Nagligad nga kapitulo
PagpalabiGinsugo nga magbayad sang buhis
Gani dapat magpasakop kita sa aton gobyerno; indi lang tungod sa kahadlok naton sa silot, kundi tungod nga nahibaluan ta nga amo ini ang dapat naton nga himuon. Amo man ini ang kabangdanan kon ngaa nagabayad kita sang aton buhis, kay ang mga manugdumala mga alagad sang Dios nga nagapangabudlay para gid sa sini nga butang. Gani bayaran ninyo ang inyo nagkalain-lain nga klase sang buhis. Kag tahura ninyo kag padunggi ang mga may awtoridad. (Roma 13:5-7)
Ginsugtan ni Jesus ang pagbayad sang buhis
Ano bala sa imo, husto bala nga kita nga mga Judio magbayad sang buhis sa Emperador sang Roma ukon indi?” Pero nahibaluan ni Jesus ang ila malain nga tinutuyo, gani nagsiling siya sa ila, “Mga hipokrito! Ngaa bala ginatilawan ninyo ako nga dakpon paagi sa sini nga pamangkot? Abi pakitai ninyo ako sang kuwarta nga ginagamit sa pagbayad sang buhis.” Kag ginpakita nila ang kuwarta. Nagsiling si Jesus sa ila, “Kay sin-o bala ini hitsura kag ngalan?” Nagsabat sila, “Iya sang Emperador.” Gani nagsiling si Jesus sa ila, “Ti kundi ihatag ninyo sa Emperador ang iya sang Emperador, kag sa Dios ang iya sang Dios.” (Mateo 22:17-21)
Gani nagkadto sila kay Jesus kag nagpamangkot, “Manunudlo, nahibaluan namon nga matuod ang imo ginasugid. Kay wala ka nagapadala-dala sa mga tawo bisan sin-o pa sila, kundi kon ano ang kamatuoran parte sa kabubut-on sang Dios sa mga tawo amo gid ang imo ginatudlo. Ano bala sa imo, husto bala nga kita nga mga Judio magbayad sang buhis sa Emperador sang Roma? Dapat bala kita magbayad ukon indi?” Pero nahibaluan ni Jesus nga nagapakuno-kuno sila, gani nagsiling siya sa ila, “Ngaa bala ginatilawan ninyo ako nga dakpon paagi sa sini nga pamangkot? Abi dal-i ninyo ako diri sang kuwarta kay tan-awon ko.” Gani gindal-an nila siya. Dayon nagpamangkot siya sa ila, “Kay sin-o bala ini hitsura kag ngalan?” Nagsabat sila, “Iya sang Emperador.” Gani nagsiling si Jesus sa ila, “Ti kundi ihatag ninyo sa Emperador ang iya sang Emperador, kag sa Dios ang iya sang Dios.” Kag natingala gid sila sa iya. (Marcos 12:14-17)
Ano bala sa imo, husto bala nga kita nga mga Judio magbayad sang buhis sa Emperador sang Roma ukon indi?” Pero nahibaluan ni Jesus ang ila madaya nga tinutuyo, gani nagsiling siya sa ila, “Abi pakitai ninyo ako sang kuwarta. Kay sin-o bala hitsura kag ngalan ang nabutang dira?” Nagsabat sila, “Iya sang Emperador.” Gani nagsiling si Jesus sa ila, “Ti kundi ihatag ninyo sa Emperador ang iya sang Emperador kag sa Dios ang iya sang Dios.” (Lucas 20:22-25)
Mga halimbawa sang buhis nga ginbayad
Si Haring Mesha sang Moab nagasagod sang mga karnero, kag tungod nga sakop sang Israel ang ila nasyon, nagahatag siya kada tuig sa hari sang Israel sang 100,000 ka bataon nga mga karnero nga lalaki, kag mga bulbol sang 100,000 ka gulang nga mga karnero nga lalaki. (2 Hari 3:4)
Ang mga pilak ginkuha ni Menahem sa mga manggaranon sa Israel paagi sa pagpilit sa kada isa sa ila sa paghatag sang tag-50 ka bilog nga pilak. Gani nag-untat sa pagsalakay ang hari sang Assyria kag nagpuli siya sa iya nasyon. (2 Hari 15:20)
Ginpriso siya ni Faraon Neco sa Ribla nga sakop sang duta sang Hamat, para indi siya maghari sa Jerusalem. Ginpabayad ni Neco ang Juda sang buhis nga mga 3,500 ka kilo nga pilak kag 35 ka kilo nga bulawan. Ginpabayad ni Haring Jehoyakim sang buhis ang mga taga-Juda suno sa ila manggad, para makabayad siya sang buhis nga ginapabayad ni Faraon Neco. (2 Hari 23:33, 35)
“Nagamando man ako nga buligan ninyo ang mga pangulo sang mga Judio paagi sa pagbayad gilayon sang tanan nga gastos para indi maatrasar ang pag-obra. Ang bayad kuhaon ninyo sa kuwarta sang ginharian nga naghalin sa mga buhis sa inyo probinsya. (Ezra 6:8)
Pinasahi nga padya – indi kinahanglan magbayad sang buhis
Nag-estoryahanay sila, “Nakita bala ninyo ato nga tawo nga nagasalakay para hangkaton ang Israel? Pagahatagan sang hari sang dako nga premyo ang tawo nga makapatay sa iya. Kag indi lang ina, kundi ipaasawa pa niya ang iya anak sa iya, kag indi pagpabayaron ang ila pamilya sang buhis sa Israel.” (1 Samuel 17:25)
Wala sing buhis/tributo nga ginapangayo sa mga Levita
Ginapahibalo man namon kamo nga indi ninyo pagpabayaron sang buhis kag sang iban pa nga balayran ang mga pari, mga Levita, mga musikero, mga guwardya sang mga puwertahan sang templo, mga suluguon sa templo, kag iban pa nga nagatrabaho sa sini nga templo sang Dios. (Ezra 7:24)
Ginbayaran ni Jesus ang buhis sang templo agod indi makapandol
Sang pag-abot nila ni Jesus sa Capernaum, ginpalapitan si Pedro sang mga manugsukot sang buhis sa templo kag ginpamangkot, “Nagabayad bala ang inyo manunudlo sang buhis para sa templo?” Nagsabat si Pedro sa iya, “Huo, nagabayad siya.” Pagsulod ni Pedro sa balay ginpamangkot siya dayon ni Jesus, “Simon, kon sa imo abi, sin-o bala ang ginapabayad sang mga hari diri sa kalibutan sang buhis, ang ila bala mga anak ukon ang iban?” Nagsabat si Pedro, “Siyempre ang iban.” Dayon nagsiling si Jesus, “Kon amo sina, nagakahulugan nga ang mga anak indi kinahanglan nga magbayad. Ugaling kon indi kita magbayad basi kon maglain ang ila buot sa aton, gani magkadto ka sa dagat kag magpamunit. Abrihan mo ang baba sang una nga isda nga imo makuha kag makita mo didto ang kuwarta nga sarang ta ibayad para sa aton buhis nga duha. Kuhaon mo ang kuwarta kag ibayad dayon sa mga nagasukot sang buhis para sa templo.” (Mateo 17:24-27)
Mga halimbawa sang tributo nga ginbayad
Si Solomon ang nagadumala sa tanan nga ginharian halin sa Suba sang Euphrates pakadto sa duta sang mga Filistinhon hasta sa border sang Egypt. Ini nga mga ginharian nagabayad sang ila buhis kay Solomon kag nagapasakop sa iya samtang buhi siya. (1 Hari 4:21)
Nangin hari sang Israel si Hoseas nga anak ni Elah sang ikadose nga tuig sang paghari ni Ahaz sa Juda. Sa Samaria nag-estar si Hoseas, kag naghari siya sa sulod sang siyam ka tuig. Malain ang iya ginhimo sa panulok sang Ginoo, pero indi gid pareho sa ginhimo sang mga hari sang Israel nga nauna sa iya. Ginsalakay ni Haring Shalmaneser sang Assyria si Hoseas. Ginsakop niya siya kag ginpabayad sang buhis. (2 Hari 17:1-3)
Ginpabakod sang Ginoo ang ginharian sa idalom sang iya paghari. Nagdala sang mga regalo ang tanan nga taga-Juda sa iya, gani nagmanggaranon gid siya kag nagdungganon. (2 Cronica 17:5)
Gani naggamhanan pa gid si Jehoshafat. Nagpatindog siya sa Juda sang mabakod nga mga kuta kag sang mga banwa nga bulutangan sang mga bodega. (2 Cronica 17:12)
Nagpakig-away si Jotam sa mga Ammonhon kag sa ila hari, kag napierdi niya sila. Sa sina mismo nga tuig, naghatag sa iya ang mga Ammonhon sing mga 3,500 ka kilo nga pilak, 30,000 ka sako nga trigo, kag 30,000 ka sako nga barley. Ginhimo nila ini hasta sa ikatlo nga tuig. (2 Cronica 27:5)
Sang ulihi ginpahalin siya sa trono sang hari sang Egypt nga si Neco, kag ginpabayad ni Neco ang Juda sang buhis nga mga 3,500 ka kilo nga pilak kag 35 ka kilo nga bulawan. (2 Cronica 36:3)
Nahibaluan ko man paagi sa mga kasulatan nga gindumalahan ang Jerusalem sang gamhanan nga mga hari nga naghari sa bilog nga probinsya sa west sang Euphrates kag nagpabayad sa ila sang buhis kag sang iban pa nga mga balayran. (Ezra 4:20)
Pamahog kon indi mabayaran ang tributo
Mahal nga Hari, kon mapatindog liwat ang ini nga siyudad kag makay-o na ang mga pader sini, magarebelde ang mga pumuluyo sini kag indi na sila magbayad sang mga buhis kag sang iban pa nga mga balayran. Gani magagamay na ang kita sang ginharian. (Ezra 4:13)