggal kayo. Ket kas naisurat iti linteg, inkarimi nga ipanmi iti balay ti Dios ken kadagiti papadi nga agserserbi sadiay dagiti inauna nga annakmi a lallaki, dagiti taraken ken arbanmi. (Nehemias 10:35-36)

Idi tiempo ni Zerubbabel ken idi tiempo ni Nehemias, inted ti entero nga Israel ti inaldaw a bingay dagiti kumakanta ken dagiti mangbanbantay iti ruangan. Ilaslasinda ti bingay dagiti Levita, ket ilaslasin dagiti Levita ti bingay dagiti kaputotan ni Aaron. (Nehemias 12:47)

Kanendanto dagiti naidaton a taraon, dagiti naidaton para iti basol, dagiti daton dagiti nakabasol; dagiti amin a banbanag a naited iti Dios idiay Israel ket kukuadanto. Dagiti kasasayaatan kadagiti amin nga immuna a bunga ken dagiti amin nga intedda a tulong, amin a banag manipud iti intulongda ket kukuanto dagiti papadi, ket masapul nga itedyo kadagiti papadi dagiti kasasayaatan a daton a makan tapno sumangbay ti bindesion iti balayyo. (Ezekiel 44:29-30)

Dagiti agtrabaho iti Baro a Tulag

Saankayo a mangitugot iti uray ania a balitok, pirak, wenno gambang kadagiti pitakayo. Saankayo a mangitugot iti bay-on iti panagdaliasatyo, wenno sobra a pagan-anay, wenno sandalias, wenno sarukod, ta ti agtrabtrabaho maikari iti taraonna. (Mateo 10:9-10)

...ket imbilinna kadakuada a saanda a mangitugot iti uray ania iti panagdaliasatda malaksid laeng iti sarukod. Saanda a mangitugot iti tinapay, bay-on, ken kuarta kadagiti barikesda, (Marcos 6:8)

Inayabanna dagiti sangapulo ket dua, ken inikkanna isuda iti pannakabalin ken turay kadagiti amin nga demonio ken mangagas kadagiti saksakit. Imbaonna isuda nga rumuar nga mangikasaba iti pagarian ti Dios ken mannpaimbag kadagiti masakit. Kinunana kadakuada “Dikayo mangitugot iti uray ania iti panagdalyasatyo- uray sarukod, uray pitaka, uray tinapay, uray kuarta wenno dua nga pagan-anay. (Lucas 9:1-3)

Itatta, kalpasan dagitoy nga banbanag, nangdutok ti Apo iti pitopulo a dadduma pay, ket imbaonna ida a sagdudua nga umuna iti kada siudad ken lugar nga panggepna mismo nga papanan. Saan kayo nga mangitugot iti kuarta, kambong, wenno sandalyas, ken saan kayo nga kumablaaw iti siasinoman iti dalan. Iti sadinoman nga balay a sumrekanyo, ibagayo nga umuna, 'Kapia koma ti maadda iti daytoy nga balay.' No adda ti tao iti kapia sadiay, mapan kenkuana dayta nga kapiayo, ngem no awan, agsubli kadakayo. Agtalinaed kayo iti dayta nga balay, ket kanen ken inumenyo ti aniaman nga idasarda, agsipud ta iti trabahador ket adda karbenganna iti tangdanna. Saan kayo nga agbalaybalay. (Lucas 10:1, 4-7)

Masapul nga ibingay iti maysa a nasuroan iti sao dagiti amin a naimbag a banbanag iti manursuro. (Taga-Galacia 6:6)

Maibilang koma dagiti panglakayen a nasayaat ti panagturayna a maikari nga umawat iti mamindua a dayaw, nangnangruna kadagidiay agtrabtrabaho maipanggep iti sao ken iti panangisuro iti daytoy. Ta kuna ti Nasantoan a Surat, “Saanmo a busalan ti baka kabayatan nga agir-irik” ken “Ti trabahador ket maikari iti tangdanna.” (1 Timoteo 5:17-18)

Partakam ket ibaonmo ni Zenas, ti nalaing iti linteg, ken ni Apolos, iti wagas nga awan ti pagkuranganda. (Tito 3:13)

Patpatgek, ipakpakitam ti kinamatalekmo tunggal agtrabtrabahoka para kadagiti kakabsatmo ken para kadagiti gangannaet, a nagsaksi iti kinamanagayatmo iti imatang ti iglesia. Inaramidmo iti umno iti panangparubwatmo kadakuada iti panagdalyasatda iti wagas a maikari iti Dios, gapu ta para iti Nagan ket rimmuarda, a saanda a dimmawat manipud kadagiti Hentil. Rebbengtayo ngarud a pasangbayen ti kas kadagitoy, tapno agbalintayo met koma a pada nga agtrabtrabaho para iti kinapudno. (3 Juan 1:5-8)

Ni Jesus ket nasuportaran babaen kadagiti sagut bayat ti panagserbina ditoy daga

...ni Juana nga asawa ni Cusa, nga mangimatmaton kadagiti sanikua ni Herodes, ni Susana, ken dagiti dadduma nga adu a babbai, nga nangipaay para iti kasapulanda nga nagtaud kadagiti sanikuada. (Lucas 8:3)

Dagiti Kristiano nga agtrabaho a saan a nangusar iti kalintegan a masuportaran

Wenno dakami kadi laeng kenni Bernabe ti masapul nga agtrabaho? Siasino ti agserbi a kas suldado iti bukodna a gastos? Siasino ti agmula iti kaubasan a saan a mangan iti bungana? Wenno siasino ti agtaraken ti arban ken saan nga uminom iti gatas manipud iti daytoy? Ibagbagak kadi dagitoy a banbanag maibasar iti turay dagiti tattao? Saan kadi nga ibagbaga met laeng ti linteg daytoy? Ta naisurat iti linteg ni Moises, “Saanmo a busalan ti baka no madama nga agir-irik daytoy.” Dagiti kadi baka ti pudno a pakaseknan ti Dios? Saan kadi a datayo ti ibagbagana? Naisurat daytoy para kadatayo, gapu ta ti agar-arado ket rumbeng nga agarado a sinanama, ken ti agir-irik ket rumbeng nga agirik nga adda namnamaenna a bingayna iti panagapit. No nagmulakami iti naespirituan a banbanag kadakayo, nalabes kadi para kadakami nga agapit kadagiti namaterialan a banbanag manipud kadakayo? No ipakat dagiti dadduma daytoy a karbengan kadakayo, saan kadi nga ad-adda pay kadakami? Nupay kasta, saanmi nga inusar daytoy a kalintegan. Ngem ketdi, inibturanmi dagiti amin a banag ngem ti agbalin a lapped iti ebanghelio ti Cristo. Saanyo kadi nga ammo nga al-alaen dagiti agserserbi iti templo dagiti taraonda iti templo? Saanyo kadi nga ammo a dagiti agserserbi iti altar ket makibingayda iti naidaton iti altar? Iti isu met laeng a wagas, imbilin ti Apo a dagiti mangiwaragawag iti ebanghelio ket rumbeng nga alaenda ti pagbiaganda manipud iti ebanghelio. Ngem saanko nga inusar ti aniaman kadagitoy a karbengan. Ken saanko nga isursurat daytoy tapno adda mabalin a maaramid para kaniak. Matayak laengen ngem ti lappedannak ti siasinoman iti daytoy a panagpannakkel. (1 Taga-Corinto 9:6-15)

Ta no aramidek daytoy a situtulok, adda gunggonak. Ngem no saanak a situtulok, adda latta ti pagrebbengan a naitalek kaniak. Ania ngarud ti gunggonak? Nga inton mangasabaak, mabalinko nga idiaya ti ebanghelio nga awan bayadna ken tapno saanko a mausar ti amin a karbengak iti ebanghelio. (1 Taga-Corinto 9:17-18)

Nagbasolak kadi iti panagpakumbabak tapno maitan-okkayo? Ta inkasabak a siwawaya ti ebanghelio ti Dios kadakayo. Tinakawak dagiti dadduma nga iglesia babaen iti panangawatko iti tulongda tapno makapagserbiak kadakayo. Saanko a pinarigat ti siasinoman idi addaak kadakayo ken idi agkasapulanak. Ta insabet dagiti kakabsat a naggapu idiay Macedonia dagiti kasapulak. Iti amin a banag, inkarigatak a saanak nga agbalin a pakadagsenanyo, ken itultuloyko nga aramiden dayta. (2 Taga-Corinto 11:7-9)

Kitaenyo! Nakasaganaak nga umay kadakayo iti maikatallo a tiempo. Saannakto nga agbalin a pakadagsenanyo, ta saanko a kayat dagiti kukuayo, Dakayo ti kayatko. Ta saan a rumbeng a dagiti annak ti agurnong maipaay kadagiti nagannak. Ngem ketdi, dagiti koma nagannak ti rumbeng nga agurnong maipaay kadagiti annak. Siraragsakakto a mangusar ken agpausar maipaay kadagiti kararuayo. No ad-adda nga ayatenkayo, bumassit to met kadi ti pannakaayatko? Ngem kas iti daytoy, saanak a nagbalin a pakadagsenanyo. Ngem, agsipud ta nasikapak unay, siak ti nangtiliw kadakayo babaen iti panangallilaw. Ginundawayankayo kadi babaen iti siasinoman nga imbaonko kadakayo? Inallukoyko ni Tito a mapan kadakayo, ken imbaonko ti sabali a kabsat a kaduana. Ginundawayannakayo kadi ni Tito? Saankami kadi a nagna iti agpada a wagas? Saankami kadi a nagna iti agpada nga addang? (2 Taga-Corinto 12:14-18)

Ta saankami a nangaramat iti sasao a nalabes a pammadayaw iti kaanoman, a kas ammoyo, wenno kas pambar nga agagum, ti Dios ti saksimi. Ta malagipyo, kakabsat, ti trabaho ken bannogmi. Nagtrabahokami iti aldaw ken rabii tapno saankami nga agbalin a padagsen iti siasinoman kadakayo. Bayat dayta a tiempo, inwaragawagmi ti ebanghelio ti Dios kadakayo. (1 Taga-Tesalonica 2:5, 9)

Ken saankami a nangan iti taraon iti siasinoman a saanmi a binayadan daytoy. Ngem ketdi, nagtrabaho ken nagbannogkami iti rabii ken aldaw iti narigat a panagtrabaho, tapno saankami nga agbalin a padagsen iti siasinoman kadakayo. Inaramidmi daytoy a saan a gapu ta awan iti turaymi. Ngem ketdi, inaramidmi daytoy tapno agbalinkami a pagulidanan kadakayo, tapno tuladendakami koma. (2 Taga-Tesalonica 3:8-9)

Dagiti Kristiano nga agtrabaho ket masapul a saan nga agserbi nga addaan dakes a panggep iti kuarta

Bagbagaak dagiti panglakayenyo, Siak, maysa a panglakayen a padayo ken maysa a saksi iti panagsagsagaba ni Cristo, ken maysa met a makipagpaset iti dayag a maiparangarangto. Bagbagaankayo ngarud a panglakayen, aywananyo dagiti arban ti Dios nga adda kadakayo. Kitaenyo ida, saan a gapu ta kasapulan nga aramidenyo, ngem gapu ta isu ti tarigagayyo mayannurot iti pagayatan ti Dios. Kitaenyo ida, saan a para iti kinaagum iti kuarta, ngem sipapalubos. (1 Pedro 5:1-2)

Adu ti mangpadas a makaala iti kuarta babaen ti panagaramid a kasla narelihiosoda

Ta saantayo a kas kadagiti adu a tattao a mangilako iti sasao ti Dios tapno adda magungona. Ngem ketdi, agsaokami kenni Cristo nga addaan iti nasin-aw a panggep, kas nainbaonkami manipud iti Dios, iti imatang ti Dios. (2 Taga-Corinto 2:17)

Ta adu dagiti nasukir a tattao, nangnangruna dagidiay adda iti pannakakugit. Awan serserbina dagiti sasaoda. Allilawen ken idalanda dagiti tattao iti dakes a pagturungan. Kasapulan a mapasardeng isuda. Isursuroda dagiti saanda koma nga isuro para iti nakababain a gunguna ken pagsisinninaenda dagiti sibubukel a pamilia. (Tito 1:10-11)

Adda dagiti palso a profeta nga immay kadagiti Israelita, ken addanto met dagiti palso a manursuro nga umay kadakayo. Iyegda a sililimed dagiti makadadael nga inuulbod a sursuro, ken ilibakdanto ti Apo a nanggatang kadakuada. Mangiyegda iti napardas a pannakadadael kadagiti bagbagida. Siaagum a pagkuartaandakayonto babaen kadagiti makaallilaw a sasao. Saanto nga aguray iti nabayag ti pannakadusada a maibusor kadakuada; ti pannakadadaelda ket saan a nakaturog. (2 Pedro 2:1, 3)

Dagiti adalan ket naparegtaan nga agsagana

Kalpasanna kinuna ni Hesus kadakuada, “Idi inbaonkayo nga awanan pitaka, supot ti pagkasapulan, wenno sapatos, nagkasapulankayo kadi?” Ket simmungbatda, “Awan.” Ngarud kinunana kadakuada, “Ngem itatta, ti addaan pitaka, alaenna latta, agraman ti supot ti pagkasapulan. Siasinoman nga awanan kampilan ket ilakona ti kagayna ket gumatang iti maysa. (Lucas 22:35-36)

Ti santuario/templo

Ti pannakaibangon ti tabernakulo

Dagitoy dagiti daton a masapul nga awatem manipud kadakuada. balitok, pirak, bronse, maris asul, maris ube, ken tumayengteng ti labbagana a buok ti karnero ken ti napino a lino; buok ti kalding; dagiti napalabbaga a lalat ti kalakian a karnero ken dagiti lalat ti dugong; kayo ti akasia, lana para iti pagsilawan iti santuario, rekrekado a mailaok iti lana a pangpulot ken ti nabanglo nga insenso, dagiti bato nga onyx ken dagiti dadduma a napapateg a batbato a maikabil iti efod ken iti pektoral. Pagaramidem ida iti santuario a para kaniak tapno makapagnaedak kaduada. (Exodo 25:3-8)

Nangtedda iti nalablabes ngem ti kasapulan

Inawatda manipud kenni Moises dagiti amin a sagut nga inyeg dagiti Israelita para iti pannakaipatakder ti nasantoan a disso. Agtultuloy latta a mangip-ipan dagiti tattao kenni Moises iti binigat kadagiti sagut nga agtaud iti kaungan. Isu nga immay amin dagiti batido a tattao nga agtartrabaho idiay nasantoan a disso manipud iti sigud nga ar-aramidenda a trabaho. Kinunada kenni Moises, “Mangiyum-umay dagiti tattao iti ad-adu ngem iti kasapulan para iti panagaramid iti trabaho nga imbilin ni Yahweh nga aramidentayo.” Isu nga imbilin ni Moses nga awanen ti mangiyeg manipud iti kampo ti aniaman kadagiti daton para iti pannakaipatakder ti nasantoan a disso. Insardeng ngarud dagiti tattao ti mangiyeg kadagitoy a sagsagut. Addaandan iti ad-adu pay ngem iti kasapulanda para iti amin a trabaho. (Exodo 36:3-7)

Ti pannakaibangon ti templo

Isu nga inaramidko ti kabaelak a mangisabet iti kasapulan ti templo ti Diosko. Nangitedak iti balitok para kadagiti banbanag a maaramid babaen iti balitok, pirak a para kadagiti banbanag a maaramid babaen iti pirak, bronse a para kadagiti banbanag maaramid babaen iti bronse, landok a para kadagiti banbanag a maaramid babaen iti landok, ken kayo a para kadagiti banbanag a maaramid babaen iti kayo. Nangitedak pay kadagiti batbato nga onyx, batbato a maisimpa, batbato a maikalupkup kadagiti banbanag nga addaan iti agduduma a maris—amin a kita ti napapateg a batbato—ken nawadwad a batbato a marmol. Ita, gapu iti ragsakko iti balay ti Diosko, intedko ti bukodko a gameng a balitok ken pirak para iti daytoy. Ar-aramidek daytoy kas nayon iti amin nga insaganak para iti daytoy nasantoan a templo: talloribu a talento a balitok manipud iti Opir, ken pitoribu a talento a puro a pirak, tapno makalupkupan dagiti pader dagiti pasdek. Mangtedak iti balitok para kadagiti banbanag a maaramid iti balitok, ken pirak para kadagiti banbanag a maaramid iti pirak, ken dagiti banbanag para kadagiti amin a kita ti trabaho nga aramiden dagiti kumikitikit. Siasino pay ti mayat a mangted kenni Yahweh ita nga aldaw ken mangted iti bagina kenkuana?” Ket nangted met kadagiti bulontario a sagsagut dagiti mangidadaulo iti kapuonan dagiti pamilia, dagiti mangidadaulo kadagiti tribu ti Israel, dagiti pangulo iti rinibribu ken ginasgasut, ken dagiti opisial a mangidadaulo kadagiti trabaho ti ari. Nangtedda iti limaribu a talento ken sangapulo a ribu a daric ti balitok, sangapulo a ribu a talento ti pirak sangapulo ket walo a talento ti pirak, ken 100, 000 a talento ti landok para iti panangaramid iti balay ti Dios. Dagiti addaan kadagiti napateg a batbato ket intedda dagitoy iti pakaikabkabilan iti kinabaknang a mausar para iti balay ni Yahweh, nga imatmatonan ni Jeiel a kaputotan ni Gerson. (1 Cronicas 29:2-8)

Ti templo ket nangina unay

Iti bilin ti ari, nangtapiasda kadagiti dadakkel ken napipintas a bato a pakaipasdekan ti pundasion ti templo. (1 Ar-ari 5:17)

Ti pannakatarimaan ti templo

Kinuna ni Joas kadagiti papadi, “Amin dagiti kuarta a maipaay kadagiti banbanag a kukua ni Yahweh, ket maipan iti uneg ti balay ni Yahweh, dagiti naikeddeng a kuarta a pagbuis ti tunggal tao, ken dagiti amin a kuarta nga inted dagiti tattao a maipaay iti templo babaen iti panangtignay ni Yahweh kadagiti pusoda nga itedda— rumbeng nga urnongen dagiti papadi dayta a kuarta, tunggal maysa kadakuada manipud kadagiti agbaybayad iti buis, ket masapul a taripatoenda ti templo babaen iti daytoy, no kasapulan ti aniaman a pannakatarimaan.” Ngem idi maikaduapulo ket tallo a tawen ni Ari Joas, awan pay pulos ti natarimaan dagiti papadi iti templo. Pinaayaban ni Ari Joas ti padi a ni Jehoyada ken dagiti dadduma a papadi, ket kinunana kadakuada, “Apay nga awan pay a pulos ti natarimaanyo iti templo? Ita, saankayon a mangala iti kuarta kadagiti agbaybayad iti buis, ngem alaenyo dagiti naurnong maipaay iti pannakatarimaan ti templo ket itedyo kadagiti mangtarimaan.” Isu a saanen a napalubosan dagiti papadi nga umawat kadagiti kuarta manipud kadagiti tattao ken saanen nga isuda mismo ti mangtarimaan iti templo. Ngem ketdi, nangala ti padi a ni Jehoyada iti maysa a lakasa, inabutanna ti kalubna, ket inkabilna daytoy iti abay ti altar, iti makannawan a paset no sumrek ti maysa a tao iti balay ni Yahweh. Inkabil ditoy dagiti papadi nga agbanbantay iti ruangan ti templo dagiti amin a kuarta a naipan iti templo ni Yahweh. Tunggal makitada nga adun ti kuarta iti lakasa, mapan alaen dagitoy dagiti eskriba ti ari ken ti kangatoan a padi ket ikabilda ti kuarta kadagiti pagkargaan sada bilangen, ti kuarta a naalada iti templo ni Yahweh. Inyawatda ti kuarta a nabilang kadagiti lallaki a nangaywan iti templo ni Yahweh. Imbayadda daytoy kadagiti karpentero ken dagiti agipatpatakder a nagtrabaho a maipaay iti templo ni Yahweh, (2 Ar-ari 12:4-11)

“Sumang-atka iti ayan ni Hilkias a kangatoan a padi ket ibagam kenkuana a bilangenna ti kuarta a naiyeg iti balay ni Yahweh, a naurnong dagiti guardia manipud kadagiti tattao. Ipaitulodmo dagitoy kadakuada kadagiti trabahador a mangimatmaton iti balay ni Yahweh, ken itedda dagitoy kadagiti trabahador nga adda iti balay ni Yahweh para iti pannakatarimaan dagiti nadadael idiay templo. Itedda ti kuarta kadagiti karpintero, dagiti agpatpatakder, ken kadagiti agkabkabiti, kasta pay a paggatangda iti troso ken bato a pangtarimaanda iti templo.” (2 Ar-ari 22:4-6)

Napasamak a kalpasan daytoy, nga inkeddeng ni Joas a patarimaan ti balay ni Yahweh. Inummongna dagiti papadi ken dagiti Levita ket kinunana kadakuada, “Tinawen a mapankayo kadagiti siudad ti Juda ket urnongenyo ti kuarta manipud iti entero nga Israel a tinawen nga ibayad dagiti tattao tapno mapatarimaan ti balay ti Diosyo. Siguradoenyo nga irugiyo a dagus.” Ngem saan nga inaramid a dagus dagiti Levita. Isu a pinaayaban ti ari ni Jehoyada, a kangatoan a padi ket kinunana kenkuana, “Apay a saanmo a binagaan dagiti Levita nga iyegda manipud iti Juda ken iti Jerusalem ti buis nga imbilin ni Moises nga adipen ni Yahweh, ken ti agtaud iti gimong ti Israel nga agpaay iti tolda ti Dios?” Ta dinadael dagiti annak a lallaki ni Atalia a nadangkes a babai ti balay ti Dios ket impanda kadagiti Baal dagiti amin a nasantoan a banbanag iti balay ni Yahweh. Isu a nagbilin ti ari, ket nangaramidda iti kahon sada inkabil daytoy iti ruar iti pagserkan ti balay ni Yahweh. Ket pinaiwaragawagda iti Juda ken Jerusalem nga iyeg dagiti tattao kenni Yahweh ti buis nga imbilin ni Moises nga adipen ti Dios iti Israel idiay let-ang. Naragsakan dagiti amin a mangidadaulo ken amin a tattao ket nangiyegda iti kuarta sada inkabil daytoy iti kahon, agingga a napunnoda daytoy. Napasamak a tunggal ipan dagiti Levita ti kahon kadagiti opisial ti ari, ken tunggal makitada nga adun ti kuarta a naikabil iti daytoy, ket umay dagiti eskriba ti ari ken ti opisial ti kangatoan a padi, ibukbokda ti linaon ti kahon sada alaen daytoy ket isublida manen iti sigud nga ayanna. Inaldaw a kastoy ti ar-aramidenda ket nakaurnongda iti dakkel a gatad ti kuarta. Ited ti ari ken Jehoyada ti kuarta kadagiti mangimaton iti pannakatarimaan ti balay ni Yahweh. Nangtangdan dagitoy a lallaki kadagiti kumakabite, karpintero ken mammanday a mangtarimaan iti balay ni Yahweh. Impasnek ngarud dagiti trabahador ti nagtrabaho, ken nagtultuloy ti panangtarimaanda; binangonda manen ti balay ti Dios kas iti sigud a langana ken pinalagdada daytoy. (2 Cronicas 24:4-13)

Ita, iti maika-18 a tawen iti panagturayna, kalpasan a nadalusan ni Josias ti daga ken ti templo, imbaonna da Safan a putot a lalaki ni Asalias, ni Maasias, a gobernador iti siudad, ken ni Joas a putot a lalaki ni Joacaz a sekritario, a tarimaanenda ti balay ni Yahweh a Diosna. Napanda kenni Hilkias, a nangato a padi, ket intalekda kenkuana ti kuarta a naiyeg iti balay ti Dios, a naur-or dagiti Levita, a guardia dagiti ruangan manipud iti Manases ken Efraim, manipud kadagiti amin a nabatbati iti Israel, manipud iti entero a Juda ken Bejamin, ken kadagiti agnanaed iti Jerusalem. Intalekda ti kuarta kadagiti lallaki a mangimatmaton iti trabaho idiay templo ni Yahweh. Tinangdanan dagitoy a lallaki dagiti trabahador a nangtarimaan ken nangipasdek manen iti templo. Intangdanda dagitoy kadagiti karpentero ken kadagiti agipaspasdek, ken pinanggatangda kadagiti napurmaan a bato, ken kadagiti tabla a pangpatibker, ken maaramid nga adigi para kadagiti paset a binaybay-an a marba dagiti sigud nga ari ti Juda. (2 Cronicas 34:8-11)

Ti pannakaibangon manen ti templo

Idi napanda iti balay ni Yahweh idiay Jerusalem, nangted dagiti papanguloen ti pamilia iti nagtaud iti kaunggan a sagsagut tapno mausar iti pannakaibangon ti balay. Nangtedda segun iti kabaelanda nga ited a mausar iti trabaho: 61, 000 a daric ti balitok, lima ribo a minas ti pirak, ken sangagasut a pagan-anay para kadagiti padi. (Ezra 2:68-69)

...nga addaan iti tallo a katoon ti dadakkel a bato ken maysa a katoon ti barbaro a kayo. Ket ti amin a magastos ket agtaud iti balay ti ari. (Ezra 6:4)

Ibilbilinko a masapul nga aramidenyo daytoy para kadagitoy a panglakayen dagiti Judio a mangbangon iti daytoy a balay ti Dios: Dagiti pondo nga agtaud iti buis ti ari iti ballasiw ti Karayan ti mausarto a pangbayad kadagitoy a lallaki tapno saanda nga isardeng ti trabahoda. (Ezra 6:8)

Ti pannakataripato ti templo

Inkarimi a saanmi nga ited dagiti annakmi a babbai kadagiti tattao ti daga wenno alaen dagiti annakda a babbai para kadagiti annakmi a lallaki. Ta ipan dagiti tattao ti Israel ken dagiti kaputotan ni Levi dagiti maited a trigo, baro nga arak, ken lana kadagiti pagiduldulinan kadagiti alikamen iti santuario ken iti paggigyanan dagiti padi a madama nga agserserbi, dagiti guardia iti ruangan ken dagiti kumakanta. Saanminto a baybay-an ti balay ti Diostayo. (Nehemias 10:30, 39)

Dadduma pay a kategoria

Dagiti agkiddaw iti sagut

Mangtedka iti siasinoman nga agdawat kenka, ken saanmo a tallikudan ti siasinoman nga agtarigagay nga agbulod kenka. (Mateo 5:42)

Ikkam ti tunggal maysa nga dumawat kenka. No adda ti mangala iti aniaman a kukuam, saanmo nga ibaga kenkuana nga isublina kenka. (Lucas 6:30)

Amin a tattao, nangnangruna dagiti mamati

Isu ngarud, no adda gundawaytayo, agaramidtayo iti nasayaat iti tunggal maysa. Nangnangruna nga agaramidtayo iti nasayaat kadagiti adda iti bumalay iti pammati. (Taga-Galacia 6:10)

No maipapan iti panagayat kadagiti kakabsat, naayatkayo koma iti tunggal maysa. No maipapan iti panangdayaw, raemenyo koma iti tunggal maysa. (Roma 12:10)

Makipagpasetkayo kadagiti kasapulan dagiti namati. Mangsapulkayo kadagiti adu a wagas a mangipakita iti panangsangaili. (Roma 12:13)

Dagiti kabusor

No mabisbisin ti kabusormo, ikkam isuna iti taraon a kanenna, ken no mawaw isuna, ikkam iti danum nga inumenna, ta arigna a mangpalaka kadagiti beggang nga ikabilmo ti ulona, ket gunggunaannakanto ni Yahweh. (Dagiti Proverbio 25:21-22)

“Ngem no mabisin ti kabusormo, pakanem. No mawaw isuna, ikkam ti inumenna. Ta no aramidem daytoy, mangigabsuonkanto kadagiti beggang ti apuy iti ulona.” (Roma 12:20)

Saan a mangted iti mammapatay

No nagbiddut ti maysa a tao gapu ta adda pinagsayasayna ti darana, aglemmengto isuna agingga a matay, ket awanto ti tumulong kenkuana. (Dagiti Proverbio 28:17)

Panangted kadagiti nakurapay

Dagiti bilin ken panangmatmat ti Dios iti panangted kadagiti nakurapay

Ta dagiti napanglaw ket saanto a pulos a mapukaw iti daga; ibilinko ngarud kadakayo a kunak, 'Masapul a siguradoenyo nga ilukat ta imayo iti kabsatyo, iti agkasapulan kadakayo ken dagiti napanglaw iti dagayo. (Deuteronomio 15:11)

Ti mangidaddadanes kadagiti napanglaw ket ilunlunodna ti Nangparsua kenkuana, ngem ti mangipakpakita iti nasayaat kadagiti agkasapulan ket mangpadpadayaw kenni Yahweh. (Dagiti Proverbio 14:31)

Ti siasinoman a naasi kadagiti nakurapay ket kasla padpadawatanna ni Yahweh, ket bayadanto ni Yahweh isuna kadagiti inaramidna. (Dagiti Proverbio 19:17)

Saan aya a kastoy ti pinilik a panagayunar: Ti panangikkatyo kadagiti kawar ti panangidadanes, ti panangwarwaryo kadagiti tali ti sangol, ti panangwayawayayo kadagiti maparparigat, ken ti panangpugsatyo iti tunggal sangol? Saan aya a ti panangiwarasyo ti tinapayyo iti mabisin ken ti panangpasangbayyo kadagiti marigrigat ken awan balayna?” No adda makitayo a tao a lamo-lamo, rumbeng a kawesanyo, ken masapul a saanyo nga illemmengan dagiti kabagianyo. Iti kasta, agraniagto ti lawagyo a kasla init iti agsapa, ken mabiitto ti panagimbagyo; umunanto kadakayo ti kinalintegyo, ken ti dayag ni Yahweh ti agbalinto a salaknibyo iti malikudanyo. Kalpasanna, umawagkayto, ket sumungbat ni Yahweh; agasugkayto nga agkiddaw iti tulong, ket kunaenna, “Adtoyak.” No ikkatenyo ti sangol, ti manangitudo a ramay, ken ti panagsao iti dakes, no mangisabetkayo para kadagiti mabisin ken pennekenyo ti kasapulan dagiti nakakaasi; agraniagto ti lawagyo iti kasipngetan, ken agbalinto a kasla aldaw ti kinasipngetyo. (Isaias 58:6-10)

Adtoy! Daytoy ti basol ti kabsatmo a babai a ti Sodoma: natangsit isuna iti kinawayana, saan a naannad ken awan bibiangna kadagiti banbanag. Saanna a pinapigsa dagiti ima dagiti nakurapay ken agkasapulan a tattao. (Ezekiel 16:49)

Dagiti probision ti Daan a Tulag para kadagiti nakurapay

Dagiti linteg iti panagani ken panagbirok iti natda

Inton apitenyo ti apit ti dagayo, masapul a diyo apiten a naan-anay dagiti adda kadagiti suli ti talonyo wenno urnongen amin a mapataud ti apityo. Masapul a diyo urnongen amin nga ubas manipud iti kaubasanyo wenno urnongen dagiti ubas a naregreg iti daga ti kaubasanyo. Masapul nga ibatiyo dagitoy para kadagiti napanglaw ken para kadagiti ganggannaet. Siak ni Yahweh a Diosyo. (Levitico 19:9-10)

Inton apitenyo dagiti maapit iti dagayo, masapul a saanyo nga apiten a naan-anay dagiti adda iti suli dagiti taltalonyo, ket masapul a saanyo nga urnongen dagiti nabati iti apityo. Masapul nga ibatiyo dagitoy para kadagiti marigrigat ken para kadagiti ganggannaet. Siak ni Yahweh a Diosyo.'” (Levitico 23:22)

Inton gapasenyo iti apit iti taltalonyo, ket no adda nalipatanyo a rineppet iti taltalon, nasken a saanyo a sublian nga alaen daytoy; nasken a para daytoy iti ganggannaet, ulila, wenno para iti balo a babai, tapno bendisionannakayo ni Yahweh a Diosyo kadagiti ar-aramidenyo. No wagwagenyo ti kayo ti mulayo nga olibo, nasken a saanyo a sublianan manen dagiti sangana; para daytoy iti ganggannaet, ulila, wenno para iti balo a babai. No burasenyo dagiti ubas iti kaubasanyo, nasken a saanyo nga urnongen iti nabati para iti bagiyo; para daytoy iti ganggannaet, para iti ulila, wenno para iti balo a babai. (Deuteronomio 24:19-21)

Awan patinggana a rebbengen iti panangipaay kadagiti kasapulan

No adda ti maysa a napanglaw a tao kadakayo, maysa kadagiti kakabsatmo, iti uneg ti uray aniaman kadagiti ruangan ti dagayo nga it-ted kadakayo ni Yahweh a Diosyo, masapul a saanyo a patangkenen ta pusoyo wenno dikay ipetpet dayta imayo manipud iti napanglaw a kabsatyo, ngem masapul a siguradoenyo nga ilukat ta imayo kenkuana ket saankayo nga agduadua a pautangan isuna iti makaanay a maipaay iti kasapulanna. Agannadkayo tapno saan a maaddaan dayta pusoyo iti nadangkes a kapanunotan, a kunayo, 'Asidegen ti maikapito a tawen, ti tawen a panangwayawaya,' tapno saankayo koma a napaidam maipapan iti napanglaw a kabsatyo, ket awan ti itedyo kenkuana; mabalin nga umawag isuna kenni Yahweh maipanggep kadakayo, ket mabalin a pakabasolanyo dayta. Masapul a siguradoenyo a mangtedkayo kenkuana ket masapul a saan nga agleddaang ta pusoyo no mangtedkayo kenkuana, agsipud ta kas iti subalitna, bendisionakayonto ni Yahweh a Diosyo iti amin nga aramidyo ken iti amin a pangaramatanyo ta imayo. (Deuteronomio 15:7-10)

Panagrambak iti Purim

Dagitoy dagiti aldaw idi nakainana dagiti Judio manipud kadagiti kabusorda, ken ti tiempo nga ti ladingitda ket nagbalin a rag-o, ken manipud iti panagleddaang a nagbalin nga aldaw a naisangsangayan. Masapul nga aramidenda daytoy nga aldaw ti padaya ken panagraragsak, ken ti panagpipinnatulodda kadagiti sagut a makan iti maysa ken maysa, ken sagsagut kadagiti marigrigat. (Ester 9:22)

Tawen ti Jubileo

Masapul nga idatonyo ti maikalimapulo a tawen kenni Yahweh ken iwaragawagyo ti pannakawayawaya iti entero a daga kadagiti amin nga agnanaed iti daytoy. Daytoy ket Tawen ti Panagisubli para kadakayo, a dagiti sanikua ken dagiti tagabu ket masapul a maisubli kadagiti pamiliada. (Levitico 25:10)

Dagiti pagarigan ti panangted kadagiti nakurapay

...gapu ta isispalek idi ti napanglaw a tao nga umasug, ken kasta met dagiti awanan ti ama, nga awanan iti siasinoman a tumulong kenkuana. Ti bendision ti tao a dandanin matay ket naited kaniak; pinagkantak a sirarag-o ti puso ti balo. Insuotko ti kinalinteg, ket kinawesannak daytoy; kasla kagay ken turban ti kalintegak. Nagbalinak a mata kadagiti bulsek a tattao; nagbalinak a saka kadagiti lugpi a tattao. Nagbalinak nga ama kadagiti agkasapulan a tattao; adalek ti kaso uray iti maysa a tao a saanko nga am-ammo. (Job 29:12-16)

No nilappedak dagiti nakurapay a tattao manipud iti tarigagayda wenno no pinaglidemko ti mata ti balo iti panagsangsangitna wenno no kinnanko a sisiak ti taraonko ken saanko a pinalubusan a mangan met dagiti ulila— (ngem, manipud iti kinaubingko kaduak a dimmakkel ti ulila a kas addaan iti ama ken tinarabayko ti inana, maysa a balo manipud iti aanakan ti bukodko nga ina) — no nakakitaak ti maysa a napukaw ta awan pagan-anayna, wenno no nakakitaak iti tao nga agkasapulan nga awan pagan-anayna; no saannak a binendisionan ti pusona gapu ta saan isuna a napudotan iti lupot a nagtaud iti buok ti karnerok, no ingngatok dagiti imak a maibusor kadagiti ulila gapu ta nakitak ti tulongko iti ruangan ti siudad— ket malip-ak koma ti abagak manipud iti nagsuopanna ken matukkol koma ti takkiagko manipud iti nagsaepanna. Ta nakabutbuteng kaniak ti didigra a naggapu iti Dios; gapu iti kinatan-okna, awan ti maaramidko kadagitoy a banbanag, (Job 31:16-23)

Nalinteg a mangidadaulo

Ukommenna koma ti nakurapay kadagiti tattao; isalakanna koma dagiti annak dagiti agkasapulan ken rumekenna dagiti mangidaddadanes. (Dagiti Salmo 72:4)

Natakneng nga asawa

Siasino ti makasarak iti asawa a babai nga adda kabaelanna? Napatpateg isuna nga adayo ngem kadagiti alahas. Iyunatna dagiti imana kadagiti napanglaw a tattao; iyunatna dagiti imana kadagiti agkasapulan a tattao. (Dagiti Proverbio 31:10, 20)

Baro a Tulag

Ni Juan a Mangbautisar

Ket nagsaludsod kenkuana dagiti tattao iti kaadduan, a kunkunada, “Ania ngarud ti rumbeng nga aramidenmi?” Simmungbat ket kinunana kadakuada, “No ti maysa a tao ket addaan iti dua a tunikas, rumbeng nga itedna ti maysa kadagitoy iti awanan, ken siasinoman nga addaan iti taraon ket rumbeng nga aramidenna met iti kasta.” (Lucas 3:10-11)

Ni Jesu-Cristo ket maipada kadagiti nakurapay

Inton umay ti Anak ti Tao a nadayag ken kaduana amin dagiti anghel, ket agtugawto isuna iti nagloriaan a tronona. Maummongto amin dagiti nasion iti sangoananna, ket paglinnasinennanto dagiti tattao iti maysa ken maysa, kas iti panangilasin ti maysa nga agpaspastor kadagiti karnero manipud kadagiti kalding. Ikabilnanto dagiti karnero iti makannawan nga imana, ngem dagiti kalding ket iti makannigidna. Ket ibaganto ti Ari kadagidiay adda iti makannawan nga imana, 'Umaykayo, dakayo a nabendisionan babaen iti Amak, tawidenyo ti pagarian a naisagana para kadakayo manipud iti pannakaparsua ti lubong. Ta nabisinanak ket inikkandak iti makan; nawawak ket inikkandak iti mainom; gangannaetak ket pinastrekdak; Lamolamoak, ket binadoandak; nagsakitak ket inaywanandak; naibaludak ket immaykayo kaniak.' Ket sumungbatto dagiti nalinteg ket kunaenda, 'Apo, kaano a nakitadaka a nabisinan, ket pinakandaka? Wenno nawaw ket innikandaka iti mainum? Ken kaano a nakitadaka a kas ganggannaet, ket pinastrekdaka? Wenno lamolamo ket binadoandaka? Ken kaano a nakitadaka a masakit, wenno iti pagbaludan, ket immaykami kenka?' Ket sumungbatto ti Ari ket kunaen kadakuada, 'Pudno, ibagak kadakayo, aniaman nga aramidenyo para iti maysa kadagiti kakabsatko a nanumo ditoy, inaramidyo para kaniak.' Ket ibagananto kadagiti adda iti makannigid nga imana, 'Umadayokayo kaniak, dakayo a nailunod, mapankayo iti agnanayon nga apuy a naisagana para iti diablo ken kadagiti anghelna, gapu ta nabisinanak ngem saandak nga inikkan iti makan; Nawawak ngem saandak nga inikkan iti mainum; Maysaak a ganggannaet ngem saandak a pinastrek; lamolamoak ngem saandak a binadoan; nagsakitak ken naibaludak, ngem saandak nga inkaskaso.' Ket sumungbatdanto a kunada, 'Apo, kaano a nakitadaka a nabisinan, wenno nawaw, wenno maysa a ganggannaet, wenno lamolamo, wenno masakit, wenno naibalud, ket saandaka a pinagserbian?' Ket sumungbatto kadakuada a kunana, 'Pudno, ibagak kadakayo, aniaman a saanyo nga inaramid iti uray maysa kadagitoy a nanumo, saanyo nga inaramid para kaniak.' (Mateo 25:31-45)

Ni Jesus ket nangipakita iti ulidan ti panangted kadagiti nakurapay

Ket kalpasan ti tinapay, ket simrek ni Satanas kenkuana. Ket kinuna ni Jesus kenkuana, “No ania iti dandanim nga aramiden, partakam nga aramiden.” Tatta awan idiay lamisaan iti nakaammo ti makagapu nga imbaga ni Jesus daytoy kenkuana. Pagarupen ti dadduma nga, gapu ta adda ken Judas ti supot nga ayan ti kuarta, kinuna ni Jesus kenkuana, “gatangem dagiti banbanag a masapultayo para iti Fiesta,” wenno dayta masya a banag a masapul nga itedna kadigiti marigrigat. (Juan 13:27-29)

Ti dati a manangallilaw ket mangted kadagiti nakurapay

Siasinoman nga agtaktakaw ket masapul a saanen nga agtakaw. Ngem ketdi, masapul nga agtrabaho isuna. Masapul nga agtrabaho isuna nga usarenna ti imana, tapno mabaelanna ti mangibingay iti tao nga agkasapulan. (Taga-Efeso 4:28)

Dadduma pay a pagarigan

...nagkakadua amin dagiti namati ken nagririnnanudda iti amin a banbanag, ket inlakoda dagiti sanikuada ken gamgamengda ket inwarasda iti amin, segun iti pakasapulan iti siasinoman. (Dagiti Aramid 2:44-45)

Maysa kadakuada a managan Agabo ti timmakder ket babaen iti Espiritu, impasimudaagna nga adda dakkel a panagbisin a mapasamakto iti amin a lubong. Daytoy ket napasamak kadagiti aldaw ni Claudio. Isu a dagiti adalan, segun iti kabaelan ti tunggal maysa, inkeddengda a mangipatulod iti tulong kadagiti kakabsat idiay Judea. Inaramidda daytoy; nangipatulodda iti kuarta kadagiti panglakayen babaen iti ima da Bernabe ken Saulo. (Dagiti Aramid 11:28-30)

Ta pakaragsakan dagiti taga Macedonia ken taga Grecia ti mangted iti maysa a tulong kadagiti nakurapay kadagiti namati nga adda idiay Jerusalem. Wen, pakaragsakanda ken pudno, isuda dagiti nakautang. Ta no nakibingay dagiti Hentil kadagiti naespirituan a banbanag, ket nakautangda met kadakuada nga agserbida iti material a banbanag. (Roma 15:26-27)

Kayatda met a laglagipenmi dagiti nakurapay. Magagaranak met a mangaramid iti dayta a banag. (Taga-Galacia 2:10)

Bendision ken lunod

Dagiti bendision ti panangted kadagiti nakurapay

Bendision ti pannakaammo iti Apo

Insakitna dagiti napanglaw ken dagiti agkasapulan. Nasayaat ti pasamak idi. Saan kadi a kastoy ti kayatna a sawen iti pannakaam-ammo kaniak? — daytoy ket pakaammo ni Yahweh. (Jeremias 22:16)

Bendision ti biag

...no saanna nga indadanes ti siasinoman ngem ketdi insublina ti insalda ti nakautang—no saanna nga innala ti natakaw, ngem ketdi itedanna kadagiti taraonna dagiti mabisin ken kawesanna dagiti lamolamo; (Ezekiel 18:7)

...no pagtulnoganna dagiti alagadek ken tungpalenna dagiti paglintegak tapno agtignay a sipupudno—daytoy a tao ket nalinteg; agbiagto isuna! —kastoy ti pakaammo ni Yahweh nga Apo. (Ezekiel 18:9)

...no saanna nga idadanes ti siasinoman, no saan nga agsamsam iti salda, wenno saanna nga alaen dagiti natakaw, ngem ketdi ikkanna kadagiti taraonna dagiti mabisin ken kawesanna dagiti lamolamo— no saanna nga inukom dagiti nakurapay ken saanna a paanakan ti ipautangna wenno umawat iti sinasaur a ganansya; no ipatungpalna dagiti bilinko ken agtulnog kadagiti alagadek, saanto ngarud a matay isuna gapu iti basol ti amana. Awan duadua nga agbiagto isuna! (Ezekiel 18:16-17)

Bendision iti pamilia

Agbalinto a nabileg dagiti kaputotanna iti rabaw ti daga; mabendisionanto dagiti kaputotan ti nadiosan a tao. Naparabur isuna a mangmangted kadagiti marigrigat; ti kinalintegna ket agtalinaed iti agnanayon; mapadayawanto isuna. (Dagiti Salmo 112:2, 9)

Bendision ti pannakaipaay dagiti kasapulan

Awan pagkurangan ti mangtultulong kadagiti napanglaw, ngem siasinoman a saan a mangikaskaso kadakuada ket aglak-amto iti adu a lunod. (Dagiti Proverbio 28:27)

Bendision ti salun-at

Nagasat isuna a maseknan kadagiti nakapuy; iti aldaw ti riribuk, ispalen ni Yahweh isuna. Aywanan ni Yahweh isuna ken pagtalinaedenna a sibibiag, ken mabendisionanto isuna iti daga; Saanto nga iyawat ni Yahweh isuna iti pagayatan dagiti kabusorna. Saranayento ni Yahweh isuna iti pagiddaan ti panagsagaba; pagbalinemto ti pagiddaan ti panagsaksakitna a pagiddaan ti pannakaagasna. (Dagiti Salmo 41:1-3)

Bendision ti nasungbatan a kararag ken panangidalan

Bendision ti pannakaispal ken pannakasalaknib

Bendision ti dayaw

Naparabur isuna a mangmangted kadagiti marigrigat; ti kinalintegna ket agtalinaed iti agnanayon; mapadayawanto isuna. (Dagiti Salmo 112:9)

Bendision iti trabaho ken iti kinabaknang

Masapul a siguradoenyo a mangtedkayo kenkuana ket masapul a saan nga agleddaang ta pusoyo no mangtedkayo kenkuana, agsipud ta kas iti subalitna, bendisionakayonto ni Yahweh a Diosyo iti amin nga aramidyo ken iti amin a pangaramatanyo ta imayo. (Deuteronomio 15:10)

Ukommenna koma ti nakurapay kadagiti tattao; isalakanna koma dagiti annak dagiti agkasapulan ken rumekenna dagiti mangidaddadanes. (Dagiti Salmo 72:4)

Ta tultulonganna ti agkasapulan a tao nga umas-asug kenkuana ken ti nakurapay a tao nga awanan iti katulongan. Naasi isuna kadagiti nakurapay ken agkasapulan, ken isalsalakanna ti biag dagiti agkasapulan a tattao. Subsubbotenna dagiti biagda manipud iti pannakaidadanes ken kinaranggas, ken napateg ti darada iti imatangna. Agbiag koma ti ari! Maited koma kenkuana ti balitok iti Sheba. Kankanayon koma nga ikarkararagan dagiti tattao isuna; bendissionan koma isuna ti Dios iti agmalmalem. (Dagiti Salmo 72:12-15)

Sanikua ken kinabaknang ket adda iti balayna; ti kinalintegna agtalinaed iti agnanayon. (Dagiti Salmo 112:3)

Naparabur isuna a mangmangted kadagiti marigrigat; ti kinalintegna ket agtalinaed iti agnanayon; mapadayawanto isuna. (Dagiti Salmo 112:9)

Ti siasinoman a naasi kadagiti nakurapay ket kasla padpadawatanna ni Yahweh, ket bayadanto ni Yahweh isuna kadagiti inaramidna. (Dagiti Proverbio 19:17)

Ti agur-urnong iti kinabaknangna babaen iti nangato a panangporsiyentona iti ipapautangna ket ur-urnongenna ti kinabaknangna a maipaayto iti tao a naasi kadagiti napanglaw a tattao. (Dagiti Proverbio 28:8)

Ngarud, O ari, makaay-ayo koma kenka ti balakadko. Isardengmon ti agbasbasol ket aramidem no ania ti umno. Agbabawika kadagiti basbasolmo babaen iti panangipakitam iti asi kadagiti maparparigat, ket mabalin a mapabayag ti kinarang-aymo.” (Daniel 4:27)

Bendision ti naespirituan a panagbunga

Partakam ket ibaonmo ni Zenas, ti nalaing iti linteg, ken ni Apolos, iti wagas nga awan ti pagkuranganda. Masapul nga adalen dagiti tattaotayo nga agaramid kadagiti nasayaat nga aramid a makasabet kadagiti kangrunaan a kasapulan tapno saanda nga agbalin a saan a nabunga. (Tito 3:13-14)

Bendision iti pangkaaduan

Mabendisionanto ti managparabur a tao, gapu ta ibingbingayanna iti tinapayna dagiti napanglaw. (Dagiti Proverbio 22:9)

Bendision ti ragsak

Agbasbasol ti tao a mangipakpakita iti gurana iti kaarrubana, ngem naragsak ti tao a mangipakpakita iti nasayaat kadagiti napanglaw. (Dagiti Proverbio 14:21)

Dagiti lunod para kadagiti saan a mangted kadagiti nakurapay

Lunod ti kararag a saan a masungbatan

Ti tao a saan a mangipangag iti asug dagiti nakurapay a tattao, inton agasug met isuna, saanto met isuna a maipangag. (Dagiti Proverbio 21:13)

Lunod ti kinakurapay

Ti mangidaddadanes kadagiti nakurapay a tattao tapno umadu ti kinabaknangna, wenno ti mangmangted kadagiti nabaknang a tattao, ket pumanglawto. (Dagiti Proverbio 22:16)

Nailunod iti pangkaaduan

Awan pagkurangan ti mangtultulong kadagiti napanglaw, ngem siasinoman a saan a mangikaskaso kadakuada ket aglak-amto iti adu a lunod. (Dagiti Proverbio 28:27)

Dadduma pay a banag iti panangted kadagiti nakurapay

Kababalin ti panangngaasi

Saanak kadi a nagsangit para kenkuana a mariribukan? Saanak kadi a nagladingit para iti agkasapulan a tao? (Job 30:25)

Siasatem dagiti kasapulan dagiti nakurapay

Nagbalinak nga ama kadagiti agkasapulan a tattao; adalek ti kaso uray iti maysa a tao a saanko nga am-ammo. (Job 29:16)

Ti nadiosan ket napabasol a saan a mangted kadagiti nakurapay

Saan kadi a nakaro ti kinadangkesmo? Awan kadi ti pagpatinggaan dagiti kinadakesmo? Saanka a nangted iti danum nga inumen dagiti nabannog a tattao; inyimutmo ti tinapay kadagiti mabisin a tattao. Pinapanawmo dagiti balo nga awanan; natukkol dagiti takkiag dagiti ulila. (Job 22:5, 7, 9)

Pagarigan ti panangted iti dayag iti Dios imbes a mangted kadagiti nakurapay

Ita, kabayatan ti kaadda ni Jesus idiay Betania iti balay ni Simon nga addaan iti sakit a ketong, bayat a nakasadag isuna iti lamisaan, immay kenkuana ti maysa a babai nga adda awitna nga alabastro a pagikkan iti nangina unay a pangsapsapo ket imbukbokna daytoy iti ulo ni Jesus. Ngem idi nakita dagiti adalanna daytoy, naka-ungetda ket kinunada, “Apay met a sinayangna daydiay? Mabalin daytoy nga ilako iti nangina ket maited kadagiti nakurapay.” Ngem ammo daytoy ni Jesus, kinunana kadakuada, “Apay a rirriribukenyo daytoy a babai? Ta nasayaat ti inaramidna kaniak. Kanayon nga adda iti dennayo dagiti nakurapay ngem saan a kanayon nga addaak kadakayo. Ta idi imbukbokna daytoy a pangsapsapo iti bagik, inaramidna daytoy para iti pannakaitanemko. Pudno, ibagak kadakayo, sadinoman a pakaikasabaan daytoy nga ebanghelio iti entero a lubong, ti inaramid daytoy a babai ket maibaganto a pakalaglagipan kenkuana.” (Mateo 26:6-13)

Kabayatan nga adda ni Jesus sadiay Betania iti balay ni Simon nga agketong, kabayatan nga agsangsanggir isuna iti lamisaan, maysa a babai ti napan kenkuana nga addaan ti alabastro a pagikkan ti nangina unay a likido, a puro a nardo. Inikkatna ti kalub ken imbukbukna iti ulo ni Jesus ti bangbanglo. Ngem adda dagiti sumagmamano a nakaunget. Nagtutungtungda ket kinunada, “Ania ti makagapu iti daytoy a pannakasayang? Mabalin koma a nailako daytoy a bangbanglo iti nasursurok pay ngem tallo a gasut a denario, ken maited kadagiti napanglaw.” Ket binabalawda isuna. Ngem kinuna ni Jesus, “Bay-anyo isuna. Apay a rirriribukenyo isuna? Nakaaramid isuna ti napintas a banag para kaniak. Kanayon nga adda kadakayo dagiti napanglaw, ket no agtarigagaykayo makaaramidkayo iti nasayaat kadakuada, ngem saan a kanayon nga addaak kadakayo. (Marcos 14:3-7)

Ket nangala ni Maria iti libra ti bangbanglo a naaramid iti pasig a nardo, napateg launay, binukbukanna dagiti saka ni Jesus iti daytoy, ket pinunasanna dagiti saka ni Jesus babaen iti buokna; ti balay ket napno iti ayamuom ti bangbanglo. Ni Judas Escariote, maysa kadagiti adalanna, ti mangliputto ken ni Jesus, kinunana, “Apay a saan a nailako daytoy a bangbanglo iti tallo a gasut a denario ket maited kadagiti nakurapay?” Ita kinunana daytoy, saan a gapu ta kailalaanna dagiti nakurapay, ngem gapu ta isuna ket agtatakaw: isuna ti agig-iggem iti pagkargaan iti kuarta ken mangala isuna iti dadduma nga adda iti dayta para iti bagina. Kinuna ni Jesus, “Bay-anyo isuna a mangidulin iti aniaman nga adda kenkuana para iti kaaldawan ti pannakaitabonko. Dagiti nakurapay ket kanayon nga addada kadakayo; ngem saanto a kanayon ti kaaddak kadakayo.” (Juan 12:3-8)

Masapul ti panangtaripato kadagiti balo

Ita, kadagidiay nga al-aldaw, idi umad-adu ti bilang dagiti adalan, adda rimsua a riri dagiti Judio a taga Gresya a maibusor kadagiti Hebreo, gapu ta nabaybay-an dagiti balo kadakuada, maipanggep iti inaldaw a pannakaiwaras ti taraon. Inayaban dagiti sangapulo ket dua nga apostol dagiti adu nga adalan ket kinunada, “San a rumbeng nga isardeng ti panangisuro iti sao ti Dios tapno agidasarkami kadagiti lamisaan. Ngarud kakabsat, mangpilikayo iti pito a lallaki kadakayo met laeng, lallaki nga addaan iti nasayaat a pakasarsaritaan, napnoan iti Espiritu ken iti kinasirib, ket isu iti dutokantayo a mangimaton iti daytoy a trabaho. (Dagiti Aramid 6:1-3)

Ti nadalus ken saan a narugitan a relihion iti sangoanan ti Dios ken Amatayo ket daytoy: ti panangtulong kadagiti awanan ti ama ken kadagiti balo a babbai iti panagrigatda, ken ti mangsalaknib iti bagi manipud iti panangdadael iti lubong. (Santiago 1:27)

Bunga ti umiso a panangmatmat iti panagtagikua: awan ti nakurapay

Adu kadagiti namati ti sangsangkamaysa iti pusoda ken kararuada: ket awan uray maysa kadakuada a nagkuna nga aniaman a banag a kukuana ket kukuana laeng; ngem ketdi, amin a banag ket nagririnnanudanda. Sibibileg nga inwarwaragawag dagiti apostol dagiti pammaneknekda maipapan iti panagungar ni Apo Jesus, ket dakkel a parabor ti adda kadakuada amin. (Dagiti Aramid 4:32-33)

Adda probision tapno dagiti nakurapay ket mangted iti basbassit

No saanna a kabaelan ti gumatang iti kordero, ket mabalinna ti mangiyeg iti dua a kalapati wenno dua a sibong a pagaw a kas daton a pangsupapak ti biddutna kenni Yahweh, maysa para iti daton a gapu iti basol ken ti maysa para iti daton a mapuoran. Ngem no saanna a kabaelan ti gumatang iti dua a kalapati wenno dua a sibong a pagaw, ket masapul a mangiyeg isuna a kas maisagot para iti basolna iti apagkapullo ti maysa nga efa iti napino nga arina para iti daton a gapu iti basolna. Masapul a saanna daytoy a laokan iti lana wenno aniaman nga insenso, gapu ta daytoy ket daton a gapu iti basol. (Levitico 5:7, 11)

Inton nalpasen dagiti aldaw ti pannakadalusna para iti anak a babai wenno anak a lalaki, masapul a mangiyeg isuna iti maysa ti tawenna a karnero a kas daton a maipuor amin, ken sibong a pagaw wenno kalapati a kas daton gapu iti basol, iti pagserrekan iti tabernakulo, iti padi. No saanna a kabaelan ti mangiyeg iti karnero, ket masapul a mangala isuna iti dua a kalapati wenno dua a sibong a pagaw, maysa para iti daton a mapuoran ken ti maysa para iti daton a gapu iti basol, ken mangaramid ti padi iti pangabbong para kenkuana, ket agbalinton isuna a nadalus.'” (Levitico 12:6, 8)

Nupay kasta, no nakurapay ti tao ken saanna a kabaelan ti gumatang kadagitoy a daton, ket mabalinna ti mangala iti maysa a kalakian a karnero a kas maysa a daton a pangsupapak iti biddut a maitag-ay ken maidatagto kenni Yahweh a mangaramid ti pangabbong para iti bagina, ken apagkapullo ti maysa nga efa a napino nga arina a nailaok iti lana kas maysa a daton a bukbukel, ken kakatlo a litro ti lana, a kadua dagiti dua a kalapati wenno dua a sibong a pagaw, kas kabaelanna nga alaen; ti maysa a billit ket agbalinto a daton a gapu iti basol ken ti maysa ket agbalinto a daton a maipuor amin. (Levitico 14:21-22)

Masapul nga idatonna ti maysa kadagiti kalapati wenno sibong a pagaw, kas kabaelan ti tao nga alaen— maysa a kas daton a gapu iti basol ket ti maysa ket kas daton a maipuor amin, a kadua ti daton a bukbukel. Ket mangaramidto ti padi ti pangabbong para iti tao a madalusan iti sangoanan ni Yahweh. Daytoy ti linteg para iti tao nga addaan iti makaakar a sakit iti kudil, a saan a makabael a gumatang iti umno a daton para iti pannakadalusna.” (Levitico 14:30-32)

Ngem no ti tao a mangar-aramid ti sapata ket saanna a kabaelan a bayadan ti gatad, ngarud ti tao a mait-ited ket masapul a maiparang iti padi, ket gatadan ti padi dayta a tao segun iti gatad a kabaelan iti mangar-armid ti sapata. (Levitico 27:8)

Dagiti nagannak ken ni Jesus ket kameng daytoy a grupo

Idi nalpas ti kasapulan nga bilang ti aldaw a para iti pannakadalusda, a sigun iti linteg ni Moises, inyeg da Jose ken Maria ti anakda a maladaga a lalaki iti templo idiay Jerusalem tapno isagutda iti Apo. Kas naisurat iti linteg ti Apo, “Tunggal inauna nga anak a lalaki ket maawagan nga nasantoan iti Dios.” Immayda pay tapno agidaton da iti sagot a sigun iti naibaga iti linteg ti Apo, “maysa nga pares ti kalapati wenno dua a sibong nga kalapati.” (Lucas 2:22-24)

Bayat ti sensus, agpada ti inted dagiti nabaknang ken nakurapay

Ti panangted kadagiti nakurapay ket mabalin a pammaneknek ti pannakaisalakan

Timmakder ni Zakeo ket kinunana iti Apo, “Kitaenyo Apo, kagudua kadagiti sanikuak ket itedko kadagiti napanglaw, ken no bilang man ta adda iti kinusit ko iti aniaman a banag, isublik iti mamin-uppat nga daras iti sigud nga dagupna.” Kinuna ni Hesus kenkuana, “Ita nga aldaw, immay iti pannakaisalakan iti daytoy nga pagtaengan, gapu ta isuna ket anak met ni Abraham. (Lucas 19:8-9)

Dadduma pay a pagarigan ti panangted (saan nga iti Apo)

Idi nalpas nga imminum dagiti kamelio, nangiruar ti lalaki iti balitok nga aritos ti agong nga agtimbang iti kagudua ti siklo, ken dua a pulseras a para kadagiti takyagna nga agdagsen iti sangapulo a siklo, Inruar ti adipen dagiti banbanag a pirak, ken banbanag a balitok, ken pagan-anay, ket intedna kenni Rebecca. Inikkanna met iti napapateg a sagut ti kabsatna a lalaki ken ni nanangna. (Genesis 24:22, 53)

Kinuna ti amada a ni Israel kadakuada, “No kasta ngarud, ita, kastoy ti aramidenyo.” Mangalakayo kadagiti kasayaatan a napataud iti daga ket ikabilyo kadagiti sakoyo. Mangitugotkayo iti sagut para iti lalaki: sangkabassit a resina ken diro, kadagiti rekado ken mira, piniones ken almendras. Paminduaenyo ti gatad ti kuarta nga itugotyo. Itugotyo manen ti kuarta a naisubli kadagiti sakoyo. Nalabit a biddut laeng daytoy. Innala dagiti lallaki dayta a sagut. Nangalada iti mamindua a kaadu ti kuartada ken insurotda ni Benjamin. Nagrubbuatda, simmalogda idiay Egipto, ket dimmatagda iti sangoanan ni Jose. (Genesis 43:11-12, 15)

Madaydayaw koma ni Yahweh a Diosmo, a naay-ayo kenka, a nangisaad kenka iti tronona, tapno agbalin nga ari para kenni Yahweh a Diosmo. Gapu ta ay-ayaten ti Diosmo ti Israel, tapno mataginayonda, pinagbalinnaka nga arida, tapno ipatungpalmo ti hustisia ken kinalinteg!” Inikkanna ti ari iti 120 a talento a balitok ken kadagiti nakaad-adu a rekrekado ken kadagiti napapateg a bato. Awan ti naited kenni Ari Solomon a kas iti kaadu dagitoy a rekrekado nga inted ti reyna ti Seba kenkuana. (2 Cronicas 9:8-9)

Inted ni Ari Solomon iti reyna ti Seba ti amin a kinayatna, aniaman a kiniddawna, a kas nayon ti maisukat iti inyegna iti ari. Nagawid ngarud isuna iti bukodna a daga, isuna ken dagiti adipenna. (2 Cronicas 9:12)

Ta nangted iti taripnong ni Hezekias nga ari ti Juda iti sangaribu a toro a baka ken 7, 000 a karnero a kas daton; ken nangted iti taripnong dagiti mangidadaulo iti sangaribu a toro a baka ken 10, 000 a karnero ken kalding. Adu met a papadi ti nangikonsagrar kadagiti bagida kenni Yahweh. (2 Cronicas 30:24)

Nangted ni Josias kadagiti amin a tattao iti 30, 000 nga urbon a karnero ken urbon a kalding manipud kadagiti arban, a para iti daton a maipaay iti Fiesta ti Ilalabas, kadagiti amin nga adda sadiay. Nangted pay isuna iti 3, 000 a bulog a baka; naggapu dagitoy manipud kadagiti sanikua ti ari. Nangted met dagiti opisialna iti sagut a nagtaud kadagiti pusoda kadagiti tattao, papadi, ken Levita. Da Hilkias, Zecarias, ken Jehiel, dagiti opisial a nadutokan iti balay ti Dios, ket nangted 2, 600 a babassit a dingwen ken 300 a baka a sagut a para iti Fiesta ti Ilalabas. Nangted met da Conanias, Semias ken Natanel a kabsatna, da Hasabias, Jeiel ken Jozabad a papangulo dagiti Levita iti 5, 000 a babassit a dingwen ken 500 a baka. (2 Cronicas 35:7-9)

Dagiti tattao iti sadinoman a paset iti pagarian a pagnanaedan dagiti nakalasat iti dayta a daga ket masapul a mangipaayda kadakuada iti pirak ken balitok, sanikua ken ay-ayup, ken maysa a sagut a maidatag iti balay ti Dios idiay Jerusalem.”Kasapulan a mangipaay Timmulong kadagiti trabahoda dagiti tattao iti aglawlawda babaen kadagiti pirak ken balitok a banbanag, sanikua, ay-ayup, ken napateg a banbanag ken naimpusoan a sagut. (Ezra 1:4, 6)

Nangted dagiti sumagmamano a panguloen dagiti pamilia kadagiti sagut a mausar iti trabaho. Inkabil ti gobernador ti sangaribu a daric a balitok, 50 a palanggana, ken ti 530 a pagan-anay ti padi iti pagiduldulinan iti gameng. Inkabil dagiti sumagmamano a panguloen dagiti pamilia ti 20, 000 a daric a balitok ken 2, 200 a minas a pirak iti pagiduldulinan iti gameng, a mausar iti trabaho. Nangted dagiti dadduma a tattao iti 20, 000 a daric a balitok, ken 2, 000 a minas a pirak, ken 67 a kagay nga agpaay kadagiti papadi. (Nehemias 7:70-72)

Nangangay ti ari iti dakkel a padaya para kadagiti amin nga opisial ken kadagiti adipenna, “Padaya ni Ester,” ket impaayna ti tulong kadagiti probinsia manipud kadagiti naibayad a buis. Nangited pay isuna kadagiti sagut a nabuyugan iti kinaimbag. (Ester 2:18)

Agbayad koma iti buis dagiti ari iti Tarsis ken dagiti adda kadagiti isla; mangidaton koma kadagiti sagsagut dagiti ar-ari iti Sheba ken Seba. (Dagiti Salmo 72:10)

Idi saan a simmungbat ni Jeremias, kinuna ni Nebuzaradan, “Mapanka kenni Gedalias a putot ni Ahikam a putot ni Safan, a dinutokan ti ari ti Babilonia a mangimaton kadagiti siudad ti Juda. Makipagnaedka kenkuana a kaduam dagiti tattao wenno mapanka iti sadinoman a kayatmo a papanan.” Inikkan isuna ti pangulo dagiti agbanbantay iti ari iti taraon ken sagut, ket pinalubosanna isuna a pumanaw. (Jeremias 40:5)

Tapno pakalmaen ti sabsabali

Nagtalinaed ni Jacob sadiay iti dayta a rabii. Nangala isuna iti sumagmamano kadagiti adda kenkuana a kas sagut a maipaay kenni Esau, a kabsatna: Ibagayo met a, “Sumarsaruno kadakami ti adipenmo a ni Jacob.'” Ta pinanunotna nga, “Ay-ayoek isuna babaen kadagiti sagut nga ummun-una kaniak. Inton makitak isuna, barbareng no awatennakto.” (Genesis 32:13, 20)

Kinuna ni Esau, “Ania ti kaipapanan amin dagitoy a bunggoy a nasabatko? Kinuna ni Jacob, “Tapno makasarak iti pabor iti imatang ti apok.” Kinuna ni Esau, “Umdasen ti adda kaniak, kabsatko. Idulinmo dagiti adda kenka a para kenka. Kinuna ni Jacob, “Saan, pangngaasim, no nakasarakak iti pabor iti imatangmo, awatem ngarud ti sagutko manipud kadagiti imak, ta pudno unay, a nakitak ti rupam, ken daytoy ket kasla pannakakita iti rupa ti Dios, ken inawatnak. Pangngaasim ta awatem ti sagutko a naiyeg kenka, gapu ta pinaraburannak ti Dios, ken gapu ta umdasen ti adda kaniak.” Iti kasta, naguyugoy isuna ni Jacob, ket inawat ni Esau dagitoy. (Genesis 33:8-11)

Ti maysa a sagut ket pabaawenna ti unget, ken ti maysa a sagut ket ikkatenna ti nakaro a pungtot. (Dagiti Proverbio 21:14)

Tapno impluensiaan ti sabsabali

Kinuna ni Sikem iti ama ni Dina ken kadagiti kakabsatna, “Makasarakak koma iti pabor iti imatangyo, ket itedkonto ti aniaman nga ibagayo kaniak. Dawatandak iti gatad a kas kadakkel iti gatad a bayad ti nobya ken sagut a kas tarigagayanyo, ket itedkonto ti aniaman nga ibagayo kaniak, ngem itedyo kaniak ti balasang nga asawaek.” (Genesis 34:11-12)

Tapno agsapul iti sirib

Sapsapulen dagiti amin nga ari iti daga ti presensia ni Solomon tapno dumngegda iti kinasiribna, nga inkabil ti Dios iti pusona. Tinawen nga adda ited a sagut dagiti mangsarungkar kenkuana, dagiti pagkargaan a naaramid manipud iti pirak ken balitok, dagiti pagan-anay, armas, ken dagiti rekrekado, kasta met dagiti kabalio ken mulo. (2 Cronicas 9:23-24)

Innikkanna ti ari iti 120 a talento ti balitok ken adu a bangbanglo ken napapateg a batbato. Awanen iti ad-adu pay a kas iti kaadu dagitoy a bangbanglo nga inted ti reyna ti Seba kenni Ari Solomon a naited manen kenkuana. (1 Ar-ari 10:10)

Dagiti nadangkes ket rambakanda ti ipapatay ti nadiosan

Agragsak ken agrambakto dagiti agbibiag iti daga gapu kadakuada nga urayda la agsisinnagut gapu ta dagitoy dua a profeta ket pinagrigatda dagiti agbibiag iti rabaw ti daga. (Paltiing 11:10)

Dadduma pay a banag iti panangted

Lugar a pangitedan

Masapul nga iyegyo iti uneg ti balayko, ti balay ni Yahweh a Diosyo ti umuna a kasayaatan a bunga manipud kadagiti dagayo. Masapul a saanyo a paburekan ti urbon a kalding iti gatas ti inana. (Exodo 23:19)

Masapul nga iyegyo iti balayko ti kasasayaatan kadagiti umuna a bunga manipud iti taltalonyo. Masapul a saanyo a lutoen ti urbon a kalding iti gatas ti inana.” (Exodo 34:26)

Sadiayto ti pangipananyo kadagiti daton a maipuor amin, dagiti sakripisioyo, dagiti apagkapulloyo, ken dagiti daton nga idatag dagiti imayo, dagiti sapata a datonyo, dagiti daton nga agtaud iti kaungganyo, ken dagiti inauna nga annak dagiti baka ken karneroyo. (Deuteronomio 12:6)

...ket mapasamakto dayta iti lugar a pilien ni Yahweh a Diosyo a panginaedanna ti naganna, ipanyonto sadiay dagiti amin nga ibilinko kadakayo: dagiti daton a maipuor amin, dagiti sakripisioyo, dagiti apagkapulloyo, dagiti daton nga idatag dagiti imayo, ken amin dagiti piniliyo a daton para kadagiti sapata nga isapatayo kenni Yahweh. (Deuteronomio 12:11)

Saanyo a mabalin a kanen iti uneg dagiti ruanganyo ti apagkapullo ti trigoyo, baro nga arakyo, lanayo, wenno ti inauna nga anak ti baka ken karneroyo; ken saanyo a kanen ti aniaman a karne nga idatonyo a mapakuyogan iti aniaman kadagiti sapata nga aramidenyo, wenno dayta ket daton a nagtaud iti kaungganyo, wenno daton nga idatag ti imayo. Ngem ketdi, kanenyonto daytoy iti sangoanan ni Yahweh a Diosyo iti lugar a pilienna—dakayo, dagiti annakyo a lallaki ken babbai, dagiti adipenyo a lallaki ken babbai, ken dagiti Levita nga adda iti uneg dagiti ruanganyo; agrag-okayonto iti sangoanan ni Yahweh a Diosyo maipapan kadagiti amin a banbanag a pangikabilanyo kadagiti imayo. (Deuteronomio 12:17-18)

Mabalin nga awan ti kuartatayo nga ited, ngem mabalintayo nga ited ni Cristo

Ket adda maysa a lalaki, a pilay manipud pay iti pannakaipasngayna, nga inaldaw a mabagbagkat ken maipapaidda iti ruangan ti templo a naawagan iti Napintas, tapno makadawat ti limos manipud kadagiti tattao a mapan iti templo. Idi nakitana da Pedro ken Juan a ngannganin sumrek iti uneg ti templo, dimmawat isuna iti limos. Ket ni Pedro a kaduana idi ni Juan, minatmatanna ti lalaki ket kinunana, “Kitaennakami.” Kimmita ti pilay a lalaki kadakuada, a mangnamnama a makaawat iti maysa a banag manipud kadakuada. Ngem kinuna ni Pedro, “Awananak iti pirak ken balitok, ngem ti adda kaniak, itedko kenka. Iti nagan ni Jesu-Cristo ti Nasaret, magnaka.” (Dagiti Aramid 3:2-6)

Ti naparabur a tao ket adunto ti agkiddaw kenkuana

Adunto dagiti dumawat iti pabor manipud iti mannangited a tao, ken tunggal maysa ket gayyem ti manangted iti sagut. (Dagiti Proverbio 19:6)

Ti panangted ket mabalin a maapektaran ti panagagum

Isu a napanunotko a masapul a guyugoyen dagiti kakabsat a lallaki nga umay kadakayo ken makitulag nga umuna maipaay iti sagut nga inkariyo. Daytoy ket tapno maisagana a kas bendision, ken saan a kas maysa a banag a napilit a naala. (2 Taga-Corinto 9:5)

Ti panangted ket mangiturong iti panagyaman iti Dios

Ta ti panangipatungpal iti daytoy a panagserbi ket saanna laeng a sabsabeten dagiti kasapulan dagiti namati. Agbalin pay daytoy nga adu nga aramid iti panagyaman iti Dios. (2 Taga-Corinto 9:12)

Saan a mangted sakbay a mangpadas a makikappia

Ngarud no mangidatagka iti sagutmo idiay altar ket idiay nalagipmo a ti kabsatmo ket addaan iti sakit ti nakem kenka, ibatim ti sagutmo iti sango ti altar, ket mapanka iti dalanmo. Makikappiaka pay nga umuna iti kabsatmo, ket kalpasanna mapanka ket idatagnmo ti sagutmo. (Mateo 5:23-24)

Paregtaennatayo ti Nasantoan a Surat a mangted

Kumitaka, kadagiti tapaw dagiti bantay, adda dagiti saka ti maysa a tao a mangmangyeg iti naimbag a damag, a mangiwarwaragawag iti kappia! Rambakam dagiti fiestam, O Juda, ken tungpalem dagiti sapatam, gapu ta saannakanton a rauten ti nadangkes; naikisap isuna a naan-anay. (Nahum 1:15)

Ken saanyo a lipatan ti agaramid ti naimbag ken iti panangtulong iti tunggal maysa, ta naay-ayo unay iti Dios gapu iti kastoy a datdaton. (Hebreo 13:16)

Ti panangted ket mabalin a pammaneknek

Kinuna ni Jesus kenkuana, “Kitaem ta awan ti siasinoman a pangibagaam. Mapankan iti dalanmo, ken ipakitam ta bagim iti padi, ket idatonmo ti sagut nga imbilin ni Moises, kas pammaneknek kadakuada. (Mateo 8:4)

...kinuna ni Jesus kenkuana, “Siguraduem nga awan ti ibagam iti siasinoman, ngem mapanka, iparangmo ti bagim iti padi, ken idatonmo dagiti banbanag a maipaay iti pannakadalusmo kas iti imbilin ni Moises, kas pammaneknek kadakuada.” (Marcos 1:44)

Binilin ni Hesus isuna nga saanna nga ibagbaga iti siasinoman, ngem imbagana kenkuana, “Mapanka ket agparangka iti padi ket mangiyegka ti daton iti pannakadalusmo, sigun iti inbilin ni Moises, a kas pammaneknek kadakuada.” (Lucas 5:14)

Pagarigan ti panangted iti maysa a nasion

Ita, kalpasan iti adu a tawen, immayak a mangyeg iti tulong iti pagiliak ken sagsagut a kuarta. (Dagiti Aramid 24:17)

Dagiti banag a nasaysayaat ngem daton

Ayat iti Dios ken iti kaarruba

Ti panang-ayat kenkuana iti amin a puso ken iti amin a pannakaawat ken iti amin a pigsa, ken ti panang-ayat iti kaarruba kas iti bukod a bagi, ket ad-adda a napateg pay ngem kadagiti amin a sagut a mapuoran ken kadagiti datdaton.” (Marcos 12:33)

Kinamatalek iti Dios ken pannakaammo Kenkuana

Ta tarigagayak ti kinapudno, saan ket a daton, ken ti ad-adda a pannaka-ammoyo kaniak, a Dios ngem kadagiti daton a mapuoran. (Oseas 6:6)

Panagtulnog

Simmungbat ni Samuel, “Maragsakan kadi unay ni Yahweh iti daton a mapuoran ken kadagiti sagut, a kas iti panagtulnog iti timek ni Yahweh? Nasaysayaat ti panagtulnog ngem iti daton, ken nasaysayaat ti dumngeg ngem kadagiti taba dagiti karnero. (1 Samuel 15:22)

“Ania ngay koma ti serbi kaniak dagiti adu a sagsagutyo?” kinuna ni Yahweh. “Naumaakon kadagiti daton a mapuoran a kalakian a karnero, ken iti taba dagiti napalukmeg nga ay-ayup; ken saanko a pagragsakan ti dara dagiti bulog a baka, karnero, wenno kalding. (Isaias 1:11)

Kinalinteg/hustisia

Ti panagaramid iti umno ken nalinteg ket ad-adda a pakaay-ayoan ni Yahweh ngem iti daton. (Dagiti Proverbio 21:3)

Dagiti daton

Mapilitan

Ket kadagiti fiesta, ti daton a bukbukel ket masapul a maysa nga efa ti bukbukel para iti kalakian a baka ken maysa met laeng nga efa ti bukbukel para iti kabaian a baka, ken aniaman a kayatna nga ited para kadagiti urbon a karnero, ken maysa hin a lana para iti tunggal efa. No kasta a mangted ti prinsipe kadagiti daton manipud iti bukodna a nakem, daton a mapuoran man wenno daton a pakikappia kenni Yahweh, masapul a lukatanna ti ruangan a nakasango iti daya para iti daytoy, ket idatagna ti daton a mapuoran ken ti daton a pakikappia a kas iti ar-aramidenna iti Aldaw a Panaginana; kalpasanna, rummuarto isuna ket iserrana ti ruangan inton nakaruaren isuna. Kasta met a masapul nga inaldaw a mangtedka iti maysa nga urbon a karnero nga agtawen iti maysa nga awan pakapilawanna, a kas daton a mapuoran para kenni Yahweh; aramidemto daytoy a binigat. Ket masapul a binigat a mangtedka iti daton a bukbukel a nayon daytoy, apagkanem ti maysa nga efa ken apagkatlo ti maysa a hin ti lana a mangbabasa iti arina iti daton a bukbukel a maidatag kenni Yahweh, sigun iti agnanayon nga alagaden. Binigat nga isaganada ti urbon a karnero, ti daton a bukbukel, ken ti lana, maysa nga agnanayon a daton a mapuoran a naan-anay. (Ezekiel 46:11-15)

Situtulok

No kasta a mangted ti prinsipe kadagiti daton manipud iti bukodna a nakem, daton a mapuoran man wenno daton a pakikappia kenni Yahweh, masapul a lukatanna ti ruangan a nakasango iti daya para iti daytoy, ket idatagna ti daton a mapuoran ken ti daton a pakikappia a kas iti ar-aramidenna iti Aldaw a Panaginana; kalpasanna, rummuarto isuna ket iserrana ti ruangan inton nakaruaren isuna. (Ezekiel 46:12)

Dagiti pagarigan ti daton

Isu a nangidaton ti ari ken dagiti Israelita nga adda sadiay iti daton kenni Yahweh. Nagidatag ni Solomon kadagiti daton a pannakikadua, nga indatonna kenni Yahweh: duapulo a ribu a bakbaka ken sangagasut ket duapulo a ribu a karnero. Inkonsagrar ngarud ti ari ken dagiti amin a tattao ti Israel ti balay ni Yahweh. Iti isu met laeng nga aldaw, inkonsagrar ti ari ti tengnga ti paraangan iti sangoanan ti templo ni Yahweh, ta indatonna sadiay dagiti daton a mapuoran, dagiti daton a bukbukel ken ti taba dagiti daton a pannakikadua, gapu ta ti altar a gambang nga adda iti sangoanan ni Yahweh ket bassit unay a manglaon kadagiti daton a mapuoran, kadagiti daton a bukbukel, ken ti taba kadagiti daton a pannakikadua. (1 Ar-ari 8:62-64)

“Kinuna ni Cyrus nga ari ti Persia: Ni Yahweh a Dios ti Langit ti nangted kaniak kadagiti amin a pagarian iti daga ket dinutokannak a mangibangon iti balayna a maipaay kenkuana idiay Jerusalem iti Judea. Dagiti tattao iti sadinoman a paset iti pagarian a pagnanaedan dagiti nakalasat iti dayta a daga ket masapul a mangipaayda kadakuada iti pirak ken balitok, sanikua ken ay-ayup, ken maysa a sagut a maidatag iti balay ti Dios idiay Jerusalem.”Kasapulan a mangipaay Timmulong kadagiti trabahoda dagiti tattao iti aglawlawda babaen kadagiti pirak ken balitok a banbanag, sanikua, ay-ayup, ken napateg a banbanag ken naimpusoan a sagut. (Ezra 1:2, 4, 6)

...ket tapno maiyegyo ti pirak ken balitok nga indatonda iti Dios ti Israel idiay Jerusalem, ti pagtaenganna. Itedyo amin a pirak ken balitok nga inted dagiti amin a taga-Babilonia agraman ti inted dagiti tattao ken dagiti padi para iti balay ti Dios idiay Jerusalem. Isu a gumatangka kadagiti baka, kalakian ken urbon a karnero, trigo ken daton a mainom. Idatonyo dagitoy iti rabaw ti altar iti balay ti Diosyo idiay Jerusalem. Aramidem ken dagiti kakabsatmo a lallaki ti ammom a nasayaat para iti natidda a pirak ken balitok, tapno maay-ayo ti Diosyo. Aniaman a masapul para iti balay ti Diosyo a kasapulam, alaem ti bayadna manipud iti pagiduldulinan ti gamengko. Siak ni Artaxerxes nga Ari, nangaramidak iti bilin kadagiti amin a tesorero iti ballasiw ti Karayan, nga aniaman a dawaten ni Ezra kadakayo ket nasken nga itedyo a naan-anay agingga iti sangagasut a talento a pirak, sangagasut a kasukat a trigo, sangagasut a bat nga arak, ken sangagasut a bat ti lana kasta met ti aglaplapusanan nga asin. (Ezra 7:15-18, 20-22)

No ti naespirituan a sagutmo ket ti panangted, usarem dayta

Addaantayo kadagiti agduduma a sagsagut segun iti parabor a naited kadatayo. No panangipadto ti sagut ti maysa, maaramid koma daytoy segun iti rukod ti pammatina. No panagserbi ti sagut ti maysa, bay-anyo nga agserbi isuna. No panangisuro ti sagut ti maysa, bay-anyo nga agisuro isuna. No panangparegta ti sagut ti maysa, bay-anyo a mangparegta isuna. No pannangted ti sagut ti maysa, bay-anyo nga aramidenna a sibubuslon. No panangidaulo ti sagut ti maysa, maaramid koma nga addaan panagannad. No panangaasi ti sagut ti maysa, maaramid koma nga addaan ti kinaragsak. (Roma 12:6-8)

Mangted tapno maipaay dagiti kasapulan

Idi sinukatda daytoy iti omer, dagiti nangurnong iti adu ket awan natiddada, ken dagiti nangurnong iti bassit ket saan a naibusan. Nagurnong ti tunggal maysa iti umdas a mangsabet iti kasapulanda. (Exodo 16:18)

Ta daytoy nga aramid ket saan a tapno mapaglag-anan dagiti dadduma ken dakayo ket mapadagsenan. Ngem ketdi, adda koma iti panagpapada. Ti kinawadwadyo ita a tiempo ti mangipaay iti kasapulanda. Daytoy ket, tapno ti kinawadwadda met ti mangipaay iti kasapulanyo, tapno adda iti panagpapada. Daytoy ket kas iti naisurat: “Ti addaan ti ad-adu ket awan ti aniaman a nateddana, ken ti addaan iti bassit ket awan ti aniaman a nagkuranganna.” (2 Taga-Corinto 8:13-15)