Mga kabus

Kusganong gihukman sa Kasulatan ang pagdaugdaug sa mga kabus, ug gihatagan ug gibug-aton ang panalipod sa Dios kanila ug ang Iyang paghukom sa mga nagdaugdaug kanila. Nanawagan kini ug hustisya, kaluoy ug aktibo nga pagtabang sa mga huyang, ug nagpakita nga ang atong pagtratar sa mga kabus nagpakita sa atong relasyon sa Dios.

Gisugo nga dili daugdaugon ang mga kabus

Ayaw ninyo limbongi o daogdaoga ang mga langyaw, kay mga langaw kamo sa yuta sa Ehipto. Ayaw ninyo daogdaoga ang mga balo o mga ilo. Kung sakiton ninyo sila sa bisan unsang paagi, ug kung makitabang sila kanako, paminawon ko gayod ang ilang pagpangaliyupo. Magadilaab ang akong kasuko, ug patyon ko kamo pinaagi sa akong espada; ang inyong mga asawa mangabalo, ug ang inyong mga anak mangailo. (Exodo 22:21-24)
Niini nga paagi, gipaduol nila kaniya ang paghilak sa mga katawhan ngadto, ug nadungog niya ang mga paghilak sa mga dinaogdaog nga katawhan. (Job 34:28)
Ang tawong kabos nga modaogdaog sa uban pang tawo nga kabos daw sama lamang nga nakigbugno sa ulan nga nagdaot sa pagkaon. (Panultihon 28:3)

Gidaugdaug sa mga daotan ang mga kabus

Tungod kay magsulti man ug binuang ang buangbuang, ug naglaraw ang iyang kasingkasing ug daotan ug dili diosnon nga mga buhat, ug nagsulti siya ug sayop batok kang Yahweh. Wala niya pakan-a ang gigutom, ug wala niya painoma ang gipang-uhaw. Daotan ang mga pamaagi sa malimbongon. Naglaraw siya sa paglimbong sa mga kabos aron gub-on sila pinaagi sa mga bakak, bisan makasulti ang mga kabos sa kung unsa ang sakto. (Isaias 32:6-7)

Paghulagway sa mga tawo nga nagdaugdaug sa mga kabus

Sama sa nagngulob nga liyon o kadasmagon nga oso ang daotan nga magmamando sa mga tawong kabos. (Panultihon 28:15)
...sila ang kaliwatan nga daw mga espada ang ilang mga ngipon, ug ang ilang mga panga daw mga kutsilyo, mao nga mahimo nilang lamyon ang mga kabos gikan sa kalibotan ug ang mga nagakinahanglan gikan sa taliwala sa katawhan. (Panultihon 30:14)

Paghukom sa mga nagdaugdaug sa mga kabus

Mangayog pasaylo ang iyang mga anak ngadto sa mga tawong kabos; ibalik niyag hatag ang iyang bahandi pinaagi sa iyang kamot. (Job 20:10)
Tunlon niya ang bahandi, apan isuka gihapon niya kini pag-usab; pagawson kini sa Dios gikan sa iyang tiyan. (Job 20:15)
Ibalik niya ang bunga sa iyang paghago apan dili na siya makakaon niini; dili na siya makapahimulos sa bahandi nga halin sa iyang negosyo. Tungod kay gidaogdaog ug gipasagdan niya ang mga tawong kabos; mapugsanon niya nga giilog ang mga balay nga dili siya ang nagtukod. Tungod kay wala siya makasinati sa katagbawan, dili niya matipigan ang bisan unsang mga butang nga makapalipay kaniya. (Job 20:18-20)
Nakatagana ang hingpit nga kangitngit alang sa iyang mga bahandi; molamoy kaniya ang kalayo nga dili matayhop; lamoyon niini ang bisan unsa nga nahibilin sa iyang tolda. (Job 20:26)
Mawagtang ang bahandi sa iyang balay; maanod ang iyang kabtangan sa adlaw sa kasuko sa Dios. (Job 20:28)
Ang mga daotan mihulbot sa ilang mga espada, ug miinat sa ilang mga pana aron sa pagpukan sa mga dinaugdaog ug sa mga nanginahanglan, aron sa pagpatay niadtong matarong. Ang ilang mga espada motusok sa ilang kaugalingong mga kasingkasing, ug ang ilang mga pana mangabali. (Mga Salmo 37:14-15)
Hinaot nga ang tanan nga iyang gipanag-iyahan sakmiton sa iyang nautangan; hinaot nga ang mga dumuduong mokawat sa tanan niyang abot. (Mga Salmo 109:11)
Hinaot nga buhaton kini ni Yahweh tungod kay kining tawhana wala nagpakabana sa pagpakita sa matinud-anon nga kasabotan, apan hinuon gidaogdaog ang makaluluoy, ang mga nanginahanglan ug ang naluyahan sa kasingkasing hangtod mamatay. (Mga Salmo 109:16)
Siya nga namintaha sa mga kabos nga mga tawo aron madugangan ang iyang bahandi, o paghatag ngadto sa mga adunahan nga tawo, mosangko ngadto sa kawalad-on. (Panultihon 22:16)
Ayaw kawati ang kabos tungod kay kabos siya, o yatakan ang mga nagkinahanglan nga anaa sa ganghaan, kay labanan ni Yahweh ang ilang kahimtang, ug kawatan niya sa kinabuhi kadtong nagakawat kanila. (Panultihon 22:22-23)
Moabot si Yahweh aron sa paghukom batok sa mga kadagkoan sa iyang katawhan ug sa ilang mga pangulo: Gigun-ob ninyo ang parasan; ang inilog gikan sa mga kabos nga anaa sa inyong mga balay. Nganong gidugmok man ninyo ang akong katawhan ug gigaling ang nawong sa mga kabos?” Mao kini ang gipahayag ni Yahweh nga Ginoo nga labaw nga makagagahom. (Isaias 3:14-15)
Alaot kadtong mga nagbuhat ug dili makataronganon nga mga balaod ug nagsulat sa mga dili makiangayon nga mga kasugoan. Gihikawan nila ang mga nanginahanglan sa hustisya, gikawatan sa ilang mga katungod ang mga kabos nakong katawhan, giilogan ang mga balo, ug gihimo nilang tukbonon ang mga ilo! (Isaias 10:1-2)
Mao kini ang gisulti ni Yahweh, “Lakaw ngadto sa balay sa hari sa Juda ug isulti kini nga pulong didto. Ug isulti, 'Hari sa Juda, paminawa ang pulong ni Yahweh—ikaw nga naglingkod sa trono ni David—ikaw, ug ang imong mga sulugoon, ug ang imong katawhan nga moagi niining mga ganghaan. Nagsulti si Yahweh niini, “Buhata ang husto ug ang matarong, ug si bisan kinsa nga gikawatan—luwasa siya gikan sa mga kamot sa nagdaogdaog. Ayaw daogdaoga ang mga langyaw o mga batang ilo o balo diha sa inyong yuta. Ayaw pagpasiugda ug kasamok o paawasi ug dugo sa walay sala kining dapita. Kay kung buhaton gayod ninyo kining mga butanga, nan magpadayon sa paglingkod ang mga hari nga naglingkod sa trono ni David nga mosulod sa ganghaan sakay sa usa ka karwahe ug sa mga kabayo, siya, lakip na ang iyang mga sulugoon, ug ang iyang katawhan! Apan kung dili ninyo patalinghogan kini nga mga pulong nga akong gipahibalo—mao kini ang gipahayag ni Yahweh—nan mapukan gayod kining harianong balay.”' (Jeremias 22:1-5)
Wala nila gitahod ang mga amahan ug mga inahan diha kanimo, ug nagbuhat sila ug pagpanglupig ngadto sa mga langyaw diha sa imong taliwala. Gidagmalan nila ang mga ilo ug mga biyuda diha kanimo. (Ezequiel 22:7)
Gidaogdaog ang katawhan sa yuta pinaagi sa pagpangilkil ug giilogan pinaagi sa pagpanulis, ug gidagmalan nila ang kabos ug ang nanginahanglan, ug gidaogdaog ang mga langyaw nga walay hustisya. (Ezequiel 22:29)
Mao kini ang gisulti ni Yahweh, “Sa tulo ka mga sala sa Israel, bisan gani sa ika-upat, dili ko gayod bakwion ang silot, tungod kay gibaligya nila ang mga walay sala alang sa plata ug ang mga kabos sa usa ka pares sa sandalyas. Gitunobtunoban nila ang mga ulo sa mga kabos sama sa mga tawo nga nagtunob sa abog diha sa yuta; gisalikway nila ang mga dinaogdaog. Ang usa ka lalaki ug ang iyang amahan nakighilawas sa usa ra ka babaye busa gipakaulawan ang akong balaang ngalan. (Amos 2:6-7)
Paminaw niining pulong, kamong mga baka sa Bashan, kamong anaa sa bukid sa Samaria, kamong nagdaugdaog sa mga kabos, kamong nagyatak sa mga timawa, kamong nagsulti sa inyong mga bana, “Dad-i kami ug ilimnon.” Ang Ginoo nga si Yahweh nanumpa pinaagi sa iyang pagkabalaan, “Tan-awa, moabot ang mga adlaw kaninyo nga birahon kamo nila pinaagi sa mga taga, ang ulahi kaninyo pinaagi sa taga sa isda. (Amos 4:1-2)
Nagdala siya ug kalit nga kalaglagan sa mga kusgan aron nga moabot ang kalaglagan sa mga salipdanan. Gidumtan nila ang si bisan kinsa sa ganghaan sa siyudad, ug ilang gisalikway ang si bisan kinsa nga nagsulti sa kamatuoran. Tungod kay inyong gilupigan ang kabos ug gikuha ang mga bahin sa trigo gikan kaniya —bisan tuod ug nagbuhat kamo ug mga balay sa gitiltil nga bato, dili kamo makapuyo niini. Aduna kay maanindot nga parasan, apan dili kamo makainom ug bino niini. Kay nasayod ako nga daghan ang inyong kalapasan ug unsa kadako ang inyong mga sala—kamo nga nagsakit sa matarong, nagkuha ug mga suhol ug gisalikway ninyo ang mga timawa sa ganghaan sa siyudad. (Amos 5:9-12)
Paminawa kini, kamong naglupig sa mga timawa ug nagpapahawa sa mga kabos sa ilang yuta. Miingon sila, “Kanus-a man mahuman ang bag-ong bulan, aron makabaligya kita pag-usab ug trigo? Kanus-a man mahuman ang Adlaw nga Igpapahulay, aron makabaligya kita ug trigo? Himuon natong diyutay ang sukod ug patas-on nato ang kantidad, aron makalimbong kita sa sayop nga timbangan. Aron mabaligya nato ang daot nga trigo, paliton ang kabos pinaagi sa plata, ug ang mga timawa pinaagi sa paris nga sandalyas.” (Amos 8:4-6)
“Miingon niini si Yahweh nga labawng makagagahom, 'Paghukom uban sa matuod nga hustisya, sa kasabotan sa pagkamatinud-anon, ug sa kaluoy. Ipabuhat kini sa matag tawo ngadto sa iyang igsoon. Ang biyuda ug ilo, ang langyaw, ug ang tawong kabos—ayaw sila daugdaoga, ug ayaw tugoti ang bisan kinsa kaninyo nga maglaraw ug daotan sulod sa inyong kasingkasing batok sa uban.' Apan nagdumili sila sa pagpaminaw ug nagmagahi sa ilang mga abaga. Gisampongan nila ang ilang mga dalunggan aron nga dili sila makadungog. Gipagahi nila ang ilang mga kasingkasing sama sa bato aron nga dili nila madungog ang balaod o ang mga pulong ni Yahweh nga labawng makagagahom. Gipadala niya kini nga mga mensahe ngadto sa katawhan pinaagi sa iyang Espiritu kaniadto, pinaagi sa baba sa mga propeta. Apan nagdumili sa pagpaminaw ang katawhan, busa nasuko pag-ayo kanila si Yahweh nga labawng makagagahom. (Zacarias 7:9-12)
“Unya atubangon ko kamo aron sa paghukom. Magasaksi dayon ako batok sa mga salamangkero, sa mga mananapaw, sa bakakong mga saksi, ug niadtong nagapanglupig sa mga sinuholan pinaagi sa iyang suhol, kadtong nagdaogdaog sa biyuda ug sa mga batang ilo, kadtong nagsalikway sa langyaw, ug batok niadtong wala motahod kanako,” nag-ingon si Yahweh nga gamhanan. (Malaquias 3:5)

Hangyo nga hukman sa Ginoo ang pagdaugdaug sa mga kabus

Barog, maghuhukom sa kalibotan, ihatag ngadto sa mga garboso ang angay kanila. (Mga Salmo 94:2)
Ilang gipatay ang biyuda ug ang langyaw nga nagpuyo sa ilang nasod, ug ilang gipamatay ang mga ilo. (Mga Salmo 94:6)
Miingon sila, “Dili makakita si Yahweh, ang Dios ni Jacob dili makamatikod niini.” (Mga Salmo 94:7)

Pananglitan sa pagdaugdaug sa mga kabus

Nakaplagan diha sa imong bisti ang dugo nga mao ang kinabuhi sa mga walay sala, ang mga kabos nga mga tawo. Wala nakaplagan kining mga tawhana sa mga buhat sa pagpangawat. (Jeremias 2:34)

Mga relihiyoso nga nagdaugdaug sa mga kabus

Sa iyang pagpanudlo si Jesus miingon, “Pagbantay sa mga manunulat sa balaod, kinsa nagtinguha sa paglakaw nga nagbisti ug tag-as, ug buot sila sa pinasahi nga mga pag-abiabi diha sa mga merkado, ug sa mga nahauna nga lingkoranan sa labaw sa mga sinagoga, ug sa mga nahaunang dapit sa mga pista. Ila usab nga giilog ang balay sa mga balo, ug nag-ampo sila sa tag-as kaayo aron ipakita sa mga tawo. Kini makadawat ug labing dako nga silot.” (Marcos 12:38-40)
“Pagbantay sa mga manunulat, nga naninguha sa paglakaw nga tag-as ang mga kupo ug gusto ug pinasahi nga mga pagtagad sa merkado, ug mga lingkuranan sa pangulo sa mga sinagoga, ug pangulong mga lugar sa mga kumbira. Sila usab mangilog sa mga balay sa mga byuda, ug magpaka-aron ingnon sa pagbuhat ug tag-as nga mga pag-ampo. Kini mga maka-angkon sa dako nga paghukom sa silot.” (Lucas 20:46-47)

Kasagaran ang pagdaugdaug sa mga kabus

Sa dihang makita mo ang tawong kabos nga gidaog-daog ug gihikawan sa katarong ug husto nga pagtagad sa imong probinsya, ayaw kahibulong ingon nga walay nakabalo, tungod kay adunay labaw nga mga tawo nga nagtan-aw niadtong ubos kanila, ug adunay mas labaw pa ibabaw kanila. (Ecclesiastes 5:8)

Panalipdi/tabangi ang mga kabus/walay mahimo

Pakigsulti alang niadtong dili makasulti, alang sa kaayohan sa tanan nga hapit na mangahanaw. Pagsulti ug paghukom pinaagi sa sukdanan kung unsa ang husto ug labani ang katungod sa mga kabos ug nagakinahanglan nga mga tawo. (Panultihon 31:8-9)
...pagtuon sa pagbuhat ug maayo; pangita ug kaangayan, tul-ira ang pagdaugdaog, hatagi ug kaangayan ang mga ilo, ug labani ang balo.” (Isaias 1:17)
Panimalay ni David, miingon si Yahweh, Pagdala ug hustisya sa kabuntagon. Luwasa ang usa ka tawo nga gikawatan pinaagi sa kamot sa tigdaogdaog, o mogawas ang akong kasuko sama sa nagdilaab nga kalayo, ug walay bisan usa nga makapalong niini, tungod sa daotan ninyo nga mga binuhatan. (Jeremias 21:12)

Ang diosnon nga mga tawo nagtabang sa mga kabus

Siya nga nagbuhat ug matarong nag-amping sa katungod sa mga kabos; ang tawong daotan dili makasabot niana nga kahibalo. (Panultihon 29:7)
Wala ba ako mihilak kaniya nga anaa sa kalisdanan? Wala ba ako nagsubo sa tawo nga nanginahanglan? (Job 30:25)

Gipanalanginan sa Ginoo ang mga nagtabang sa mga kabus

Bulahan siya nga adunay pagtagad sa mga huyang; sa adlaw sa kagubot, luwason siya ni Yahweh. Tipigan siya ni Yahweh ug ipabilin siya nga buhi, ug panalanginan siya sa kalibotan; dili siya itugyan ni Yahweh ngadto sa iyang mga kaaway. Tabangan siya ni Yahweh diha sa higdaanan sa pag-antos; himuon mo ang iyang higdaanan sa mga balatian ngadto sa higdaanan sa kaayohan. (Mga Salmo 41:1-3)
Si bisan kinsa nga maluluy-on sa kabos sama ra nga nagpahulam kang Yahweh ug magbayad siya kaniya sa iyang nahimo. (Panultihon 19:17)

Gipanalanginan ang pangulo nga mitabang sa mga kabus

Kung maghukom ang hari sa mga kabos pinaagi sa kamatuoran, matukod ang iyang trono hangtod sa kahangtoran. (Panultihon 29:14)
Kay kung himoon ninyo nga maayo ang inyong mga pamaagi ug mga binuhatan; kung ipatuman gayod ninyo ang hustisya taliwala sa tawo ug sa iyang silingan— kung dili ninyo pahimuslan ang nagpuyo sa yuta, ang ilo, o ang balo ug dili magpaagas ug dugo sa walay sala niini nga dapit, ug dili maglakaw sunod sa laing mga dios nga makadaot kaninyo— ipapuyo ko kamo niining dapita, ang yuta nga akong gihatag sa inyong mga katigulangan gikan kaniadto ug hangtod sa kahangtoran. Tan-awa! Nagsalig kamo sa malimbongong mga pulong nga dili makatabang kaninyo. Nangawat ba kamo, nagpatay, ug nakapanapaw? Malimbongon ba kamong nanumpa ug naghalad ug insenso ngadto kang Baal ug misunod sa laing mga dios nga wala ninyo nailhi? (Jeremias 7:5-9)

Pakaona ang mga kabus ug ang Ginoo mobalos kanimo

Ug miingon usab si Jesus ngadto sa tawo nga nagdapit kaniya, “Kung mohatag ka ug paniudto o panihapon, ayaw dapita ang imong mga higala o mga igsoon o imong mga paryente o ang imong dato nga mga silingan, kay tingalig modapit usab sila kanimo agig balos, ug ikaw mabayran. Apan sa dihang maghatag ka ug bangkete, dapita ang mga kabus, ang piang, ang pongkol, ug ang buta, ug panalanginan ka, kay dili man sila makabalos kanimo. Pagabalusan ka ra unya sa pagbanhaw sa mga matarong.” Sa dihang ang usa sa ila milingkod sa lamesa uban kang Jesus nakadungog niini nga mga butang, miingon siya kaniya, “Bulahan siya nga magakaon ug tinapay sa gingharian sa Dios!” Apan miingon si Jesus ngadto kaniya, “Adunay tawo nag-andam ug dakong panihapon ug gidapit ang kadaghanan. Sa dihang andam na ang panihapon, gipadala niya ang iyang sulugoon sa pagsulti niadtong mga dinapit, 'Ngari kamo, kay ang tanang butang karon andam na.' Managsama silang nagbuhat ug mga pasangil. Ang usa nag-ingon ngadto kaniya, 'Nakapalit ako ug uma, ug kinahanglan moadto ako aron sa pagtan-aw niini. Palihog pasayloa ako.' Ang uban miingon, 'Nakapalit ako ug lima ka paris nga mga torong baka, ug moadto ako aron sulayan sila. Palihog pasayloa ako.' Ug ang usa miingon, 'Aduna akoy giminyoan nga asawa, ug dili ako makaadto.' Ang sulugoon miabot ug miingon sa iyang agalon niining mga butanga. Ug ang agalon sa balay nasuko ug miingon sa iyang sulugoon, 'Gawas dayon didto sa kadalanan ug agianan sa mga siyudad ug dad-a dinhi ang mga kabus, ang mga piang, ang buta, ug ang bakol.' Ang sulugoon miingon, 'Agalon, ang imong gisugo natuman na, ug aduna pa gihapoy luna.' Ang agalon miingon ngadto sa iyang sulugoon, 'Gawas ngadto sa kadalanan ug mga koral ug pugsa sila sa pagpaadto sa akong balay, aron ang akong balay mapuno. (Lucas 14:12-23)

Hukmi sa matarong ang kabus

Ayaw ninyo tuisa ang katarong kung kinahanglan unta maadto sa mga tawong kabos ang hukom sa husay. (Exodo 23:6)
Dili nimo ihikaw ang kaangayan nga alang sa mga dumuduong o sa mga ilo, ni dawaton ang kupo ingon nga prenda sa mga babayeng balo. (Deuteronomio 24:17)

Kaloy-i ang mga kabus

Papahawaon ka gikan sa mga tawo, ug magpuyo ka uban sa ihalas nga mga mananap sa kaumahan. Mokaon ka ug sagbot sama sa usa ka torong baka, ug mabasa ka sa yamog nga gikan sa kalangitan, ug molabay ang pito ka tuig hangtod nga ilhon mo nga ang Labing Halangdon maoy nagmando sa mga gingharian sa katawhan ug ihatag niya kini kang bisan kinsa nga buot niyang hatagan. Mahitungod sa gimando nga ibilin ang tuod sa mga gamot sa kahoy, niini nga pamaagi ibalik kanimo ang imong gingharian sa panahon nga ilhon mo nga ang langit mao ang tigdumala. Busa, O hari, dawata ang akong tambag kanimo. Hunong na sa pagpakasala ug buhata ang maayo. Biyai ang daotan nimong binuhatan pinaagi sa pagpakitag kaluoy ngadto sa mga dinaogdaog, ug basin pa kon magpadayon ang imong pagkamauswagon. (Daniel 4:25-27)

Ang mga wala manalipod sa mga kabus pagahukman

Sama sa hawla nga napuno sa mga langgam, napuno usab ug limbong ang ilang mga balay. Busa midako sila ug nadato. Nanambok sila; nihamis sila ug nahimsog. Gilatas nila ang tanang bahin sa pagkadaotan. Wala nila labani ang katungod sa katawhan, o ang katungod sa mga ilo. Nagmauswagon sila bisan wala sila naghatag ug hustisya ngadto sa nagkinahanglan. Dili ko ba sila silotan alang niining mga butanga—mao kini ang pahayag ni Yahweh—ug dili ba ako manimalos alang sa akong kaugalingong nasod nga sama niini? (Jeremias 5:27-29)

Ang sala sa Sodoma: wala pagtabang sa mga kabus

Tan-awa! Mao kini ang sala sa Sodoma nga imong igsoon nga babaye: mapahitas-on siya, walay kabalaka ug walay pagpakabana sa bisan unsang butang. Wala niya gipalig-on ang iyang mga kamot alang sa mga tawong kabos ug nagkinahanglan. (Ezequiel 16:49)

Pananglitan sa pangulo nga wala manalipod sa mga kabus

Nagmasinupakon ang imong mga prinsipe ug kauban sa mga kawatan; nahigugma ang tanan sa suhol ug nagtinguha sa bayad. Wala nila dapigi ang mga ilo, ni ang mga sumbong sa mga balo nga miabot sa ilang atubangan. (Isaias 1:23)

Ang atong pagtratar sa mga kabus nagpakita mahitungod sa Ginoo

Ang tawong nagdaogdaog sa mga kabos nagatunglo sa iyang Magbubuhat, apan ang tawong nagpakita ug kaluoy sa nanginahanglan nagpasidungog kaniya. (Panultihon 14:31)
Si bisan kinsa nga nagabiaybiay sa kabos nagatamay sa iyang magbubuhat ug ang nagmaya sa kalisdanan dili makalikay sa silot. (Panultihon 17:5)

Ang bahin sa Dios sa mga kabus

Ang Ginoo nagtagana/nanalipod sa mga kabus ug nanginahanglan

Gipatunhay niya ang hustisya alang sa mga ilo ug sa balo, ug nagpakita siya ug gugma sa langyaw pinaagi sa paghatag kaniya ug pagkaon ug bisti. (Deuteronomio 10:18)
Apan iyang giluwas ang kabos nga tawo gikan sa espada sa ilang mga baba ug ang nanginahanglan nga mga tawo gikan sa kamot sa gamhanang mga tawo. (Job 5:15)
Kay ang nagkinahanglan dili mahikalimtan, ni mahanaw sa kahangtoran ang mga paglaom sa mga dinaogdaog. (Mga Salmo 9:18)
Nakakita ka niini, kay nakita mo kanunay ang nagpahamtang sa mga pag-antos ug mga kagul-anan. Gitugyan sa mga makaluluoy ang ilang kaugalingon diha kanimo; giluwas mo ang mga ilo. (Mga Salmo 10:14)
“Tungod sa panpanlupig batok sa mga kabos, tungod sa pag-agulo sa mga timawa, mobarog ako,” nag-ingon si Yahweh. “Ihatag ko ang kasigurohan nga ilang gipangandoy.” (Mga Salmo 12:5)
Misangpit kining dinaugdaog nga tawo ug gidungog siya ni Yahweh ug giluwas siya sa tanan niyang kalisdanan. (Mga Salmo 34:6)
Ang tanan nakong kabukogan moingon, “Yahweh, kinsa gayod ang sama kanimo, nga maoy magaluwas sa mga dinaugdaog gikan niadtong mga gamhanan ug ang kabos ug nanginahanglan gikan niadtong mangawat kanila?” (Mga Salmo 35:10)
Kabos ako ug anaa sa panginahanglan; apan ang Ginoo naghunahuna kanako. Ikaw mao ang akong magtatabang ug moabot ka aron sa pagluwas kanako; ayaw paglangan akong Dios. (Mga Salmo 40:17)
Gibutang sa Dios ang mga nag-inusara ngadto sa matag pamilya; gipagawas niya ang mga binilanggo uban ang panag-awit; apan ang mga masupilon gipapuyo sa ugang yuta. (Mga Salmo 68:6)
Mipuyo ang imong katawhan niini; ikaw, O Dios mihatag sa imong kamaayo ngadto sa mga kabos. (Mga Salmo 68:10)
Tungod kay mopatalinghog si Yahweh sa mga nagkinahanglan ug dili niya pasagdan ang iyang mga binilanggo. (Mga Salmo 69:33)
Nianang tungora, pagatubagon niya ang pag-ampo sa mga kabos; dili niya isalikway ang ilang mga pag-ampo. (Mga Salmo 102:17)
Naglatagaw sila sa kamingawan sa desiyerto nga dalan ug wala nakakaplag ug siyudad nga mapuy-an. (Mga Salmo 107:4)
Tungod kay mobarog siya sa tuong kamot sa nanginahanglan, aron luwason siya sa mga naghukom kaniya. (Mga Salmo 109:31)
Gihaw-as niya ang mga kabos gikan sa lapok ug gisakwat ang mga nanginahanglan gikan sa tapok sa abo, (Mga Salmo 113:7)
Panalanginan ko siya nga madagayaon uban sa iyang mga gikinahanglan. Tagbawon ko ang iyang mga kabos sa tinapay. (Mga Salmo 132:15)
Nasayod ako nga ang hukom ni Yahweh dapig didto sa mga nag-antos, ug hatagan niya ug hustisya ang mga nanginahanglan. (Mga Salmo 140:12)
Gipahamtang niya ang katarong alang sa mga dinaogdaog ug naghatag ug pagkaon sa gigutom. Gibuhian ni Yahweh ang mga binilanggo; (Mga Salmo 146:7)
Gipanalipdan ni Yahweh ang mga langyaw diha sa yuta; giagak niya ang mga walay amahan ug ang mga balo, apan gipakigbatokan niya ang daotan. (Mga Salmo 146:9)
Gipataas ni Yahweh ang mga dinaogdaog, ug gipalukapa niya ang mga daotan ngadto sa yuta. (Mga Salmo 147:6)
Gun-obon ni Yahweh ang kabilin sa mga mapagarbohon, apan panalipdan niya ang kabtangan sa mga balo. (Panultihon 15:25)
Hinuon, hukman niya ang kabos uban sa pagkamatarong ug makiangayon niyang hukman ang mapaubsanon dinhi sa kalibotan. Hampakon niya ang kalibotan pinaagi sa sungkod sa iyang baba, ug patyon niya ang daotan pinaagi sa gininhawa sa iyang mga ngabil. (Isaias 11:4)
Magpasabsab ang kamagulangang anak sa kabos sa ilang mga karnero didto sa akong sibsibanan, ug maghigda ang timawa nga luwas. Pamatyon ko ang imong mga gamot pinaagi sa kagutom nga mopatay sa tanan nimong mga nahibiling katawhan. (Isaias 14:30)
Kay ikaw ang dapit sa kaluwasan alang niadtong mga kabos, kapasilongan alang niadtong nagkinahanglan nga anaa sa iyang kasub-anan— kapasilongan gikan sa unos ug landong gikan sa init. Sa dihang mohuyop ang walay kaluoy nga hangin nga sama sa unos batok sa paril, (Isaias 25:4)
Ang mga dinaogdaog ug timawa nangita ug tubig, apan wala makakaplag, ug ang ilang mga dila nauga sa kauhaw; Ako, si Yahweh, motubag sa ilang mga pag-ampo; Ako, ang Dios sa Israel, dili mobiya kanila. (Isaias 41:17)
Awiti si Yahweh! Dayga si Yahweh! Kay giluwas niya ang kinabuhi niadtong gidaogdaog gikan sa kamot sa nagbuhat ug mga daotan. (Jeremias 20:13)

Pag-ampo aron tabangan sa Ginoo ang mga kabus

Hinaot hukman niya ang kabos sa mga katawhan; hinaot nga luwason niya ang mga anak sa mga nagkinahanglan ug dugmukon ang mga nagdaugdaog. Hinaot nga ang mga hari sa Tarsis ug sa mga isla mohatag ug buhis; hinaot nga ang mga hari sa Sheba ug sa Seba mohatag ug mga gasa. Tungod kay iyang gitabangan ang mga nagkinahanglan nga nagtuaw ug ang mga kabos nga walay laing magtatabang. Aduna siyay kaluoy sa mga kabos ug sa mga nagkinahanglan, ug iyang luwason ang kinabuhi sa mga nagkinahanglang katawhan. Iyang gitubos ang ilang mga kinabuhi gikan sa pagdaugdaog ug kasamok, ug ang ilang dugo bililhon sa iyang panan-aw. Hinaot nga mabuhi pa siya! Hinaot nga ang bulawan sa Sheba igahatag kaniya. Hinaot ang katawhan kanunay nga mag-ampo alang kaniya; hinaot nga ang Dios magpanalangin kaniya sa tanang adlaw. (Mga Salmo 72:4, 10, 12-15)
Ayaw itugot nga ang dinaugdaog mahibalik uban sa kaulaw; itugot nga ang kabos ug ang dinaugdaog modayeg sa imong ngalan. (Mga Salmo 74:21)
Panalipdi ang mga kabos ug ang mga walay amahan; atimana ang katungod sa mga gisakit ug sa mga nagkalisod. Luwasa ang mga kabos ug ang mga nagkinahanglan; kuhaa sila gikan sa kamot sa mga daotan. (Mga Salmo 82:3-4)
Yahweh akong Ginoo, tagda ako uban ang kaluoy alang sa imong ngalan. Tungod kay ang imong matinud-anon nga kasabotan maayo, luwasa ako. Kay gidaogdaog ako ug nanginahanglan, ug samdan ang akong kasingkasing nganhi kanako. (Mga Salmo 109:21-22)

Panglantaw sa katawhan sa bahin sa Dios ug sa mga kabus

Adunay mga tawong daotan nga mikuha sa mga ilhanan sa utlanan; ug adunay mga tawong daotan nga nangawat ug mga panon sa karnero ug gibutang kini nila sa ilang sibsibanan. Gipahilayo nila ang asno sa mga walay amahan; gikuha usab nila ang toro nga baka sa biyuda ingon nga garantiya. Gipugos nilag papahawa sa ilang mga agianan ang mga timawa; ang tanang kabos nga katawhan sa kalibotan nanago gikan kanila. Tan-awa, kining mga tawong kabos miadto sa ilang mga trabaho sama sa ihalas nga mga asno sa kamingawan, maampingon nga nangita sa ilang pagkaon; tingali ug hatagan silag pagkaon sa Araba alang sa ilang mga anak. Ang mga tawong kabos nag-ani panahon sa kagabhion sa kaumahan sa ubang tawo, namunit sila ug mga ubas gikan sa mga tawong daotan nga nag-ani. Nangatulog sila tibuok gabii nga hubo ug walay bisti; ug wala silay tabon panahon sa tingtugnaw. Nangabasa sila tungod sa ulan sa kabukiran; ug tungod kay wala silay balay nga mapuy-an nanghigda na lamang sila tupad sa mga dagkong bato. Adunay mga tawong daotan nga mikuha sa ilang mga anak gikan sa suso sa ilang inahan, mga tawong daotan nga nagapanguha ug bata ingon nga garantiya gikan sa mga tawong kabos. Apan ang mga tawong kabos nagalakaw nga hubo ug walay bisti; bisan tuod naglakaw sila nga gutom, ginapas-an gihapon nila ang mga pung-pung sa humay sa ubang tawo. Ang mga tawong kabos nagbuhat ug lana gikan sa balay sa mga daotan; gitamaktamakan nila ang pug-anan ug bino sa mga tawong daotan, apan sila mismo nag-antos sa kauhaw. Nag-agulo ang mga tawo sa siyudad; nagpakitabang ang mga samaran, apan wala nagpanumbaling ang Dios sa ilang mga pag-ampo. Ang mamumuno mobangon panahon sa kahayag; patyon niya ang mga kabos ug timawa nga katawhan; sa kagabhion sama siya sa kawatan. (Job 24:2-12, 14)

Panglantaw sa Dios sa mga kabus

“Ako nasayod sa inyong mga pag-antos ug sa inyong kakabos (apan kamo dato), ug ang pagpakaulaw niadtong nag-ingon nga sila mga Judio (apan dili, apan usa ka sinagoga ni Satanas). (Pinadayag 2:9)
Kay ikaw miingon, “Adunahan ako, aduna akoy daghang mga bahandi, ug wala na akoy gikinahanglan.” Apan wala ikaw masayod nga ikaw alaot kaayo, makaluluoy, kabos, buta ug hubo. Pamati sa akong tambag: Pagpalit gikan kanako ug bulawan nga giputli pinaagi sa kalayo aron mamahimo ikaw nga adunahan, ug masanag nga puting mga bisti aron imong isul-ob sa imong kaugalingon ug dili mapakita ang kaulaw sa imong pagkahubo, ug tambal nga idihog sa imong mga mata aron ka makakita. (Pinadayag 3:17-18)

Gipili sa Ginoo ang mga maluya aron pakaulawan ang mga kusgan

Susiha ang inyong pagkatinawag, mga igsoon. Dili daghan kaninyo ang maalamon pinaagi sa sukaranan sa mga tawo. Dili daghan kaninyo ang gamhanan. Dili usab daghan kaninyo ang may halangdon nga pagkatawo. Apan gipili sa Dios ang gipakabuang nga mga butang sa kalibotan aron pakaulawan ang mga maalamon. Gipili sa Dios ang huyang dinhi sa kalibotan aron pakaulawan kung unsa ang kusgan. (1 Corinto 1:26-27)

Gibuhat sa Ginoo ang tanang tawo

Ang adunahan ug kabos nga mga tawo managsama lamang sa niini nga paagi— si Yahweh ang nagbuhat kanilang tanan. (Panultihon 22:2)
Ang tawong kabos ug ang madaogdaogon managsama lamang, kay si Yahweh ang naghatag ug kahayag sa ilang mga mata. (Panultihon 29:13)

Panglantaw sa katawhan sa mga kabus

Sa pagkatinuod, unsa man ang nakabintaha sa usa ka maalaom nga tawo ngadto sa buangbuang? Unsa man ang nakabintaha nga nabatonan sa kabos nga tawo bisan kung nasayod siya unsaon paglihok atubangan sa ubang mga tawo? (Ecclesiastes 6:8)

Mga problema ug kaayohan alang sa mga kabus

Mga problema sa mga kabus

Gamay ra ang higala sa mga kabus

Ang tawong kabos dumtan bisan sa iyang mga kauban, apan ang tawong adunahan daghan ug mga higala. (Panultihon 14:20)
Makadugang ang bahandi ug daghang mga higala, apan ang tawong kabos nahimulag gikan sa iyang mga higala. (Panultihon 19:4)
Ang tanang mga igsoong lalaki sa kabos nasilag kaniya; unsa pa kaha ang iyang mga higala nga mipahilayo kaniya! Motawag siya kanila apan wala na sila. (Panultihon 19:7)

Ang mga kabus nag-antos sa inhustisya

Ang wala gidaro nga uma nga gipanag-iyahan sa usa ka kabos makahatag ug daghang pagkaon, apan gibanlas kini pinaagi sa dili pagkamataronganon. (Panultihon 13:23)

Ang mga kabus nakig-atubang sa adunahan nga mapainubsanon

Ang tawong kabos maghangyo nga kaluy-an, apan ang tawong adunahan motubag ug pinasingka. (Panultihon 18:23)

Ang mga kabus nag-alagad sa adunahan

Ang adunahan nga mga tawo modumala ibabaw sa mga kabos nga mga tawo ug siya nga nangutang ulipon sa usa nga nagapautang. (Panultihon 22:7)

Gibalewala ang mga kabus

Adunay gamay nga siyudad nga aduna na lamang pipila ka tawo niini, ug ang bantogang hari miabot batok niini ug gilibotan kini ug nagtukod ug dako nga baluarte batok niini. Karon sa maong siyudad adunay nakaplagan nga kabos, tawo nga maalamon, pinaagi sa iyang kaalam naluwas ang siyudad. Apan sa wala madugay, walay nakahinumdom nianang kabos nga tawo. Busa napamatud-an nako, “Ang kaalam mas maayo kaysa kusog, apan ang kaalam sa kabos nga tawo gibiaybiay, ug ang iyang mga pulong wala gidungog.” (Ecclesiastes 9:14-16)

Kakabus

Ang bahandi sa tawong adunahan mao ang iyang lig-on nga siyudad; ang kawad-on sa kabos mao ang iyang kagub-anan. (Panultihon 10:15)

Pag-ampo nga dili mahimong kabus

Naghangyo ako kanimo ug duha ka butang, ayaw intawon ihikaw kini gikan kanako sa dili pa ako mamatay: Ipahilayo gikan kanako ang mga walay pulos nga pulong ug mga bakak. Ayaw ako hatagi ug kawalad-on ni mga bahandi, ihatag lamang kanako ang pagkaon nga akong gikinahanglan. Kay kung hatagan mo ako ug sobra, tingali ug ilimod ko ikaw ug moingon, “Kinsa man si Yahweh?” O kung mahimo akong kabos, makapangawat ako ug mapasipad-an ang ngalan sa akong Dios. (Panultihon 30:7-9)

Mga kaayohan alang sa mga kabus

Ang mga kabus gitawag nga bulahan

Unya mitan-aw siya sa iyang mga disipulo, ug miingon, “Bulahan kamo nga mga kabos, kay inyo ang gingharian sa Dios. (Lucas 6:20)
Apan pagkaalaot ninyo nga mga dato! Kay nadawat na ninyo ang inyong kaharuhay. (Lucas 6:24)

Ang mga kabus dato sa pagtuo

Paminaw, akong hinigugma nga mga kaigsoonan, dili ba ang Dios man nagpili sa mga kabos dinhi sa kalibotan aron madato sa pagtuo ug makapanunod sa gingharian nga iyang gisaad niadtong nahigugma kaniya? (Santiago 2:5)

Ang maayong balita giwali sa mga kabus

Ang Espiritu ni Yahweh nga Ginoo ania kanako, tungod kay gidihogan man ako ni Yahweh aron sa pagsangyaw sa maayong balita ngadto sa mga sinakit. Gipadala niya ako aron sa pag-ayo sa mga kasingkasing nga nagmagul-anon, sa pagsangyaw sa kagawasan ngadto sa mga binihag, ug sa pag-abli sa mga bilanggoan niadtong mga gibilanggo. (Isaias 61:1)
Karon sa dihang nabalitaan ni Juan didto prisohan ang mahitungod sa nahimo ni Cristo, siya nagpadala ug mensahe pinaagi sa iyang mga disipulo ug miingon kaniya, “Ikaw ba ang usa nga moabot, o aduna pa bay laing tawo nga kinahanglan namong pangitaon?” Si Jesus mitubag ug miingon kanila, “Lakaw ug isulti kang Juan kung unsa ang inyong nakita ug nadungog. Ang buta nga mga tawo nakadawat sa ilang panan-aw, ang bakol nga mga tawo nakalakaw, nahinloan ang mga sanglahon, ang mga bungol nakadungog pag-usab, ang mga patay nga tawo nabuhi pag-usab, ug ang mga nanginahanglan nga mga tawo nasultihan sa maayong balita. (Mateo 11:2-5)
“Ang Espiritu sa Ginoo anaa kanako, Tungod kay gidihogan ako niya sa pagsangyaw sa maayong balita ngadto sa mga kabos. Gipadala ako niya aron sa pagpahibalo sa kagawasan ngadto sa mga dinakpan, Ug makakita pag-usab ang mga buta, Mohatag ug kagawasan ngadto sa gipang-daugdaug, (Lucas 4:18)
Si Jesus mitubag ug miingon kanila, “Pagkahuman ninyo ug biya padulong sa inyong panaw, suginli si Juan kung unsa ang inyong nakita ug nadungog. Ang mga tawong buta nakadawat ug panan-aw, ang mga tawong pungkol nakalakaw, ang mga tawong adunay sangla nahinloan, ang mga tawong bungol nakadungog, ang mga tawong patay nahibalik ang kinabuhi, ug ang mga tawong nanginahanglan nasuginlan ug maayong balita. (Lucas 7:22)

Ang mga kabus dili kidnapon tungod sa bahandi

Malukat sa tawong adunahan ang iyang kinabuhi pinaagi sa iyang mga katigayonan, apan ang tawong kabos dili gayod makadawat sa maong pagtagad. (Panultihon 13:8)

Ang mga kabus nga nakaila sa Ginoo pagalipayon sa langit

Karon adunay usa ka dato nga tawo nga nagbisti ug purpura ug manipis nga lino ug nagalipay matag- adlaw sa iyang dako nga bahandi. Adunay usa ka makililimos nga ginganlan ug Lazaro nga naghigda sa iyang ganghaan, ug napuno sa nuka, ug nangandoy nga makakaon sa pagkaon nga nangahulog sa lamisa sa dato- ug dugang pa niana, manuol kaniya ang mga iro sa pagtilap sa iyang mga nuka. Ug niabot ang higayon nga namatay na ang maong makililimos ug gidala siya sa mga anghel ngadto sa kiliran ni Abraham. Ang dato usab namatay ug gilubong, ug didto sa hades, diin siya nagaantos, iyang giyahat ang iyang mga mata ug nakita si Abraham sa layo ug si Lazaro nga nagahigda sa iyang dughan. Ug misinggit siya ug miingon, 'Amahan nga Abraham, kaloy-i intawon ako, ug ipadala si Lazaro nganhi, aron iyang ituslob ang tumoy sa iyang tudlo sa tubig ug aron mabugnawan ang akong dila, tungod kay hilabihan ang akong pag-antos niining init nga kalayo. Apan si Abraham miingon, 'Anak, hinumdomi nga sa sa tibuok nimong kinabuhi nadawat na nimu ang mga maayong butang, ug si Lazaro sa samang paagi daotang mga butang ang nadawat. Apan karon siya malipayon diri, ug ikaw nagaantos. (Lucas 16:19-25)

Ang mga kabus makapasigarbo isip mga anak sa Dios

Ang kabos nga igsoon kinahanglan nga magmaya sa iyang pagkahalangdon, samtang ang dato nga igsoon diha sa iyang pagpaubos, tungod kay siya molabay lamang sama sa usa ka bulak sa uma nga malaya. (Santiago 1:9-10)

Sa pagpahiuli sa Israel, makabenepisyo ang mga kabus

Magmaya pag-usab ang mga dinaugdaog diha kang Yahweh, ug magmaya ang kabos taliwala sa katawhan diha sa Balaang Dios sa Israel. (Isaias 29:19)

Ang kabus apan maalamon makasabot sa adunahan

Ang tawong adunahan maalamon sa iyang kaugalingong mga mata, apan ang tawong kabos nga adunay panabot maoy makasakop kaniya. (Panultihon 28:11)

Mga butang nga mas maayo pa ang kakabus

Mas maayo pa ang tawo nga kabos nga naglakaw diha sa iyang katarong kaysa kaniya nga sukwahi sa iyang pagpanulti ug buangbuang. (Panultihon 19:1)
Ang pagkamatinud-anon maoy gipangandoy sa tawo ug mas maayo pa ang tawong kabos kaysa bakakon. (Panultihon 19:22)
Mas maayo pa ang tawong kabos nga naglakaw uban ang iyang dungog, kaysa sa tawong adunahan nga baliko sa iyang mga pamaagi. (Panultihon 28:6)

Mga pananglitan sa mga kabus

Busa gisulti kini nga mga pulong sa sulugoon ni Saul kang David. Ug miingon si David, “Daw gipakasayon lamang ninyo kining butanga nga maumagad sa hari, sanglit usa lamang ako ka kabos, ug dili mahinungdanon?” (1 Samuel 18:23)
Apan kabos ako ug timawa; pagdali nganhi kanako, Dios; ikaw ang akong magtatabang ug luwasa ako. Yahweh, ayaw paglangan. (Mga Salmo 70:5)
Ang pag-ampo ni David. Paminaw, O Yahweh, ug tubaga ako, tungod kay ako kabos ug dinaugdaog. (Mga Salmo 86:1)
Ang tanan niyang katawhan nag-agulo samtang nangita sila ug tinapay. Gihatag nila ang ilang bililhong mga bahandi alang sa pagkaon aron sa pagpahiuli sa ilang kinabuhi. Tan-awa, Yahweh, ug isipa ako, kay nahimo akong walay pulos. (Pagbangotan 1:11)
Sa dihang ang gikinahanglan nga gidaghanon sa mga adlaw alang sa ilang paghinlo nilabay na, sumala sa balaod ni Moises, si Jose ug Maria ilang gidala ang ilang bag-ong natawo nga anak nga lalaki padulong sa templo sa Jerusalem aron ihalad siya sa Ginoo. Sumala sa nahisulat sa balaod sa Ginoo, “Ang tanang lalaki nga anak nga migula sa sabakan pagatawagon nga balaan alang sa Ginoo.” Sila usab miadto aron sa paghalad ug usa ka halad sumala sa giingon sa balaod sa Ginoo, “Usa ka pares nga salampati o duha ka pispis nga tukmo.” (Lucas 2:22-24)
Hangtod niining taknaa gigutom kami ug giuhaw, nagkagidlay na ang among bisti, walay kaluoy kaming gibunalan, ug kami walay puloy-anan. Naghago kami pag-ayo, namuhat uban ang among kaugalingong mga kamot. Sa dihang gitunglo kami, nagpanalangin kami. Sa dihang gisakit kami, nagmalahutayon kami. (1 Corinto 4:11-12)
Hinuon, gipamatud-an namo sa among kaugalingon pinaagi sa tanan namong mga buhat, nga kami mga sulugoon sa Dios. Kami iyang mga sulugoon diha sa daghang pag-antos, sa kagul-anan, sa kasubo, sa kalisdanan, sa pagbunal, sa pagkabinilanggo, sa kagubot, sa pagkugi, sa walay tulog nga kagabhion, sa kagutom, Namuhat kami nga magul-anon, apan nagmaya kami kanunay. Namuhat kami ingon nga kabos, apan nakahimo kami sa kadaghanan nga maadunahan. Namuhat kami nga walay gipanag-iyahan apan nanag-iya sa tanang mga butang. (2 Corinto 6:4-5, 10)
Nakasinati na ako ug paghago ug kalisdanan, sa daghang gabii nga walay tulog, sa kagutom ug sa kauhaw, kanunay nga magpuasa, sa katugnaw ug kahubo. (2 Corinto 11:27)
Kini dili tungod sa akong mga panginahanglan mao nga gisulti ko kini. Kay ako nakakat-on na nga makontento sa tanan nga mga kalisdanan. Nasayod ako kung unsa ang makaluluoy, ug nasayod usab ako kung unsa ang anaa sa kadagaya. Sa matag paagi ug sa tanang mga butang nakat-unan ko na ang sekreto unsaon pagkaon sa kadagaya ug sa kagutmanan, unsaon sa pagpaharuhay ug sa pagkamakaluluoy. Mahimo nako ang tanang butang pinaagi kaniya nga naglig-on kanako. Bisan pa niini, nagbuhat kamo ug maayo aron sa pag-ambit kanako sa akong mga kalisdanan. (Filipos 4:11-14)

Kabus/adunahan sa simbahan

Kay sa unang bahin, nakadungog ako nga sa dihang magtigom kamo diha sa simbahan, adunay pagkabahinbahin diha kaninyo, ug sa pipila diha nga bahin nagtuo ako. Kay anaa gayod ang pagkabahinbahin diha kaninyo, aron nga kadtong gitugotan maila diha kaninyo. Kay sa dihang nagtigom kamo, dili ang Panihapon sa Ginoo ang inyong gikaon. Sa dihang mikaon kamo, ang matag usa magkaon sa iyang kaugalingong pagkaon sa wala pa makakaon ang uban. Ang usa gigutom, ug ang uban nangahubog. Wala ba kamoy mga balay nga kan-an ug imnan? Panamastamasan ba ninyo ang simbahan sa Dios ug pakaulawan kadtong walay gipanag-iyahan? Unsa may ikasulti ko kaninyo? Angayan ko ba kamong daygon? Dili ako modayeg kaninyo tungod niini! (1 Corinto 11:18-22)

Paghatag sa mga kabus

Pagbalik sa yuta

Mahimong Kagawasan ug pag-uli alang kaninyo ang ika-50 ka tuig. Kinahanglan dili kamo magtanom o mag-ani sa abot. Kaon sa bisan unsa nga moturok niini, ug tigoma ang mga ubas nga mamunga sa wala napul-ongan nga kaparasan. Kay mao kini ang Kagawasan ug Pag-uli, diin balaan alang kaninyo. Kinahanglan mokaon kamo sa abot nga moturok niini diha sa kaumahan. Kinahanglan ibalik ninyo sa matag usa ang kabtangan nga iyang gipanag-iya niining tuig sa Kagawasan ug Pag-uli. (Levitico 25:11-13)

Mga balaod mahitungod sa mga kabus nga nahimong ulipon

Kung nahimong kabos ang inyong isigkatawo ug ibaligya niya ang iyang kaugalingon nganha kaninyo, kinahanglan dili ninyo siya patrabahoon sama sa ulipon. Tagda siya ingon nga sinuholan nga sulugoon. Kinahanglan sama siya sa kasamtangang nagpuyo uban kaninyo. Moalagad siya kaninyo hangtod sa tuig sa Kagawasan ug Pag-uli. Unya mohawa siya gikan kaninyo, uban ang iyang mga anak, ug mobalik siya sa iyang panimalay ug sa gipanag-iya sa iyang amahan. Kay mga sulugoon ko sila nga gipagawas gikan sa yuta sa Ehipto. Dili sila ibaligya ingon nga mga ulipon. Kinahanglan dili ninyo sila lisodlisoron, apan kinahanglan nga pasidunggan ninyo ang inyong Dios. Alang sa inyong ulipon nga lalaki ug babaye, nga makuha ninyo gikan sa kanasoran nga nagpuyo libot kaninyo, makapalit kamo ug mga ulipon gikan kanila. Makapalit usab kamo ug mga ulipon gikan sa mga langyaw nga nagpuyo uban kaninyo, nga gikan sa ilang mga pamilya nga uban kaninyo, ang mga anak nga natawo sa inyong yuta. Mahimo ninyo silang kabtangan. Mahimo nga hatagan ninyo ang inyong mga anak ug mga ulipon ingon nga panulondon gikan kaninyo, nga maangkon ingon nga kabtangan. Makapalit kamo kanunay ug mga ulipon gikan kanila apan kinahanglan nga dili ninyo daogdaogon sa pagdumala ang inyong kaigsoonan taliwala sa katawhan sa Israel. Kung nahimong dato ang usa ka langyaw o ang usa ka tawo nga kasamtangang nagpuyo uban kaninyo, ug kung nahimong kabos ang usa sa inyong isigka- Israelita ug ibaligya niya ang iyang kaugalingon ngadto sa maong langyaw, o ngadto sa panimalay sa langyaw, human nga mapalit ang inyong isigka-Israelita, mahimo siyang malukat. Makalukat kaniya si bisan kinsa diha sa iyang panimalay. Mahimo nga ang iyang uyoan o ang anak nga lalaki sa iyang uyoan, ang molukat kaniya, o si bisan kinsa nga duol sa iyang banay nga gikan sa iyang panimalay. O, kung nagmauswagon na siya, makalukat siya sa iyang kaugalingon. Kinahanglan bayaran niya ang tawo nga nagpalit kaniya; kinahanglan ihapon nila ang katuigan gikan sa tuig nga nabaligya siya ngadto sa nagpalit hangtod sa tuig sa Kagawasan ug Pag-uli. Ang kantidad sa paglukat kaniya kinahanglan ipasikad sa pagbayad sa sinuholan nga sulugoon, alang sa gidaghanon sa katuigan mahimo nga mopadayon siya sa pagtrabaho ngadto sa nagpalit kaniya. Kung aduna pay daghan nga katuigan hangtod sa tuig sa Kagawasan ug Pag-uli, kinahanglan bayaran niya pagbalik ang samang kantidad sa paglukat ang kantidad sa salapi nga bahin niadtong mga katuigan. Kung pipila na lamang ang katuigan ngadto sa tuig sa Kagawasan ug Pag-uli, nan kinahanglan nga bayaran niya ang nagpalit kaniya aron masayran ang nahibilin nga katuigan sa dili pa ang tuig sa Kagawasan ug Pag-uli, ug kinahanglan nga bayaran niya ang iyang paglukat sumala sa gidaghanon sa katuigan. Pagatagdon siya sama sa sinuholan nga tawo matag tuig. Kinahanglan nga sigurohon ninyo nga dili siya daogdaogon. Kung dili siya malukat niining mga paagiha, nan kinahanglan nga moalagad siya hangtod sa tuig sa Kagawasan ug Pag-uli, siya ug ang iyang mga anak uban kaniya. (Levitico 25:39-54)

Ang dili pagsunod sa mga balaod nagdala ug paghukom

“Si Yahweh, ang Dios sa Israel, nag-ingon niini, 'Ako mismo naghimo ug kasabotan tali sa imong mga katigulangan sa adlaw nga ako silang gidala pagawas gikan sa yuta sa Ehipto, gawas gikan sa puloy-anan sa pagkaulipon. Gisulti ko kini, “Sa kataposan sa matag pito ka tuig, kinahanglan papaulion sa matag tawo ang iyang igsoon, ang iyang isigka-Hebreo nga nagbaligya sa iyang kaugalingon diha kaninyo ug nag-alagad kaninyo sulod sa unom ka tuig. Papaulia siya nga adunay kagawasan.” Apan wala namati ang imong mga katigulangan kanako ni mipatalinghog kanako. Karon naghinulsol kamo sa inyong mga kaugalingon ug nagsugod sa pagbuhat kung unsa ang husto sa akong panan-aw. Gimantala ninyo ang kagawasan, ang matag usa kaninyo ngadto sa iyang silingan, ug naghimo kamo ug kasabotan atubangan sa akong puloy-anan nga gitawag pinaagi sa akong ngalan. Apan mitalikod kamo ug gihugawan ang akong ngalan; gikuha ninyo pagbalik ang inyong mga ulipong lalaki ug mga ulipong babaye, nga inyong gipakagiw sa bisan diin nila buot moadto. Gipugos ninyo sila nga mahimo ninyong mga ulipon pag-usab.' Busa nagsulti si Yahweh niini, 'Wala kamo namati kanako. Kinahanglan nga imantala ninyo ang kagawasan, ang matag usa kaninyo, ngadto sa inyong mga igsoon ug sa mga isigka-Israelita. Busa tan-awa! Imantala ko ang kagawasan nganha kaninyo—mao kini ang gipahayag ni Yahweh—kagawasan gikan sa espada, sa katalagman, ug sa kagutom, kay himoon ko kamong kahadlokan sa panan-aw sa matag gingharian sa kalibotan. (Jeremias 34:13-17)

Lainlain

Mga butang nga makapakabus sa tawo

Ang tawo nga mosalikway sa pagpanton mahimong kabos ug maulawan, apan ang dungog moabot kaniya nga nagtuon gikan sa pagbadlong. (Panultihon 13:18)
Ayaw higugmaa ang pagkatulog o mahiagom ka sa pagkakabos; bukha ang imong mga mata ug aduna kay daghan nga makaon. (Panultihon 20:13)
Bisan kinsa nga nahigugma sa kahilayan mahimo nga kabos; siya nga nahigugma sa bino ug lana dili maadunahan. (Panultihon 21:17)
Ayaw pakig-uban sa mga palahubog ug sa kusog mokaon ug karne, kay ang palahubog ug ang kusog mokaon mahimong kabos ug mahinanok nga magbisti na lamang sila ug mga trapo. (Panultihon 23:20-21)

Walay kabus sa yuta kon hingpit nga misunod ang katawhan

Apan, kinahanglan wala nay kabos taliwala kaninyo (kay panalanginan gayod kamo ni Yahweh sa yuta nga iyang gihatag kaninyo ingon nga inyong panag-iyahan isip panulondon), kung kugihan lamang kamo maminaw sa tingog ni Yahweh nga inyong Dios, magtuman sa tanan niining mga kasugoan nga akong gisugo kaninyo karong adlawa. (Deuteronomio 15:4-5)

Mga kabus ra ang nahibilin sa napildi nga yuta

Gibihag niya ang tibuok Jerusalem, ang tanang mga pangulo, ug ang tanang lalaki nga manggugubat, ang 10, 000 nga mga binihag, ug ang tanang hanas nga trabahador ug ang mga panday sa puthaw. Walay bisan usa nga nahibilin gawas lamang sa mga tawong kabos didto sa yuta. (2 Hari 24:14)
Apan gibilin sa pangulo sa magbalantay ang labing kabos sa yuta aron motrabaho sa kaparasan ug sa kaumahan. (2 Hari 25:12)
Apan gitugotan ni Nebuzaradan nga pangulo sa mga tigpanalipod sa hari nga magpabilin sa yuta sa Juda ang labing kabos nga mga tawo nga walay nahot. Gihatagan niya sila ug kaparasan ug kaumahan nianang adlawa. (Jeremias 39:10)
Karon, nakadungog ang ubang mga pangulo sa kasundalohan nga taga-Juda—sila ug ang ilang mga katawhan—nga atua pa gihapon sa kabukiran, nga gihimo sa hari sa Babilonia nga gobernador sa tibuok yuta si Gedalia nga anak nga lalaki ni Ahikam. Nadunggan usab nila nga siya ang gibutang aron magdumala sa mga kalalakin-an, kababayen-an ug mga kabataan nga labing kabos sa tanang katawhan sa yuta, kadtong wala nabihag didto sa Babilonia. (Jeremias 40:7)
Alang sa tanan nga labing kabos nga katawhan, ang tanang mga tawo nga nahibilin sa siyudad, kadtong mga miikyas padulong sa hari sa Babilonia, ug ang tanan nga mga magkukulit—gidala ni Nebuzaradan, nga pangulo sa mga tigpanalipod, ang pipila kanila ngadto sa pagkabinihag. (Jeremias 52:15)