Pagkamatinud-anon

Giila sa Kasulatan ang kinaiyanhong pagkalimbongan sa kasingkasing sa tawo ug naghatag ug daghang pananglitan sa limbongan nga batasan. Ang Dios nangayo ug hingpit nga pagkamatinud-anon sa tanang bahin sa kinabuhi, ug nagpakita kon unsaon pagbuntog sa paglimbong ug pagpahiuli sa naguba nga relasyon.

Ang mga tawo limbongan

Ang kasingkasing sa tawo limbongan

Nasimhotan ni Yahweh ang mahumot nga aso ug miingon sa iyang kasingkasing, “Dili ko na tunglohon pag-usab ang kalibotan tungod sa mga katawhan, bisan pa ug daotan ang gitinguha sa ilang mga kasingkasing sukad pa sa ilang pagkabata. Dili ko na laglagon pag-usab ang tanang may kinabuhi, sama sa akong gibuhat. (Genesis 8:21)
Ang kasingkasing mao ang labing limbongan sa tanan. Usa kini ka balatian; kinsa man ang makasabot niini? (Jeremias 17:9)
Kay gikan sa kasingkasing mosunod ang daotang mga hunahuna, pagpatay, pagpanapaw, malaw-ay nga pagpakighilawas, pagpangawat, pagsaksi ug mga bakak, ug mga pagtamay. (Mateo 15:19)
Kay gikan sa kinasuloran sa tawo, mogawas sa kasingkasing, magahimo ug daotang hunahuna, pagpakighilawas gawas sa kaminyoon, pagpangawat, pagpatay, pagpanapaw, kahakog, pagkadautan, pagpanlimbong, kaulag, kasina, pagbutangbutang, pagpagarbo, binuang. (Marcos 7:21-22)

Ang mga tawo nagbuhat ug relatibo nga pagkamatinud-anon

Niadtong adlawa walay hari sa Israel, ug ang tanan nagbuhat sumala sa kung unsay tama sa ilang mga mata. (Mga Maghuhukom 17:6)

Mga pananglitan sa limbongan nga mga tawo

Gilimbongan ako sa inyong amahan ug giusab-usab niya ang akong suhol sa napulo ka higayon, apan ang Dios wala motugot kaniya sa pagpasakit kanako. (Genesis 31:7)
Nakasala ang Israel. Gilapas nila ang akong kasabotan nga akong gimando kanila. Gikawat nila ang pipila sa mga butang nga gilain. Gikawat nila ug unya gitago usab ang ilang sala pinaagi sa pagbutang sa mga gipangkuha nila ngadto sa ilang mga gipanag-iyahan. Mitubag si Acan kang Josue, “Sa pagkatinuod, nakasala ako batok kang Yahweh, ang Dios sa Israel. Mao kini ang akong nabuhat: Sa dihang nakita ko taliwala sa inilog nga mga butang ang maanindot nga kupo nga gikan sa Babilonia, 200 ka shekels sa plata, ug usa ka bareta nga bulawan nga 50 shekels ang gibug-aton, nagtinguha ako niini ug gikuha ko kini. Natago kini sa yuta sa tungatunga sa akong tolda, ug ang plata anaa sa ilalom niini.” (Josue 7:11, 20-21)
Ang iyang mga anak wala maglakaw subay sa iyang pamaagi, kondili nag-apas hinoun sa suhol. Nagpasuhol sila ug gituis ang hustisya. (1 Samuel 8:3)
Kinahanglan nga makigsulti ka kaniya ug ingna nga miingon si Yahweh, 'Mipatay ka ug mipanag-iya usab?' Ug sultihan nimo siya nga miingon si Yahweh, 'Sa dapit diin gitilapan sa mga iro ang dugo ni Nabot, tilapan usab sa mga iro ang imong dugo, oo, ang imong dugo.''' (1 Hari 21:19)
Ang daotan mahisalaag bisan pa nga anaa pa sila sa tagoangkan; mahisalaag sila gikan pa sa pagkahimugso, nagsulti ug mga bakak. (Mga Salmo 58:3)
Nagmasinupakon ang imong mga prinsipe ug kauban sa mga kawatan; nahigugma ang tanan sa suhol ug nagtinguha sa bayad. Wala nila dapigi ang mga ilo, ni ang mga sumbong sa mga balo nga miabot sa ilang atubangan. (Isaias 1:23)
Hakog ang mga iro; dili gayod sila matagbaw; mga magbalantay sila sa karnero nga walay alamag: mibalik silang tanan sa ilang kaugalingong pamaagi, ang tagsatagsa naninguha nga makaangkon pinaagi sa pagpanikas. (Isaias 56:11)
Gipahayag ni Yahweh nga ang gikan sa pinakaubos ngadto sa pinakabantogan, hakog silang tanan sa panalapi. Malimbongon silang tanan, gikan sa propeta ngadto sa mga pari. (Jeremias 6:13)
Nangawat ba kamo, nagpatay, ug nakapanapaw? Malimbongon ba kamong nanumpa ug naghalad ug insenso ngadto kang Baal ug misunod sa laing mga dios nga wala ninyo nailhi? Sa inyong panan-aw, tagoanan ba sa mga tulisan kining balaya nga nagdala sa akong ngalan? Apan tan-awa, nakita ko kini—mao kini ang pahayag ni Yahweh.' (Jeremias 7:9, 11)
Sama sa mga lobo diha kaniya ang iyang mga prinsipe nga nagkuniskunis sa ilang mga tukbonon. Nagbubo sila ug dugo ug nagguba sa kinabuhi, aron makaginansiya pinaagi sa limbong. Gidaogdaog ang katawhan sa yuta pinaagi sa pagpangilkil ug giilogan pinaagi sa pagpanulis, ug gidagmalan nila ang kabos ug ang nanginahanglan, ug gidaogdaog ang mga langyaw nga walay hustisya. (Ezequiel 22:27, 29)
Paminawa ang pulong ni Yahweh, kamong katawhan sa Israel. Adunay sumbong si Yahweh batok sa mga lumulupyo sa yuta, tungod kay walay pagkamatinud-anon o matinud-anon nga kasabotan, walay kaalam sa Dios sa yuta. Adunay pagtunglo, pagpamakak, pagpatay, pagpangawat ug pagpanapaw. Giguba sa katawhan ang tanan nga mga utlanan, ug sunodsunod ang pagpang-ula sa dugo. (Hosea 4:1-2)
Sama niadtong nagsibog sa utlanan nga bato ang mga pangulo sa Juda. Ibubo ko kanila ang akong kapungot sama sa tubig. (Hosea 5:10)
Sa dihang gusto nako ayohon ang Israel, mabutyag gayod ang sala sa Efraim, bisan paman ang mga daotang binuhatan sa Samaria, kay nagbuhat sila ug pagpangilad; mosulod ang kawatan, ug mosulong sa kadalanan ang panon sa mga tulisan. (Hosea 7:1)
Ang mga magpapatigayon nagdala ug tikasan nga mga timbangan; gihigugma nila ang pagpangilad. (Hosea 12:7)
Adunay bahandi sulod sa mga balay sa daotan nga linimbongan, ug limbongan nga mga sukdanan nga dulumtanan. Ilhon ko ba nga walay sala ang tawo kung nagagamit siya ug tikasan nga timbangan, uban ang puntil sa malimbongong timbangan? Ang tawong adunahan puno sa pagpanlupig, ang lumolupyo nagasultig bakak, ug malimbongon ang ilang mga dila. (Miquias 6:10-12)
Si Judas Iscariote, nga usa sa iyang mga disipulo, ang usa nga magbudhi kaniya, miingon, “Nganong kini nga pahumot wala gibaligya ug tulo ka gatos nga denario ug ihatag sa mga kabos?” Karon miingon siya niini, dili tungod kay naluoy siya sa mga kabos, apan tungod kay siya usa ka kawatan: anaa kaniya ang puntil sa kwarta ug kawaton kung unsa ang nasulod niini. (Juan 12:4-6)
Unya misinggit sila pag-usab ug miingon, “Dili kining tawhana, apan si Barabbas.” Si Barabbas usa ka kawatan. (Juan 18:40)
Karon adunay usa ka tawo nga ginganlan ug Ananias, kauban ang iyang asawa nga si Safira, nga nagbaligya sa ilang katigayonan, ug iyang gitagoan ang ubang halin nga salapi (ang iyang asawa nasayod niini), ug gidala ang laing bahin ug gibutang kini diha sa tiilan sa mga apostoles. Apan si Pedro miingon, “Ananias, nganong gitugotan man nimo si Satanas nga gilukop ang imong kasingkasing sa pagpamakak sa Balaang Espiritu ug sa pagkuha sa laing bahin sa halin sa yuta? Samtang kini wala pa mahalin, wala ba kini magpabilin sa imong pagpanag-iya? Ug human kini mahalin, wala ka na bay katungod niini? Giunsa nimo paghunahuna kining butanga sa imong kasingkasing? Ikaw wala namakak sa tawo, apan sa Dios. Sa pagkadungog niining mga pulonga, si Ananias natumba ug namatay siya. Ug dakong kahadlok ang miabot niadtong tanan nga nakadungog niini. Ang mga batan-ong lalaki miadto sa atubangan ug giputos siya, ug ilang gidala siya sa gawas ug gilubong. Human ang tulo ka oras, ang iyang asawa misulod, walay kasayoran unsa ang nahitabo. Si Pedro miingon kaniya, “Sultihi ako kung imo ba gayod gibaligya ang yuta sa dakong kantidad.” Siya mitubag, “Oo, sa dakong kantidad.” Unya si Pedro miingon kaniya, “Giunsa kini nga kamo nagkauyon sa pagsulay sa Espiritu sa Ginoo? Tan-awa, ang mga tiil niadtong mga tawo nga naglubong sa imong bana ania sa pultahan, ug ila kang dayongan pagawas.” Siya sa kalit dayon natumba sa iyang tiilan, ug namatay siya, ug ang mga batan-ong lalaki misulod ug nakita siya nga namatay na; ila siyang gidayongan pagawas ug siya gilubong tapad sa iyang bana. (Mga Buhat 5:1-10)
Ang usa kanila, ang maalamon nga tawo alang kanila, miingon, “Ang mga Cretanhon walay hunong sa pagkabakakon, daotan ug makuyaw nga mananap, tapolan nga mga tiyan.” (Tito 1:12)
Ang nabilin sa mga katawhan, kadtong wala nangamatay pinaagi niining mga hampak, wala maghinulsol sa mga buhat nga ilang nahimo, ni wala maghunong sa pagsimba sa mga demonyo ug mga diosdios nga bulawan, plata, tumbaga, bato, ug kahoy— mga butang nga dili makakita, makadungog, o makalakaw. Ni wala sila maghinulsol sa ilang pagkamamumuno, sa ilang pagkamamarang, sa ilang pagkamahilawason o sa ilang pagpadayon ug pagpangawat. (Pinadayag 9:20-21)

Sambingay nga naggamit sa paglimbong isip ilustrasyon

Si Jesus miingon usab ngadto sa mga disipulo, “Adunay usa ka dato nga anaay tagadumala, ug nahiabot kaniya ang balita nga kining tagadumala nag-usik-usik sa iyang kabtangan. Busa gipatawag siya sa dato ug miingon kaniya, 'Unsa kining akong nadungog mahitungod kanimo? Paghatag ug listahan sa imong gidumalaan, tungod dili na ikaw mahimong tagadumala.' Ang tagadumala miingon sa iyang kaugalingon, 'Unsa man ang akong angay nga buhaton, nga kuhaon naman sa akong agalon ang akong katungdanan sa pagdumala? Wala akoy igo nga kusog sa pagbugwal, ug maulaw usab ako magpakiluoy. Kabalo na ako sa akong buhaton, aron sa dihang papahawaon na ako sa akong katungdanan sa pagdumala, pagadawaton ako sa mga tawo sa ilang mga balay.' Unya gipatawag sa tagadumala ang matag-usa nga nakautang sa iyang agalon, ug iyang gipangutana ang nahiuna, 'Pila man ang imong utang sa akong agalon?' Siya miingon, 'Usa ka gatos nga sukod nga lana sa olibo.' Ug siya miingon kaniya, 'Kuhaa ang imong listahan, pagdali ug lingkod ug sulati ug 50.' Unya miingon ang tagadumala sa usa pa, 'Ug pila man ang imong utang?' Siya miingon, 'Usa ka gatos nga sukod sa trigo.' Siya miingon kaniya, 'Kuhaa ang imong listahan, unya sulati ug 80.' Unya gidayeg sa agalon ang dili matarong nga tagadumala tungod sa iyang maro nga binuhatan, tungod kay ang mga anak niining kalibotana labi pang maro alang kaayohan sa ilang katawhan kay sa mga anak sa kahayag. (Lucas 16:1-8)

Paglimbong nga gitabonan sa relihiyon

Nangawat ba kamo, nagpatay, ug nakapanapaw? Malimbongon ba kamong nanumpa ug naghalad ug insenso ngadto kang Baal ug misunod sa laing mga dios nga wala ninyo nailhi? Ug mianhi ba kamo sa akong atubangan ug nagbarog niining balaya nga gitawag pinaagi sa akong ngalan ug moingon, “Naluwas kami,” aron mahimo ninyo kining tanang mga salawayon? Sa inyong panan-aw, tagoanan ba sa mga tulisan kining balaya nga nagdala sa akong ngalan? Apan tan-awa, nakita ko kini—mao kini ang pahayag ni Yahweh.' (Jeremias 7:9-11)
Unya si Jesus misulod sa templo sa Dios. Nagpapahawa siya niadtong tanan nga namalit ug namaligya sa templo. Gibalintong usab niya ang mga lamesa sa tig-ilis ug salapi, ug mga lingkoranan niadtong namaligya ug mga salampati. Siya miingon kanila, “Nahisulat kini, 'Ang akong balay pagatawagon nga balay nga ampoanan,' apan gihimo ninyo kining tagoanan sa mga tulisan.” (Mateo 21:12-13)
Alaot kamo, mga escriba ug mga Pariseo, mga tigpakaaron-ingnon! Kay gihinloan ninyo ang gawas sa baso ug sa plato, apan ang sulod nila napuno sa pagpanglimbong ug pagpasobra. (Mateo 23:25)
Nangabot sila sa Jerusalem, ug misulod siya sa templo ug nagsugod sa pag-abog sa mga namaligya ug mga mamalitay sulod sa templo. Giyabo niya ang mga lamesa sa mga magbabaylo sa salapi ug mga lingkoranan niadtong namaligya sa mga salampati. Wala siya magtugot kang bisan kinsa nga magdala sa bisan unsa nga mabaligya didto sa templo. Nagtudlo siya kanila ug nag-ingon, “Wala ba kini mahisulat, 'Ang akong balay pagatawgon nga usa ka balay alampoanan alang sa tanang kanasoran?' Apan gihimo ninyo kini nga tagoanan sa mga kawatan.” (Marcos 11:15-17)
Apan ang Ginoo misulti ngadto kaniya, “Unya karon, kamong mga Pariseo naghinlo sa gawas lamang sa tasa ug mga panaksan, apan ang sulod kaninyo napuno sa kahakog ug kadaotan. (Lucas 11:39)
Misulod si Jesus sa templo ug nagsugod pagpahawa sa tanang namaligya, unya nag-ingon kanila, “Nahisulat kini, ang akong balay usa ka balay alampoanan,' apan inyo kining gihimong tagoanan sa mga tulisan.” (Lucas 19:45-46)
Tungod kay adunay daghang masinupakon nga katawhan, ilabina niadtong mga tinuli. Ang ilang mga pulong walay pulos. Ilang gilimbongan ug gigiyahan ang katawhan sa sayop nga dalan. Kinahanglan gayod nga pahunongon sila. Nagatudlo sila sa dili nila angay nga itudlo alang sa makauulaw nga pagpaginansiya ug nagbungkag sa tibuok panimalay. (Tito 1:10-11)

Ang Dios nangayo ug hingpit nga pagkamatinud-anon

Ang Ginoo mao ang kamatuoran, si Satanas bakakon

Ang Ginoo mao ang kamatuoran

Ang Pulong nahimong unod ug nagpuyo uban kanato. Nakita nato ang iyang himaya, himaya ingon nga siya usa ug bugtong nga miabot gikan sa Amahan, puno sa grasya ug kamatuoran. (Juan 1:14)
Si Jesus miingon kaniya, “Ako ang dalan, ang kamatuoran, ug ang kinabuhi; walay makaadto sa Amahan gawas kung pinaagi kanako. (Juan 14:6)
Apan sa dihang siya, ang Espiritu sa Kamatuoran, moabot, mogiya siya kaninyo sa tanan nga kamatuoran, kay dili siya magasulti gikan sa iyang kaugalingon. Apan mosulti siya sa bisan unsa nga iyang madungog, ug isulti niya kaninyo kung unsa ang moabot. (Juan 16:13)
Kay adunay tulo nga nagpamatuod: (1 Juan 5:7)

Si Satanas bakakon

Iya kamo sa inyong amahan, nga mao ang yawa, ug nangandoy kamo sa pagbuhat sa gitinguha sa inyong amahan. Mamumuno siya sukad pa sa sinugdanan ug wala nagbarog sa kamatuoran tungod kay walay kamatuoran diha kaniya. Sa dihang siya mosulti ug bakak, siya nagsulti gikan sa iyang kaugalingon nga kinaiyahan tungod kay siya bakakon ug siya ang amahan sa tanang mga bakak. (Juan 8:44)

Ubos sa balaod sa Daang Tugon

Kinahanglan nga dili kamo mangawat kang bisan kinsa. (Exodo 20:15)
Ayaw pangawat. Ayaw pamakak. Ayaw panglimbong sa usag-usa. Ayaw panaad ug dili tinuod pinaagi sa akong ngalan ug pasipalaan ang ngalan sa inyong Dios. Ako si Yahweh. Ayaw daogdaoga ang inyong silingan o ayaw pangawat kaniya. Kinahanglan nga dili magpabilin diha kaninyo ang bayad sa inyong mga sinuholan sa tibuok gabii hangtod sa pagkabuntag. (Levitico 19:11-13)
Ayaw paggamit ug sayop nga sukdanan sa dihang magsukod kamo sa gitas-on, sa gibug-aton, o sa gidaghanon. Kinahanglan maggamit kamo ug hustong pangsukod, hustong timbangan, ug hustong Epha ug hustong hin. Ako si Yahweh ang inyong Dios, ang nagpagawas kaninyo sa yuta sa Ehipto. (Levitico 19:35-36)
Kung mobaligya kamo ug yuta ngadto sa inyong isigkatawo o mopalit ug yuta gikan sa inyong isigkatawo, kinahanglan dili kamo manikas o manglimbong sa usag-usa. Kung magpalit kamo ug yuta sa inyong isigkatawo, timan-i ang mga katuigan ug ang mga tanom nga mahimong abot hangtod sa sunod nga Kagawasan ug Pag-uli. Kinahanglan nga motimaan usab ang inyong isigkatawo nga nagbaligya sa yuta. Taas ang kantidad sa yuta kung dugay pa ang tuig sa sunod nga Kagawasan ug Pag-uli, ug barato ang kantidad kung duol na ang tuig sa sunod nga Kagawasan ug Pag-uli, tungod kay ang panahon sa pag-ani sa yuta maghatag sa abot alang sa bag-ong tag-iya gipasikad sa panahon sa katuigan sa dili pa ang sunod nga Kagawasan ug Pag-uli. Kinahanglan dili kamo manikas o manglimbong sa usag-usa; hinuon, kinahanglan nga pasidunggan ninyo ang inyong Dios, kay ako si Yahweh ang inyong Dios. (Levitico 25:14-17)
Dili kamo mangawat. (Deuteronomio 5:19)
Dili ninyo angay ibalhin ang muhon sa inyong silingan nga ilang gibutang sa dugay na nga panahon, sa inyong mga panulondon nga inyong mapanunod, sa yuta nga gihatag ni Yahweh nga inyong Dios kaninyo aron panag-iyahon. (Deuteronomio 19:14)
Dili ka magbutang diha sa imong puntil sa nagkalainlain nga timbangan, usa ka dako ug usa ka gamay. Dili ka magbaton sa imong balay sa nagkalainlaing taksanan, usa ka dako ug usa ka gamay. Magbaton ka ug timbangan nga hingpit ug insakto; magbaton ka ug taksanan nga hingpit ug insakto, aron nga lugwayan pa ang imong mga adlaw diha sa yuta nga ihatag kanimo ni Yahweh nga imong Dios. Kay ang tanan nga nagabuhat nianang mga butanga, ang tanan nga mobuhat ug dili matarong, maoy usa ka dulumtanan kang Yahweh nga imong Dios. (Deuteronomio 25:13-16)

Isip kinatibuk-ang prinsipyo sa Bibliya

Busa bantayi ang inyong dila sa pagsultig daotan ug bantayi ang inyong ngabil sa pagsultig bakak. (Mga Salmo 34:13)
Tan-awa, nagtinguha ka nga magmatinud-anon ang akong kasingkasing; ipahibalo mo sulod sa akong kasingkasing ang kaalam. (Mga Salmo 51:6)
Ayaw pagsalig diha sa pagpangdaugdaog o pagpangawat; ug ayaw paglaom sa walay pulos nga bahandi, kay dili gayod kini magapamunga; ayaw isalig ang imong kasingkasing niini. (Mga Salmo 62:10)
Ayaw tugoti nga ang pakamatinud-anon sa kasabotan ug pagkamasaligan mahimulag kanimo, ihigot kini sa imong liog, isulat kini sa papan sa imong kasingkasing. (Panultihon 3:3)
Isalikway ang hiwi nga pamulong gikan kanimo ug biyai ang mga daotang pagpanulti diha kanimo. (Panultihon 4:24)
Ang walay hinungdan nga tawo—ang daotang tawo—nagkinabuhi pinaagi sa pagkabaliko sa iyang sinultihan, (Panultihon 6:12)
Adunay unom ka mga butang nga gidumtan ni Yahweh, pito nga malaw-ay alang kaniya. ang saksi nga nagabuga ug mga bakak ug ang tawo nga nagtanom ug kasamok taliwala sa managsoon. (Panultihon 6:16, 19)
Gikasilagan ni Yahweh ang sukdanan nga dili husto, apan gikahimut-an niya ang husto nga pagsukod. (Panultihon 11:1)
Dumtan ni Yahweh ang bakakong mga ngabil, apan kadtong nagpuyo sa pagkamatinud-anon mao ang iyang kalipay. (Panultihon 12:22)
Ang tawo nga nagbuhat ug matarong nagdumot sa mga bakak, apan ang daotang tawo naghimo sa iyang kaugalingon nga mangilngig, ug nagbuhat siya ug kaulawan. (Panultihon 13:5)
Ang matinud-anon nga saksi dili mamakak, apan ang mini nga saksi mobuga ug mga bakak. (Panultihon 14:5)
Ang matinud-anon nga saksi moluwas sa mga kinabuhi, apan ang mini nga saksi mobuga ug mga bakak. (Panultihon 14:25)
Ang maayo nga pagpanulti dili angay sa usa ka buangbuang; ingon man ang ngabil nga bakakon dili angay sa mga halangdon. (Panultihon 17:7)
Ang husto nga sukdanan nagagikan kang Yahweh; ang tibuok nga gibug-aton sa sudlanan mao ang iyang bulohaton. (Panultihon 16:11)
Ang nagkalainlain nga timbangan ug ang dili insakto nga mga sukdanan, kasilagan kini ni Yahweh. (Panultihon 20:10)
Gikasilagan ni Yahweh ang dili insakto nga mga timbangan ug dili gayod maayo ang mga limbongan nga taksanan. (Panultihon 20:23)
Ayaw kawati ang kabos tungod kay kabos siya, o yatakan ang mga nagkinahanglan nga anaa sa ganghaan, kay labanan ni Yahweh ang ilang kahimtang, ug kawatan niya sa kinabuhi kadtong nagakawat kanila. (Panultihon 22:22-23)
Ayaw ibalhin ang karaan nga utlanang bato nga gipahimutang sa imong mga amahan. (Panultihon 22:28)
Ayaw ibalhin ang karaang bato nga utlanan o ilogon ang kaumahan sa mga ilo, (Panultihon 23:10)
Palita ang kamatuoran, apan ayaw kini ibaligya; pagpalit ug kaalam, pagpanton, ug panabot. (Panultihon 23:23)
Si bisan kinsa nga nangawat sa iyang amahan ug inahan ug moingon, “Dili kana sala,” kauban siya niadtong tawo nga molaglag. (Panultihon 28:24)
...ang dili pagtagad sa hustisya sa mga tawo atubangan sa Labing Taas, ang pagbaliwala sa usa ka tawo sa iyang katungod—wala ba nakakita ang Ginoo? (Pagbangotan 3:35-36)
Mao kini ang mga butang nga kinahanglan ninyong buhaton: Isulti ang kamatuoran, ang matag tawo uban sa iyang silingan. Paghukom uban sa kamatuoran, sa pagkamakataronganon, ug sa kalinaw diha sa inyong mga ganghaan. Ayaw paglaraw ug daotan diha sa inyong mga kasingkasing batok sa usag-usa, ug ayaw higugmaa ang bakak nga panumpa—tungod kay mao kini ang mga butang nga gikasilagan ko! —mao kini ang gipamulong ni Yahweh.” (Zacarias 8:16-17)
Unya pipila ka mga maniningil sa buhis nga miduol usab kaniya aron magpabawtismo, ug nag-ingon sila kaniya, “Magtutudlo, unsay angay namong buhaton?” Siya miingon kanila, “Ayaw kamo pangolekta ug kwarta nga labaw pa sa kolektahonon nga kantidad.” Pipila sa mga sundalo nangutana usab kaniya, nga nag-ingon, “Ug mag unsa nalang mi? Unsa may angay namong buhaton?” Siya miingon kanila, “Ayaw kamo pagkuha ug kwarta sa bisan kinsa pinaagi sa pagpugos, ug ayaw kamo pagbutang-butang kang bisan kinsa nga bakak. Kinahanglan makontento kamo sa inyong mga suhol.” (Lucas 3:12-14)
Unya, ikaw, nga nagtudlo sa uban, dili mo ba tudloan ang imong kaugalingon? Ikaw nga nagwali sa dili pagpangawat, mangawat ka ba? Ikaw nga nagsulti nga dili manapaw, manapaw ka ba? Ikaw nga nagadumot sa mga diosdios, kawatan mo ba ang mga templo? (Roma 2:21-22)
Ang kamatuoran nga adunay gayoy mga nagkalain-laing mga panagbingkil taliwala sa mga Kristohanon kapildihan na alang kaninyo. Nganong dili man hinuon moantos sa sayop? Nganong man dili hinuon ninyo tugotan ang inyong mga kaugalingon nga malimbongan? Apan nasayop kamo ug nanglimbong sa uban, ug kini mao ang inyong kaugalingong mga igsoon! Wala ba kamo masayod nga ang dili matarong dili makapanunod sa gingharian sa Dios? Ayaw pagtuo sa mga bakak. Ang makihilawason, nagsimba ug mga dios-dios, mga mananapaw, mga lalaking nagbaligya ug dungog, kadtong nakighilawas sa samang pagkatawo, mga kawatan, ang hakog, mga palahubog, mga mapasipalaon, ug mga mangingilad—wala kanila ang makapanunod sa gingharian sa Dios. (1 Corinto 6:7-10)
Busa isalikway ang bakak. “Isulti ang kamatuoran, ang kada usa sa iyang silingan,” tungod kay kita membro sa usa'g usa. (Efeso 4:25)
Busa magbarog kamo nga malig-on, nga gasul-ob sa bakus sa kamatuoran ug sa taming sa dughan sa pagkamatarong (Efeso 6:14)
Ayaw kamo pamakak sa matag-usa, tungod kay gihukas na ninyo ang karaan nga pagkatawo uban sa iyang mga naandan. (Colosas 3:9)
Likayi ninyo ang tanang dautan. (1 Tesalonica 5:22)
Ug nasayod kita niini, nga ang balaod wala gihimo alang sa matarong nga tawo, apan alang sa mga mangilapason ug masinupakon nga mga tawo, sa mga tawo nga dili diosnon ug sa mga makasasala, alang niadtong walay Dios ug malaw-ay, alang adtong mopatay sa ilang amahan ug inahan, sa mga mamamatay, sa mga lawasnong imoral, sa mga makighilawas sa isig ka lalaki, sa mga nagbihag ug mga tawo aron himoong ulipon, sa mga bakakon, sa mga nagsaksi sa dili tinood, ug sa bisag unsa pa nga taliwas sa sakto nga doktrina, (1 Timoteo 1:9-10)
Ang mga ulipon kinahanglan motuman sa ilang mga agalon sa tanang mga butang. Kinahanglan sila mopahimuot kanila ug dili makiglalis uban kanila. Dili sila angay manghilabot. Hinuon, kinahanglan ilang ipakita ang maayong pagtuo, aron nga sa matag paagi ilang madayeg ang atong pagtulon-an mahitungod sa Dios nga atong manluluwas. (Tito 2:9-10)
Apan ingon nga ang nagtawag kaninyo balaan, kamo, usab, magbalaan sa tibuok ninyong pamatasan. Kay kini nahisulat, “Pagbalaan, kay ako balaan man.” (1 Pedro 1:15-16)
Apan ayaw tugoti si bisan kinsa nga mag-antos ingon nga mamumuno, kawatan, magbubuhat ug daotan, o hilabtanon. (1 Pedro 4:15)

Gikinahanglan sa mga pangulo

Gobyerno

Dugang pa, kinahanglan nga magpili ka ug angayan nga mga tawo gikan sa tanang katawhan, mga tawo nga nagtahod sa Dios, mga tawo nga matarong nga nagasalikway sa dili pagkamakiangayon. Kinahanglan ibutang mo sila sa pagdumala sa katawhan, aron mahimong mga pangulo sa pagdumala sa liboan, gatosan, tag-singkwenta, ug tag-napulo. Maghusay sila sa katawhan sa tanang sayon lamang nga mga kaso, apan ang mga lisod nga mga kaso pagadad-on nila kanimo. Alang sa tanang sayon nga mga kaso, makahimo sila sa paghusay niana sa ilang kaugalingon. Niana nga paagi mas mosayon kini alang kanimo, ug yayongan nila ang palas-anon uban kanimo. (Exodo 18:21-22)
Ang matinud-anon nga kasabotan ug pagkamasaligan maoy makapanalipod sa hari; nahimong luwas ang iyang trono pinaagi sa gugma. (Panultihon 20:28)
Ang magmamando nga nakulangan ug panabot mapintas nga modaogdaog, apan ang tawo nga nasilag sa pagkabakakon maoy makalugway sa iyang mga adlaw. (Panultihon 28:16)
Miingon niini si Yahweh nga Ginoo: “Igo na kini alang kaninyo, mga prinsipe sa Israel! Kuhaa ang kagubot ug pagpang-away; buhata ang hustisya ug pagkamatarong! Undanga ninyo ang pagpalayas sa akong katawhan! —mao kini ang gipahayag ni Yahweh nga Ginoo. Kinahanglan nga aduna kamoy tukmang mga timbangan, tukmang mga epha, ug tukmang mga bat! (Ezequiel 45:9-10)

Simbahan

Ang mga diacono sad, kinahanglan takos sa pagtahod, dili galainlain ang istorya, wala gapalabi sa pag-inom ug bino, ug dili hakog. (1 Timoteo 3:8)
Kini kinahanglan alang sa maglalantaw, ingon nga tigdumala sa panimalay sa Dios, nga mahimong dili salawayon. Siya kinahanglan nga dili gayod sabaan o walay pagpugong. Siya kinahanglan nga dili dali masuko, dili hinginom ug bino, dili palaaway, ug dili hakog nga tawo. (Tito 1:7)
Nagdasig ako sa mga hamtong sa inyong taliwala, ingon nga ako, kauban nga hamtong. Usa usab ako ka saksi sa mga pag-antos ni Cristo, ug usa usab ako ka sumasalmot sa himaya nga mapadayag. Busa, gidasig ko kamo, mga hamtong, atimana ang panon sa Dios sa inyong taliwala. Tan-awa sila, dili tungod kay inyong gikinahanglan, apan tungod kay gitinguha usab ninyo, sumala sa kabubut-on sa Dios. Tan-awa sila, dili tungod sa kahakog sa salapi, apan sa pagkamasinugtanon. (1 Pedro 5:1-2)

Gikinahanglan ang pagkamatinud-anon sa paghatag

Nag-ingon usab kamo, 'Pagkalaay ba niini,' ug giyam-iran ninyo kini,” nag-ingon si Yahweh nga gamhanan. “Gidala ninyo kung unsa ang nakuha sa ihalas nga mananap o ang piang o ang masakiton; ug mao kini ang gidala ninyo ingon nga inyong halad. Dawaton ko ba kini gikan sa inyong mga kamot?” nag-ingon si Yahweh. “Matinunglo unta ang malimbongon nga adunay usa ka laki nga mananap diha sa iyang kahayopan ug nagsaad nga ihatag kini kanako, apan ang gihalad hinuon kanako, ang Ginoo, ang mananap nga masakiton! Kay bantogan ako nga hari,” nag-ingon si Yahweh nga gamhanan, “ug pasidunggan ang akong ngalan ngadto sa kanasoran.” (Malaquias 1:13-14)

Ang dili husto nga paghatag giisip nga pagpangawat

Makapangawat ba diay ang tawo ngadto sa Dios? Apan gikawatan ninyo ako. Apan miingon kamo, 'Giunsa man namo sa pagpangawat kanimo? Diha sa mga ikapulo ug sa mga halad. Gitunglo kamo, kay gikawatan ninyo ako, kamong tibuok nasod. (Malaquias 3:8-9)

Ang pagkamatinud-anon mas bililhon kaysa bahandi

Mas maayo pa ang tawo nga kabos nga naglakaw diha sa iyang katarong kaysa kaniya nga sukwahi sa iyang pagpanulti ug buangbuang. (Panultihon 19:1)
Ang pagkamatinud-anon maoy gipangandoy sa tawo ug mas maayo pa ang tawong kabos kaysa bakakon. (Panultihon 19:22)
Kung adunay kadaogan alang niadtong nagbuhat kung unsay matarong, adunay dakong himaya, apan kung mobarog ang mga daotan, motago ang katawhan. (Panultihon 28:12)

Mga pananglitan sa matinud-anon nga mga tawo

Nasuko pag-ayo si Moises ug giingnan niya si Yahweh, “Ayaw tahora ang ilang mga halad. Wala akoy gikuha bisan usa ka asno gikan kanila, ug wala akoy gipasakitan bisan usa kanila.” (Numerus 16:15)
Ania ako; pagpamatuod batok kanako sa atubangan ni Yahweh ug sa atubangan sa iyang pinili. Kang kinsang baka ang akong gikuha? Kang kinsang asno ang akong gikuha? Kinsa ba ang akong gilupigan? Kinsa ba ang akong gidaogdaog? Kang kinsa bang kamot gikan ang gidawat ko nga suhol nga nagpabuta kanako? Pamatud-i, ug iuli ko kini nganha kaninyo.” Miingon sila, “wala mo kami tikasi, ni midaogdaog kanamo, o nag-ilog sa mga butang gikan sa ubang tawo.” Miingon siya kanila, “Saksi si Yahweh tali kaninyo, ug siya nga iyang gidihogan saksi karong adlawa, nga wala kamoy nakaplagan sa akong mga kamot.” Ug mitubag sila, “Saksi si Yahweh.” (1 Samuel 12:3-5)
Kung wala ako naglakaw sa kamatuoran, kung ang akong tiil nagdali ug lakaw padulong sa pagpanglimbong, patamna ako ug ipakaon kini sa uban; sa pagkatinuod, tugoti nga ibton ang ani gikan sa akong uma. (Job 31:5, 8)
Unya ang ubang pangulo nga tigdumala ug ang mga gobernador sa probinsya nangita ug sayop sa katungdanan nga ginabuhat ni Daniel alang sa gingharian, apan wala silay nakita nga daotan o sayop sa iyang katungdanan tungod kay matinud-anon siya. Walay sayop o pagpasagad nga nakaplagan kaniya. (Daniel 6:4)
Gipadala sa akong Dios ang iyang anghel nga maoy nagtak-om sa baba sa mga liyon, ug wala nila ako tukba. Kay nakaplagan ako nga matarong sa iyang atubangan ug sa imong atubangan usab, O hari, ug wala akoy daotan nga gihimo kanimo.” (Daniel 6:22)
Ang nahibilin sa Israel dili na gayod magbuhat ug sayop o mosultig bakak, ug wala nay mosultig pagpanlimbong; busa manibsib sila ug unya magapanghigda, ug wala na gayoy makahadlok kanila.” (Sofonias 3:13)

Pananglitan sa pagsulay sa pagkamatinud-anon sa mga tawo

Mga anak kaming tanan sa usa ka tawo. Matinud-anon kaming mga tawo. Ang imong mga sulugoon dili mga espiya.” Sa ikatulo ka-adlaw miingon si Jose kanila, “Buhata kini ug mabuhi kamo, tungod kay aduna akoy kahadlok sa Dios. Kung tinuod nga kamo matinud-anon nga mga tawo, kinahanglan mabilanggo ang usa sa inyong igsoon, apan panlakaw kamo ug pagdala ug trigo alang sa kagutom sa inyong mga panimalay. Dad-a ang inyong kinamanghorang igsoon nga lalaki nganhi kanako aron ang inyong mga pulong mapamatud-an ug dili kamo mamatay.” Busa gibuhat nila kini. (Genesis 42:11, 18-20)
Miingon kami kaniya, 'Matinud-anon kami nga mga tawo. Dili kami mga espiya. Dose kami ka managsoon, mga anak nga lalaki sa among amahan. Ang usa patay na, ug ang kinamanghoran atua karon sa among amahan sa yuta sa Canaan.' Ang tawo, nga agalon sa yuta, miingon kanamo, 'Pinaagi niini, masayran ko kung matinud-anon ba kamo nga mga tawo. Ibilin ang usa sa inyong igsoon kanako, pagdala kamo ug trigo alang sa kagutom sa inyong mga panimalay, ug panlakaw kamo. Dad-a ang inyong kinamanghorang igsoon nga lalaki nganhi kanako. Unya masayran ko nga kamo dili mga espiya, ug kamo matinud-anon nga mga tawo. Unya pagawason ko ang inyong igsoon, makabaligya ug makapamalit na kamo dinhing yuta.'” (Genesis 42:31-34)

Ang diosnon nga mga tawo nagdumot sa paglimbong

Ang tawo nga nagbuhat ug matarong nagdumot sa mga bakak, apan ang daotang tawo naghimo sa iyang kaugalingon nga mangilngig, ug nagbuhat siya ug kaulawan. (Panultihon 13:5)

Nganong ang Dios nangayo ug hingpit nga pagkamatinud-anon?

Dili kita mahimong limbongan ug mahigugma sa Dios

Ang tawong naglakaw sa pakamatarong adunay kahadlok kang Yahweh, apan ang tawo nga dili matinud-anaon sa iyang mga dalan nagsalikway kaniya. (Panultihon 14:2)

Dili kita mahimong limbongan ug mahigugma sa atong silingan

Gikasilagan sa bakakon nga dila ang mga tawo nga gidugmok niini ug ang maulog-ulogon nga baba nagdala ug kadaot. (Panultihon 26:28)
Kay, “Dili kamo mohimo sa pagpanapaw, kamo dili mopatay, kamo dili mangawat, kamo dili mangibog,” ug kung adunay laing kasugoan usab, kini naglangkob niining pulonga: “Imong pagahigugmaon ang imong silingan sama sa imong kaugalingon.” Ang gugma dili magpasakit sa iyang isigka silingan. Busa, ang gugma mao ang katumanan sa balaod. (Roma 13:9-10)

Ang pagkamatinud-anon naghatag ug kasaligan sa pagwali

Pagbuhat sa ingon niini nga paagi aron mahimo kamong walay ikasaway ug matinuoron nga mga anak sa Dios nga walay tatsa. Pagbuhat sa ingon niini nga paagi aron nga ikaw mosidlak sama nga kahayag sa kalibotan, taliwala sa hiwi ug makasasala nga kaliwatan. (Filipos 2:15)

Ang pagkamatinud-anon nagtabang sa paggiya sa atong kinabuhi

Isalikway ang hiwi nga pamulong gikan kanimo ug biyai ang mga daotang pagpanulti diha kanimo. Itan-aw ang imong mga mata sa unahan ug itutok ang imong panan-aw sa imong atubangan. Himoang patag ang imong agianan; unya tanan nimong mga dalan mahilayo sa kakuyaw. (Panultihon 4:24-26)

Bisan ang kinagamyang paglimbong makadaot

Siya nga matinud-anon sa gagmay nga mga butang, matinud-anon usab sa mga dagkong butang, ug siya nga dili matarong sa mga gagmay nga butang dili usab matarong sa mga dagkong butang. (Lucas 16:10)

Unsaon nato pag-ikyas sa tentasyon sa paglimbong?

Pinaagi sa grasya ug gahom sa Ginoo

Giyahi ang akong kasingkasing diha sa imong kasugoan sa kasabotan ug ipalayo gikan sa dili matarong nga pagbaton sa mga butang. (Mga Salmo 119:36)
Naghangyo ako kanimo ug duha ka butang, ayaw intawon ihikaw kini gikan kanako sa dili pa ako mamatay: Ipahilayo gikan kanako ang mga walay pulos nga pulong ug mga bakak. Ayaw ako hatagi ug kawalad-on ni mga bahandi, ihatag lamang kanako ang pagkaon nga akong gikinahanglan. (Panultihon 30:7-8)
Ako magasulti, lakaw pinaagi sa Espiritu, ug dili ninyo tumanon ang tinguha sa unod. Kay ang unod adunay lig-on nga tinguha batok sa Espiritu, ug ang Espiritu adunay lig-on nga tinguha batok sa unod. Kay kini sukwahi sa matag usa. Ang sangpotanan niini dili ninyo mabuhat ang mga butang nga inyong gitinguha nga buhaton. (Galacia 5:16-17)

Pinaagi sa pagbuhat sa bulawanong lagda

Busa, bisan unsa nga mga butang nga buot ninyong ipabuhat sa mga tawo nganha kaninyo, kinahanglan kamo usab magbuhat ngadto kanila, tungod kay kini mao ang balaod ug mga propeta. (Mateo 7:12)
Ayaw pagtan-aw alang sa imo lamang nga mga panginahanglan, apan alang usab sa panginahanglan sa uban. (Filipos 2:4)

Pinaagi sa himsog nga kahadlok sa Ginoo

Pinaagi sa pagkamatinud-anon sa kasabotan ug pagkamasaligan ang sala napasaylo ug pinaagi sa pagkahadlok kang Yahweh ang mga tawo mobiya sa pagkadaotan. (Panultihon 16:6)

Paglain sa atong kaugalingon gikan sa mga limbongan

Wala ako makig-abin sa malimbongong mga tawo, ni makig-uban sa bakakong mga tawo. (Mga Salmo 26:4)
Bulahan ang tawo nga nagsalig kang Yahweh ug wala nagtahod niadtong mapagarbohon o niadtong mibiya kaniya aron sa pagpamakak. (Mga Salmo 40:4)
Tugotan ko nga ang matinud-anon sa yuta maglingkod sa akong kiliran. Kadtong naglakaw sa dalan sa pagkamatinud-anon mahimong mag-alagad kanako. Ang malimbongon nga mga tawo dili magpabilin sa akong balay; ang mga bakakon dili madawat sa akong panan-aw. (Mga Salmo 101:6-7)
Akong anak, kung ang makasasala modani kanimo ngadto sa ilang sala, pagdumili sa pagsunod kanila. Kung moingon sila, “Uban kanamo, maghulat kita aron mopatay, magtago kita ug atakihon ang mga walay sala nga tawo sa walay hinungdan. Lamyon nato sila nga buhi, sama sa Sheol nga kuhaon kadtong mga himsog, ug himoon silang sama niadtong mga nahulog sa bangag. Pangitaon nato ang tanang matang sa mga butang nga bililhon; pun-on nato ang atong mga balay sa atong mga kinawat gikan sa uban. Pagripa uban kanamo; hiusahon ta ang atong sudlanan.” Akong anak, ayaw paglakaw sa dalan kuyog kanila; ayaw itugot nga motunob ang imong tiil sa ilang gilaktan; ang ilang mga tiil magdagan sa daotan ug nagdali sila aron sa pagpaawas ug dugo. (Panultihon 1:10-16)
Siya nga makig-uban sa mga kawatan masilag sa iyang kaugalingon nga kinabuhi; madungog niya ang pagtunglo ug walay ikasulti. (Panultihon 29:24)
Gisulat ko kaninyo sa akong sulat nga dili kamo makig-uban sa makighilawasong mga tawo. Wala ko gayod gipasabot ang mga malaw-ay nga mga tawo niining kalibotana, o ang mga hakog, o ang mga limbongan, o ang mga nagsimba sa diosdios, sanglit ang pagpalayo gikan kanila nagkinahanglan man nga mogawas kamo niining kalibotana. Apan karon ako nagsulat kaninyo nga dili makig-uban ni bisan kinsa nga gitawag ug usa ka igsoon apan nagkinabuhi diha sa malaw-ay nga pagpakighilawas, o sa pagkahakog, o sa nagsimba ug diosdios, o nagasulti ug malaw-ay, o usa ka palahubog, o usa ka limbongan. Ayaw gani pagsalo bisan sa pagkaon nianang tawhana. (1 Corinto 5:9-11)
Ayaw pagpalimbong: “Ang daotang mga kauban makadaot sa maayong mga pamatasan.” (1 Corinto 15:33)

Pinaagi sa paghatag

Ang nangawat dili na gyud mangawat kondili kinahanglan maningkamot siya sa pagtrabaho nga mapuslanon nga gagamit sa iyang mga kamot, aron aduna siyay ikahatag sa tawong nanginahanglan. (Efeso 4:28)

Pinaagi sa pagtukod ug sistema sa pagkamay-tulubagon

Busa miingon si Laban, “Unsa man ang akong ibayad kanimo?” Mitubag si Jacob, “Dili ka na maghatag kanako ug bisan unsa. Kay kung buhaton mo kini alang kanako, pasibsibon ko pag-usab ang imong mga panon sa kahayopan ug atimanon kini. Palakawa ako sa tanang panon sa imong kahayopan karong adlawa, magalain ako sa puntik-puntik ug sa kabang nga mga karnero, ug sa matag itom diha sa mga karnero, ug ang puntik-puntik ug ang kabang nga mga kanding. Mao kini ang akong suhol. Ang akong kadungganan magpamatuod kanako human sa pagsusi nimo sa akong mga suhol. Ang tanan nga dili puntik-puntik ug dili kabang diha sa mga kanding, ug ang tanan nga itom diha sa mga karnero, nga makaplagan mo kanako, pagaisipon mo kini nga kinawat.” (Genesis 30:31-33)

Unsa ang atong buhaton kon nakalimbong kita?

Ibalik ang atong pakig-uban sa Ginoo

Sa dihang sad-an ang usa ka tawo sa bisan asa niining mga butanga, kinahanglan nga isugilon niya ang bisan unsang sala nga iyang nabuhat. Unya kinahanglan nga dad-on niya ang halad alang sa sala ngadto kang Yahweh alang sa sala nga iyang nahimo, usa ka bayeng mananap nga gikan sa panon, nating karnero o kanding, alang sa halad sa sala, ug ang pari ang maghimo ug pagpapas sa sala alang kaniya. (Levitico 5:5-6)
Nakigsulti si Yahweh kang Moises, nga nag-ingon, “Kung makasala ang si bisan kinsa ug mosupak sa sugo batok kang Yahweh, pinaagi sa pagpanglimbong sa iyang silingan sa usa ka butang nga gipiyal kaniya, o kung nanikas o nangawat siya kaniya, o nagdaugdaog sa iyang silingan, o nakakaplag siya ug usa ka butang nga nawala nga iya sa iyang silingan ug namakak mahitungod niini, ug nanumpa pa gani niini sa bakak, o kung makasala ang tawo sa mga butang nga sama niini, ug unya mahitabo kini, kung sad-an gayod siya, kinahanglang ibalik niya ang bisan unsa nga gikuha pinaagi sa pagpangawat sa pagpangdaugdaog o sa pagkuha kung unsa ang gipiyal kaniya o ang usa ka butang nga nawala nga iyang nakaplagan. O kung namakak siya mahitungod sa bisan unsang butang, kinahanglan nga ibalik niya kini nga wala gayoy kulang ug kinahanglan nga dugangan niya kini ug 1/5 aron ibayad sa nanag-iya niini, sa adlaw nga siya nakaplagan nga sad-an. Maghimo ang pari ug pagpapas sa sala alang kaniya sa atubangan ni Yahweh, ug pasayloon siya sa bisan unsang butang nga iyang nabuhat nga nakapahimo kaniya nga sad-an.” (Levitico 6:1-5, 7)
Apan kung isugid nato ang atong mga sala, siya matinud-anon ug matarong nga mopasaylo kanato sa atong mga sala ug maghinlo kanato gikan sa tanang kalapasan. (1 Juan 1:9)

Ibalik ang atong relasyon sa tawo nga atong nadaot

Siya nga nagtago sa iyang mga sala dili gayod mouswag, apan ang tawo nga mosulti niini ug mosalikway niini kaluy-an gayod. (Panultihon 28:13)
Busa isugid ang inyong mga sala ngadto sa usag-usa, ug pag-ampo alang sa usag-usa, nga kamo mamaayo. Ang pag-ampo sa matarong maghatag ug dakong katumanan. (Santiago 5:16)

Ibalik ang bisan unsang kinawat

Kung ang usa ka tawo mangawat ug usa ka torong baka o karnero ug ihawon kini ug ibaligya, nan bayran niya ug lima ka torong baka alang sa usa ka torong baka, ug ang upat ka karnero alang niadtong usa ka karnero. Kung ang kawatan nasakpan nga nanglungkab sa balay aron makasulod, ug kung siya masamaran ug maoy hinungdan nga mamatay siya, niana nga kahimtang walay sala ang si bisan kinsa nga makapatay kaniya. Apan kung misubang na ang adlaw ayha siya makasulod, sad-an ang tawo nga makapatay kaniya. Ug ang kawatan kinahanglan nga magbayad. Apan kung wala gayod siyay ikabayad, nan ibaligya siya tungod sa iyang gikawat. Apan kung ang kinawat nga mananap mahikaplagan nga anaa sulod sa iyang gipanag-iyahan, bisan pa kung usa kini ka torong baka, asno, o karnero, bayran niya kini ug duha ka pilo. (Exodo 22:1-4)
Kung ipiyal sa usa ka tawo ang salapi o katigayonan ngadto sa iyang silingan aron tipigan, ug kung kawaton kini didto sa balay sa maong tawo, kung makaplagan ang kawatan, kanang kawatan magbayad ug duha ka pilo. Apan kung ang kawatan dili makaplagan, kinahanglan moadto ang tag-iya sa maong balay sa mga maghuhukom ug makisayod kung nanghilabot ba siya ngadto sa katigayonan sa iyang silingan. Kay ang matag panaglalis mahitungod sa usa ka butang, bisan sa torong baka, sa asno, sa karnero, sa bisti, o sa bisan unsa nga nawalang butang nga gisulti sa tawo, “Akoa kini,” ang matag usa moadto sa mga maghuhukom. Ang tawo nga makaplagan sa maghuhukom nga sad-an kinahanglang mobayad ug duha ka pilo ngadto sa iyang silingan. (Exodo 22:7-9)
Kung ang usa ka tawo manghulam sa bisan unsang mananap sa iyang isigkatawo ug nasamdan ang mananap o mamatay nga wala didto ang tag-iya, kinahanglan bayaran gayod sa tawo ang nahulam. (Exodo 22:14)
Nakigsulti si Yahweh kang Moises, nga nag-ingon, “Kung makasala ang si bisan kinsa ug mosupak sa sugo batok kang Yahweh, pinaagi sa pagpanglimbong sa iyang silingan sa usa ka butang nga gipiyal kaniya, o kung nanikas o nangawat siya kaniya, o nagdaugdaog sa iyang silingan, o nakakaplag siya ug usa ka butang nga nawala nga iya sa iyang silingan ug namakak mahitungod niini, ug nanumpa pa gani niini sa bakak, o kung makasala ang tawo sa mga butang nga sama niini, ug unya mahitabo kini, kung sad-an gayod siya, kinahanglang ibalik niya ang bisan unsa nga gikuha pinaagi sa pagpangawat sa pagpangdaugdaog o sa pagkuha kung unsa ang gipiyal kaniya o ang usa ka butang nga nawala nga iyang nakaplagan. O kung namakak siya mahitungod sa bisan unsang butang, kinahanglan nga ibalik niya kini nga wala gayoy kulang ug kinahanglan nga dugangan niya kini ug 1/5 aron ibayad sa nanag-iya niini, sa adlaw nga siya nakaplagan nga sad-an. (Levitico 6:1-5)
Misulti pag-usab si Yahweh kang Moises. Miingon siya, “Sultihi ang katawhan sa Israel. Kung ang usa ka lalaki o babaye nakabuhat sa bisan unsang sala ingon sa ginabuhat sa mga tawo sa usag-usa, ug dili matinud-anon kanako, sad-an kanang tawhana. Unya kinahanglan isugid niya ang sala nga iyang nabuhat. Kinahanglan gayod niyang bayaran ang kantidad sa iyang sala ug dugangan pa kini ug 20 porsiyento. Kinahanglan ihatag niya kini ngadto sa tawo nga iyang nasad-an. Apan kung ang tawo nga nasad-an walay suod nga paryente nga modawat sa bayad, kinahanglan bayran niya ang kantidad sa iyang sala nganhi kanako pinaagi sa pari, uban sa laking karnero aron sa kapasayloan sa iyang kaugalingon. (Numerus 5:5-8)
Nanginit sa kasuko si David batok sa tawong adunahan, ug napungot siya kang Natan, “Ingon nga buhi si Yahweh, ang tawo nga nagbuhat niini angay nga mamatay. Kinahanglan nga bayaran niya ang karnero sa upat ka pilo tungod kay gibuhat niya kini, ug tungod kay wala siyay kaluoy ngadto sa tawong kabos.” (2 Samuel 12:5-6)
Ang mga tawo dili motamay sa kawatan kung mangawat kini aron sa pagtagbaw sa iyang panginahanglan sa dihang gutom kini. Apan kung masakpan siya, magbayad gayod siya sa makapito ka pilo sa kung unsa ang iyang gikawat; kinahanglan iyang ihatag ang tanan nga adunay bili diha sa iyang panimalay. (Panultihon 6:30-31)
Busa kung mosulti ako sa tawong daotan, “Mamatay ka gayod,” apan kung maghinulsol siya gikan sa iyang pagpakasala ug mobuhat kung unsa ang angay ug matarong, ug kung ibalik niya ang garantiya sa hulam nga mapugsanon niyang gipangayo, o kung ibalik niya kung unsa ang iyang gikawat, ug kung molakaw siya sa kasugoan nga mohatag ug kinabuhi ug dili na magpakasala, nan mabuhi gayod siya. Dili siya mamatay. Wala sa mga sala nga iyang nabuhat ang pagahinumdoman pa. Nagbuhat siyag angay ug matarong, ug busa, sigurado gayod nga mabuhi siya! (Ezequiel 33:14-16)
Mitindog si Zaqueo ug miingon sa Ginoo, “Tan-awa, Ginoo, ang katunga sa akong mga kabtangan ihatag ko sa mga kabos, ug kung ako nakalimbong kang bisan kinsa sa bisan unsang butang, igauli ko sa upat pa ka-pilo nga kantidad. (Lucas 19:8)

Mga panalangin ug mga tunglo

Mga panalangin nga gisaad sa matinud-anon

Panalangin sa mas suod nga relasyon sa Ginoo

Ang salmo ni David. O Yahweh, kinsa man ang makapuyo sa imong tabernakulo? Kinsa man ang magpuyo sa imong balaan nga bungtod? Si bisan kinsa ang nagalakaw nga walay kasaypanan, nagabuhat kung unsa ang husto ug nagasulti sa kamatuoran gikan sa iyang kasingkasing. Dili siya magbutangbutang uban sa iyang dila, dili siya mangdaot sa uban, ug dili niya tamayon ang iyang silingan. Ang tawong walay pulos ginatamay sa iyang mga mata, apan gipasidunggan niya kadtong adunay kahadlok kang Yahweh. Nagapanumpa siya bisan pa sa iyang kalisod ug dili niya bakwion ang iyang mga gipanaad. (Mga Salmo 15:1-4)
Kinsa ba ang motungas sa bukid ni Yahweh? Kinsa ba ang mobarog sa iyang balaang dapit? Siya nga adunay hinlo nga mga kamot ug putli nga kasingkasing; nga wala nagpasaka ug kabakakan, ug wala manumpa aron sa pagpanlimbong. (Mga Salmo 24:3-4)
Haduol si Yahweh niadtong tanan nga nagsangpit kaniya, sa tanan nga masaligon nga nagsangpit kaniya. (Mga Salmo 145:18)
Ayaw tugoti nga ang pakamatinud-anon sa kasabotan ug pagkamasaligan mahimulag kanimo, ihigot kini sa imong liog, isulat kini sa papan sa imong kasingkasing. Unya makakaplag ka ug pabor ug maayong kadungganan sa panan-aw sa Dios ug sa tawo. (Panultihon 3:3-4)
Tungod kay ang tawong malimbongon dulumtanan kang Yahweh, apan ang tawong matarong mahimo niyang suod nga higala. (Panultihon 3:32)
Dumtan ni Yahweh ang bakakong mga ngabil, apan kadtong nagpuyo sa pagkamatinud-anon mao ang iyang kalipay. (Panultihon 12:22)
Mao ba kini ang makahimo kanimo nga maayong hari, nga buot mo man nga makabalay gamit ang mga tabla sa sedro? Dili ba mikaon ug miinom man usab ang imong amahan, apan nagbuhat gihapon sa husto ug matarong? Unya malampuson ang tanan alang kaniya. Naghukom siya dapig sa husto sa kabos ug mga nanginahanglan. Nan maayo gayod kini. Dili ba mao man kini ang buot ipasabot sa pag-ila kanako? —mao kini ang gipahayag ni Yahweh. Apan walay laing gitinguha sa imong mga mata ug kasingkasing gawas lamang sa kabalaka alang sa imong dili makatarongan nga pagbaton ug salapi ug pagpaawas sa dugo sa tawong walay sala, sa pagpanglupig ug pagdaogdaog sa uban. (Jeremias 22:15-17)

Panalangin sa panalipod

Nagtigom siya ug maayong kaalam alang niadtong nagpahimuot kaniya, taming siya alang niadtong naglakaw diha sa katarong, (Panultihon 2:7)
Siya nga maglakaw sa kaligdong maglakaw nga luwas, apan ang tawong mohimo sa iyang mga dalan nga baliko, masakpan ra unya siya. (Panultihon 10:9)

Panalangin sa tagana

Siya nga naglakaw sa pagkamatarong ug nagsulti nga matinud-anon; siya nga nagtamay sa ginansiya sa pagpangdaugdaog, siya nga nagdumili sa pagkuha sa suborno, siya nga wala naglaraw sa pagpatay, ug wala motan-aw sa daotan— himoon niya ang iyang balay sa hataas nga dapit; ang dapit nga iyang salipdanan mahimong mga kota nga mga bato; dili siya makabsan ug pagkaon ug tubig. (Isaias 33:15-16)

Panalangin sa pamilya

Ang tawo nga nagbuhat ug maayo nagalakaw diha sa iyang katarong ug magmalipayon ang iyang mga anak nga lalaki nga magsunod kaniya. (Panultihon 20:7)

Panalangin sa kalipay

Walay bili ang kabtangan nga naangkon pinaagi sa pagkadaotan, apan ang pagbuhat ug matarong maglikay kanimo sa kamatayon. (Panultihon 10:2)

Panalangin sa kinabuhi

Dili ka magbutang diha sa imong puntil sa nagkalainlain nga timbangan, usa ka dako ug usa ka gamay. Dili ka magbaton sa imong balay sa nagkalainlaing taksanan, usa ka dako ug usa ka gamay. Magbaton ka ug timbangan nga hingpit ug insakto; magbaton ka ug taksanan nga hingpit ug insakto, aron nga lugwayan pa ang imong mga adlaw diha sa yuta nga ihatag kanimo ni Yahweh nga imong Dios. (Deuteronomio 25:13-15)
Kinsa man ang tawo nga nagtinguha sa kinabuhi ug naghigugma sa daghang mga adlaw, aron makita niya ang maayo? Busa bantayi ang inyong dila sa pagsultig daotan ug bantayi ang inyong ngabil sa pagsultig bakak. (Mga Salmo 34:12-13)
Ang matinud-anon nga ngabil molungtad sa kahangtoran, apan ang bakakong dila lumalabay lamang. (Panultihon 12:19)
Busa kung mosulti ako sa tawong daotan, “Mamatay ka gayod,” apan kung maghinulsol siya gikan sa iyang pagpakasala ug mobuhat kung unsa ang angay ug matarong, ug kung ibalik niya ang garantiya sa hulam nga mapugsanon niyang gipangayo, o kung ibalik niya kung unsa ang iyang gikawat, ug kung molakaw siya sa kasugoan nga mohatag ug kinabuhi ug dili na magpakasala, nan mabuhi gayod siya. Dili siya mamatay. Wala sa mga sala nga iyang nabuhat ang pagahinumdoman pa. Nagbuhat siyag angay ug matarong, ug busa, sigurado gayod nga mabuhi siya! (Ezequiel 33:14-16)

Panalangin sa pagtahod sa mga tawo

Ayaw tugoti nga ang pakamatinud-anon sa kasabotan ug pagkamasaligan mahimulag kanimo, ihigot kini sa imong liog, isulat kini sa papan sa imong kasingkasing. Unya makakaplag ka ug pabor ug maayong kadungganan sa panan-aw sa Dios ug sa tawo. (Panultihon 3:3-4)

Panalangin sa kauswagan

Adunay dakong bahandi sa balay niadtong nagbuhat ug matarong, apan ang kinitaan sa mga tawong daotan naghatag kanila ug kasamok. (Panultihon 15:6)

Panalangin alang sa mga pangulo

Ang magmamando nga nakulangan ug panabot mapintas nga modaogdaog, apan ang tawo nga nasilag sa pagkabakakon maoy makalugway sa iyang mga adlaw. (Panultihon 28:16)

Mga tunglo nga gitagana alang sa mga limbongan

Tunglo sa pagkadumtan/pagkabulag sa Dios

Dili ka magbutang diha sa imong puntil sa nagkalainlain nga timbangan, usa ka dako ug usa ka gamay. Dili ka magbaton sa imong balay sa nagkalainlaing taksanan, usa ka dako ug usa ka gamay. Magbaton ka ug timbangan nga hingpit ug insakto; magbaton ka ug taksanan nga hingpit ug insakto, aron nga lugwayan pa ang imong mga adlaw diha sa yuta nga ihatag kanimo ni Yahweh nga imong Dios. Kay ang tanan nga nagabuhat nianang mga butanga, ang tanan nga mobuhat ug dili matarong, maoy usa ka dulumtanan kang Yahweh nga imong Dios. (Deuteronomio 25:13-16)
Laglagon mo ang mga bakakon; tamayon ni Yahweh ang mga mabangis ug ang mga tawong malimbongon. (Mga Salmo 5:6)
Tungod kay ang tawong malimbongon dulumtanan kang Yahweh, apan ang tawong matarong mahimo niyang suod nga higala. (Panultihon 3:32)
Adunay unom ka mga butang nga gidumtan ni Yahweh, pito nga malaw-ay alang kaniya. ang saksi nga nagabuga ug mga bakak ug ang tawo nga nagtanom ug kasamok taliwala sa managsoon. (Panultihon 6:16, 19)
Dumtan ni Yahweh ang bakakong mga ngabil, apan kadtong nagpuyo sa pagkamatinud-anon mao ang iyang kalipay. (Panultihon 12:22)
Ang bakakon nga saksi pagasilotan gayod, apan ang nagsulti ug bakak malaglag. (Panultihon 19:9)
Tungod sa sala nga iyang nahimo, nasuko ako, ug gisilotan ko siya; gitago ko ang akong panagway ug nasuko, apan mibalik siya sa pamaagi sa iyang kasingkasing. (Isaias 57:17)
Kondili ang inyong daotang mga binuhatan, maoy nakapahimulag kaninyo gikan sa inyong Dios, ug ang inyong mga sala maoy nakapatago sa iyang panagway gikan kaninyo ug sa pagpaminaw kaninyo. Kay nalamaan sa dugo ang inyong mga kamot ug mga tudlo tungod sa sala. Pulos bakak ang gipanulti sa inyong mga ngabil ug ang inyong dila nagsultig daotan. Walay nagtawag sa pagkamatarong, ug walay nagpamatuod sa giakosa kaniya diha sa kamatuoran. Misalig sila sa walay unod nga mga pulong, ug nagsulti ug mga bakak; nanamkon sila sa kasamok ug nanganak ug sala. (Isaias 59:2-4)

Tunglo sa silot/paghukom

'Matinunglo ang tawo nga magbalhin sa utlanan sa iyang isigkatawo.'Ug ang tibuok katawhan moingon, 'Amen.' (Deuteronomio 27:17)
Apan magmaya ang hari diha sa Dios; tanan nga nanumpa kaniya mapasigarbohon kaniya, apan ang baba niadtong nagapamakak pahilumon. (Mga Salmo 63:11)
Dumtan ni Yahweh ang bakakong mga ngabil, apan kadtong nagpuyo sa pagkamatinud-anon mao ang iyang kalipay. (Panultihon 12:22)
Gidumtan ni Yahweh ang mga panghunahuna sa mga tawong daotan, apan putli ang mga pulong sa mga matarong. (Panultihon 15:26)
Ang bakakon nga saksi pagasilotan ug siya nga nagsulti ug bakak dili gayod makaikyas. (Panultihon 19:5)
Tam-is ang tinapay nga nakuha pinaagi sa pagpanlimbong, apan sa kinaulahian mapuno sa balas ang iyang baba. (Panultihon 20:17)
Tungod sa sala nga iyang nahimo, nasuko ako, ug gisilotan ko siya; gitago ko ang akong panagway ug nasuko, apan mibalik siya sa pamaagi sa iyang kasingkasing. (Isaias 57:17)
Sama sa hawla nga napuno sa mga langgam, napuno usab ug limbong ang ilang mga balay. Busa midako sila ug nadato. Nanambok sila; nihamis sila ug nahimsog. Gilatas nila ang tanang bahin sa pagkadaotan. Wala nila labani ang katungod sa katawhan, o ang katungod sa mga ilo. Nagmauswagon sila bisan wala sila naghatag ug hustisya ngadto sa nagkinahanglan. Dili ko ba sila silotan alang niining mga butanga—mao kini ang pahayag ni Yahweh—ug dili ba ako manimalos alang sa akong kaugalingong nasod nga sama niini? (Jeremias 5:27-29)
Mipahayag si Yahweh, “Gibawog nila ang mga pana nga mga bakak nga anaa sa ilang mga dila, apan dili kini tungod sa bisan unsa nga pagkamatinud-anon nga anaa kanila nga nakahimo kanilang kusgan ibabaw sa kalibotan. Nagpadayon sila sa pagkadaotan. Wala sila makaila kanako.” Ang matag-usa kaninyo, magbantay batok sa inyong silingan ug ayaw pagsalig kang bisan kinsa ninyo nga igsoong lalaki. Kay malimbongon gayod ang matag igsoong lalaki, ug ang matag silingan naglakaw sa pagkamabutangbutangon. Ang matag tawo magbiaybiay sa iyang silingan ug wala magsulti sa kamatuoran. Nagtudlo ug malimbongong mga butang ang ilang mga dila. Naghago sila sa pagbuhat ug daotan. Ang imong puloy-anan anaa taliwala sa limbong; pinaagi sa ilang limbong nagdumili sila sa pag-ila kanako—kini ang gipahayag ni Yahweh.” Miingon si Yahweh nga pangulo sa kasundalohang anghel niini, “Tan-awa, tunawon ko sila ug sulayan, kay unsa paman ang akong mabuhat, tungod sa nabuhat sa akong katawhan? Daw hait nga mga udyong ang ilang mga dila; nagsulti sila sa dili matinud-anong mga butang. Nagmantala sila ug kalinaw sa ilang mga baba ngadto sa ilang mga silingan, apan namakak sila sulod sa ilang mga kasingkasing ngadto kanila. Dili ko ba gayod sila silotan tungod niini nga mga butang—kini ang gipahayag ni Yahweh— ug dili ko ba gayod mismo panimaslan ang nasod nga sama niini? (Jeremias 9:3-9)
Tan-awa! Pinaagi sa akong kamot gihampak ko ang limbongan nga ginansiya nga imong gibuhat, ug ang pag-ula sa dugo nga anaa sa imong taliwala. Malig-on ba ang imong kasingkasing, magmakusganon ba ang imong mga kamot sa mga adlaw nga hukman ko na ikaw? Ako, si Yahweh, ang namulong niini, ug buhaton ko kini. Busa katagon ko kamo taliwala sa kanasoran ug tibulaagon sa kayutaan. Niini nga paagi, hinloan ko ang inyong kahugawan. (Ezequiel 22:13-15)
Sama sa mga lobo diha kaniya ang iyang mga prinsipe nga nagkuniskunis sa ilang mga tukbonon. Nagbubo sila ug dugo ug nagguba sa kinabuhi, aron makaginansiya pinaagi sa limbong. Gitabonan sa ilang mga propeta ang ilang mga sala; nakakita sila ug bakak nga mga panan-awon ug nagtagna sa bakak kanila. Miingon sila “Nagsulti niini si Yahweh nga Ginoo” bisan ug wala nagsulti si Yahweh niini. Gidaogdaog ang katawhan sa yuta pinaagi sa pagpangilkil ug giilogan pinaagi sa pagpanulis, ug gidagmalan nila ang kabos ug ang nanginahanglan, ug gidaogdaog ang mga langyaw nga walay hustisya. Busa nangita ako ug usa ka tawo gikan kanila nga maoy magtukod sa pader ug maoy mobarog alang kanako diha sa tinumpag niini alang sa yuta aron nga dili ko kini gub-on, apan wala akoy nakaplagan. Busa ibubo ko ang akong kasuko diha kanila. Pagatapuson ko sila pinaagi sa kalayo sa akong kasuko ug ipapas-an ko kanila ang ilang kaugalingong binuhatan— mao kini ang gipamulong ni Yahweh.”' (Ezequiel 22:27-31)
Sama niadtong nagsibog sa utlanan nga bato ang mga pangulo sa Juda. Ibubo ko kanila ang akong kapungot sama sa tubig. (Hosea 5:10)
Paminawa kini, kamong naglupig sa mga timawa ug nagpapahawa sa mga kabos sa ilang yuta. Miingon sila, “Kanus-a man mahuman ang bag-ong bulan, aron makabaligya kita pag-usab ug trigo? Kanus-a man mahuman ang Adlaw nga Igpapahulay, aron makabaligya kita ug trigo? Himuon natong diyutay ang sukod ug patas-on nato ang kantidad, aron makalimbong kita sa sayop nga timbangan. Aron mabaligya nato ang daot nga trigo, paliton ang kabos pinaagi sa plata, ug ang mga timawa pinaagi sa paris nga sandalyas.” Nanumpa si Yahweh pinaagi sa garbo ni Jacob, “Dili ko gayod kalimtan ang ilang mga binuhatan. Dili ba matay-og ang yuta alang niini, ug ang matag usa nga nagpuyo niini magbangotan? Motungha ang tanan sama sa Suba sa Nilo, ug moawas kini ug mahubas pag-usab sama sa suba sa Ehipto. “Modangat nianang adlawa—mao kini ang gipahayag sa Ginoong Yahweh—pasalupon ko ang adlaw sa kaudtohon, ug pangitngiton ko ang adlaw sa panahon sa adlaw. Himuon kong magbangotan ang inyong pista ug ang tanan ninyong mga awit mahimong pagbangotan. magsul-ob kamong tanan sa bisti sa pagbangotan ug kiskisan ang matag ulo. Himuon ko kini sama sa pagbangotan sa usa lamang ka anak nga lalaki, ug ang mapait nga adlaw sa kataposan niini. (Amos 8:4-10)
Adunay bahandi sulod sa mga balay sa daotan nga linimbongan, ug limbongan nga mga sukdanan nga dulumtanan. Ilhon ko ba nga walay sala ang tawo kung nagagamit siya ug tikasan nga timbangan, uban ang puntil sa malimbongong timbangan? Ang tawong adunahan puno sa pagpanlupig, ang lumolupyo nagasultig bakak, ug malimbongon ang ilang mga dila. Busa gipahamtang ko kaninyo ang hilabihan nga samad, giguba ko kamo tungod sa inyong mga sala. Makakaon kamo apan dili matagbaw; ang inyong pagkauhaw magpabilin diha kaninyo. Magtipig kamo ug pagkaon apan dili kamo makatigom, ug kung unsa ang inyong matigom ihatag ko sa espada. Magapugas kamo apan dili makaani; maggiok kamo sa inyong mga olibo apan dili kamo madihogan sa inyong kaugalingon sa lana; magpuga kamo ug mga ubas apan dili kamo makainom ug bino. Gituman ang mga balaod nga gihimo ni Omri, ug ang tanang binuhatan sa balay ni Ahab. Naglakaw kamo pinaagi sa ilang tambag. Busa himoon ko kamo nga guba nga siyudad, ug libakon kamo nga lumulupyo, ug magaantos kamo sa pagtamay ingon nga akong katawhan.” (Miquias 6:10-16)
Unya si Jesus misulod sa templo sa Dios. Nagpapahawa siya niadtong tanan nga namalit ug namaligya sa templo. Gibalintong usab niya ang mga lamesa sa tig-ilis ug salapi, ug mga lingkoranan niadtong namaligya ug mga salampati. Siya miingon kanila, “Nahisulat kini, 'Ang akong balay pagatawagon nga balay nga ampoanan,' apan gihimo ninyo kining tagoanan sa mga tulisan.” (Mateo 21:12-13)
Misulod si Jesus sa templo ug nagsugod pagpahawa sa tanang namaligya, unya nag-ingon kanila, “Nahisulat kini, ang akong balay usa ka balay alampoanan,' apan inyo kining gihimong tagoanan sa mga tulisan.” (Lucas 19:45-46)

Tunglo sa kamatayon/kalaglagan

Nakasala ang Israel. Gilapas nila ang akong kasabotan nga akong gimando kanila. Gikawat nila ang pipila sa mga butang nga gilain. Gikawat nila ug unya gitago usab ang ilang sala pinaagi sa pagbutang sa mga gipangkuha nila ngadto sa ilang mga gipanag-iyahan. Mahitabo kini nga siya nga gipili ug adunay mga butang nga gilain aron laglagon, pagasunogon siya, siya ug ang tanan nga anaa kaniya, tungod kay gilapas man niya ang kasabotan ni Yahweh ug tungod kay nakahimo man siya ug makauulaw nga butang sa Israel.'” Unya miingon si Josue, “Nganong gisamok mo man kami? Pagasamokon ka ni Yahweh karong adlawa.” Gibato siya sa tibuok Israel. Ug gisunog nila silang tanan, ug gibato nila sila. (Josue 7:11, 15, 25)
Laglagon mo ang mga bakakon; tamayon ni Yahweh ang mga mabangis ug ang mga tawong malimbongon. (Mga Salmo 5:6)
Nahigugma ka sa daotan labaw pa sa maayo, ug sa pagpamakak kaysa sa pagsultig pagkamatarong. Selah Nahigugma ka sa pulong nga nagalamoy sa uban, ikaw nga malimbongong dila. Ang Dios usab magalaglag kanimo hangtod sa kahangtoran; kuhaon ka niya ug sakmiton ka sa imong tolda ug ibton ka gikan sa yuta sa mga buhi. Selah (Mga Salmo 52:3-5)
Mao usab ang mga pamaagi sa tanan nga nakaangkon sa bahandi pinaagi sa pagpanglupig; ang naangkon sa dili makataronganon molaglag sa mga kinabuhi niadtong nagkupot niini. (Panultihon 1:19)
Ang walay hinungdan nga tawo—ang daotang tawo—nagkinabuhi pinaagi sa pagkabaliko sa iyang sinultihan, Busa sa kalit modangat kaniya ang iyang kalisdanan; sa diyutay nga panahon mabuak siya nga walay kaayohan. (Panultihon 6:12, 15)
Ang matinud-anon nga ngabil molungtad sa kahangtoran, apan ang bakakong dila lumalabay lamang. (Panultihon 12:19)
Ang pagbaton ug mga bahandi pinaagi sa bakakon nga dila usa ka lumalabayng inalisngaw nga aso ug usa ka lit-ag nga makapatay. (Panultihon 21:6)
Siya nga nagpugas sa dili matarong magaani ug kasamok ug ang iyang sungkod sa kapungot mahanaw. (Panultihon 22:8)
Ayaw kawati ang kabos tungod kay kabos siya, o yatakan ang mga nagkinahanglan nga anaa sa ganghaan, kay labanan ni Yahweh ang ilang kahimtang, ug kawatan niya sa kinabuhi kadtong nagakawat kanila. (Panultihon 22:22-23)
Apan walay laing gitinguha sa imong mga mata ug kasingkasing gawas lamang sa kabalaka alang sa imong dili makatarongan nga pagbaton ug salapi ug pagpaawas sa dugo sa tawong walay sala, sa pagpanglupig ug pagdaogdaog sa uban. Busa misulti si Yahweh niini mahitungod kang Jehoyakim ang anak nga lalaki ni Josias, ang hari sa Juda: Dili sila magbangotan alang kaniya, nga mag-ingon, 'Pagkamakaluluoy sa akong igsoon nga lalaki! o 'Pagkamakaluluoy sa akong igsoon nga babaye!' Dili sila magbangotan alang kaniya, nga mag-ingon, 'Pagkamakaluluoy sa akong agalon!' o 'Pagkamakaluluoy sa akong halangdong hari!' Ilubong siya sama sa paglubong sa usa ka asno, guyoron ug ilabay sa gawas nga bahin sa mga ganghaan sa Jerusalem. (Jeremias 22:17-19)
Apan kung aduna siyay anak nga lalaki nga bangis nga nagpaagas ug dugo ug nagbuhat niining daghang mga butang nga nalista dinhi, bisan pa ug wala nagbuhat ang iyang amahan niining mga butanga, apan mikaon siya didto sa kabukiran ug gihugawan niya ang asawa sa iyang silingan, unsa man ang ikaingon mahitungod kaniya? Gidaugdaog niining tawhana ang mga kabos ug mga nanginahanglan, ug nagapangilog ug nagapangawat siya, ug wala niya ginabalik ang gisaad nga ihatag, ug giyahat niya ang iyang mga mata ngadto sa mga diosdios ug nagbuhat ug malaw-ay nga mga binuhatan, ug nagapatubo siya ug taas kaayo sa kwarta nga iyang gipahulam, ug nagpaginansiya siya ug dako sa iyang ginabaligya, kinahanglan ba nga mabuhi kanang tawhana? Dili gayod! Mamatay gayod siya ug maanaa gayod kaniya ang iyang dugo tungod kay gibuhat man niya kining malaw-ay nga mga butang. Sanglit gidaugdaog man sa iyang amahan ang ubang tawo pinaagi sa pagpanguha ug gikawatan ang iyang igsoong lalaki, ug nagbuhat ug dili maayo taliwala sa iyang katawhan—tan-awa, mamatay siya tungod sa iyang mga sala. (Ezequiel 18:10-13, 18)
Karon adunay usa ka tawo nga ginganlan ug Ananias, kauban ang iyang asawa nga si Safira, nga nagbaligya sa ilang katigayonan, ug iyang gitagoan ang ubang halin nga salapi (ang iyang asawa nasayod niini), ug gidala ang laing bahin ug gibutang kini diha sa tiilan sa mga apostoles. Apan si Pedro miingon, “Ananias, nganong gitugotan man nimo si Satanas nga gilukop ang imong kasingkasing sa pagpamakak sa Balaang Espiritu ug sa pagkuha sa laing bahin sa halin sa yuta? Samtang kini wala pa mahalin, wala ba kini magpabilin sa imong pagpanag-iya? Ug human kini mahalin, wala ka na bay katungod niini? Giunsa nimo paghunahuna kining butanga sa imong kasingkasing? Ikaw wala namakak sa tawo, apan sa Dios. Sa pagkadungog niining mga pulonga, si Ananias natumba ug namatay siya. Ug dakong kahadlok ang miabot niadtong tanan nga nakadungog niini. Ang mga batan-ong lalaki miadto sa atubangan ug giputos siya, ug ilang gidala siya sa gawas ug gilubong. Human ang tulo ka oras, ang iyang asawa misulod, walay kasayoran unsa ang nahitabo. Si Pedro miingon kaniya, “Sultihi ako kung imo ba gayod gibaligya ang yuta sa dakong kantidad.” Siya mitubag, “Oo, sa dakong kantidad.” Unya si Pedro miingon kaniya, “Giunsa kini nga kamo nagkauyon sa pagsulay sa Espiritu sa Ginoo? Tan-awa, ang mga tiil niadtong mga tawo nga naglubong sa imong bana ania sa pultahan, ug ila kang dayongan pagawas.” Siya sa kalit dayon natumba sa iyang tiilan, ug namatay siya, ug ang mga batan-ong lalaki misulod ug nakita siya nga namatay na; ila siyang gidayongan pagawas ug siya gilubong tapad sa iyang bana. (Mga Buhat 5:1-10)

Tunglo sa pamilya

Ang kawatan nagdala ug kasamok sa iyang pamilya, apan ang usa nga nagdumili sa suhol mabuhi. (Panultihon 15:27)
Busa ihatag ko sa uban ang ilang mga asawa, ug ang ilang kaumahan ngadto sa mopanag-iya niini, tungod kay gikan sa yano ngadto sa pinakamahinungdanon, hakog silang tanan alang sa dili matinud-anon nga katuyoan! Gikan sa propeta ngadto sa pari, nagbuhat silang tanan ug bakak. (Jeremias 8:10)
Alaot kadtong naglaraw ug daotan, kadtong naglaraw nga magbuhat ug daotan samtang naghigda. Sa pagdan-ag sa kabuntagon buhaton nila kini tungod kay aduna silay gahom. Nagtinguha sila ug kaumahan ug sakmiton kini; nagtinguha sila ug mga balay ug ilogon kini. Daogdaogon nila ang usa ka tawo ug ang iyang panimalay, ang usa ka tawo ug ang iyang panulondon. Busa miingon si Yahweh niini, “Tan-awa, hapit ko na ipahamtang ang katalagman batok niini nga banay, nga dili gayod ninyo matangtang gikan sa inyong mga liog. Dili na kamo maglakaw nga mapahitas-on, tungod kay daotan kini nga panahon. (Miquias 2:1-3)

Tunglo sa mga kabtangan

Gilimbongan ako sa inyong amahan ug giusab-usab niya ang akong suhol sa napulo ka higayon, apan ang Dios wala motugot kaniya sa pagpasakit kanako. Ingon niini nga paagi gikuha sa Dios ang mga mananap sa imong amahan ug gihatag kini nganhi kanako. (Genesis 31:7, 9)
Walay bili ang kabtangan nga naangkon pinaagi sa pagkadaotan, apan ang pagbuhat ug matarong maglikay kanimo sa kamatayon. (Panultihon 10:2)
Ang bahandi mahanaw kung adunay dakong garbo, apan ang tawo nga mangita ug salapi pinaagi sa pagkugi sa iyang kamot modaghan ang iyang salapi. (Panultihon 13:11)
Ipanghatag ngadto sa uban ang ilang kabalayan, lakip na ang ilang kaumahan ug mga asawa. Kay sulongon ko ang mga lumolupyo sa yuta pinaagi sa akong kamot—mao kini ang pahayag ni Yahweh. Gipahayag ni Yahweh nga ang gikan sa pinakaubos ngadto sa pinakabantogan, hakog silang tanan sa panalapi. Malimbongon silang tanan, gikan sa propeta ngadto sa mga pari. (Jeremias 6:12-13)
Adunay langgam nga maglumlom sa itlog sa uban. Adunay tawo nga madato sa dili matarong nga paagi, apan kung mahurot na ang katunga sa iyang mga adlaw, kadto nga pagkadato mobiya kaniya, ug sa katapusan mahimo siyang buangbuang.” (Jeremias 17:11)
Nag-ingon si Yahweh, “Barog ug paggiok, anak nga babaye sa Zion, kay himoon kong puthaw ang imong sungay, ug himoon kong bronse ang imong mga kuko. Laglagon ninyo ang daghang katawhan. Ako si Yahweh, maako ang ilang mga inilog nga bahandi, ang ilang mga gipanag-iyahan alang kanako, ang Ginoo sa tibuok kalibotan. (Miquias 4:13)

Tunglo sa garbo

Siya nga nagpugas sa dili matarong magaani ug kasamok ug ang iyang sungkod sa kapungot mahanaw. (Panultihon 22:8)

Tunglo sa mga sakop sa usa ka pangulo

Kung ang magmamando magtagad sa mga bakak, ang tanan niyang mga kadagkoan mahimong daotan. (Panultihon 29:12)

Tunglo sa walay kataposan

Apan kadtong talawan, ang walay pagtuo, ang dulumtanan, ang mga mamumuno, ang malaw-ay nga pagpakighilawas, ang mga mamamarang, ang nagsimba sa mga diosdios, ug ang tanang mga bakakon, ang ilang dapit mao ang linaw nga kalayo sa nagdilaab nga asupre. Mao kana ang ikaduhang kamatayon.” (Pinadayag 21:8)
...ug walay dili hinlo nga makasulod niini. Ni si bisan kinsa nga nagbuhat sa bisan unsang butang nga makauulaw o malimbungon nga makasulod, apan kadto lamang kansang mga ngalan nga nahisulat sa libro sa kinabuhi sa Nating Karnero. (Pinadayag 21:27)
Didto sa gawas ang mga iro, ang mga salamangkero, ang mga makighilawason, ang mga tigpatay, ang mga tigsimba ug diosdios, ug ang matag-usa nga naghigugma ug nagbuhat sa pagkabakakon. (Pinadayag 22:15)

Mga tunglo sa kinatibuk-an

'Matinunglo ang tawo nga magbalhin sa utlanan sa iyang isigkatawo.'Ug ang tibuok katawhan moingon, 'Amen.' (Deuteronomio 27:17)
Tam-is ang tinapay nga nakuha pinaagi sa pagpanlimbong, apan sa kinaulahian mapuno sa balas ang iyang baba. (Panultihon 20:17)
Pagkaalaot sa siyudad nga napuno sa dugo! Napuno kini sa pagpamakak ug pagpangawat sa kabtangan; ang mga biktima anaa kanunay kaniya. (Nahum 3:1)

Panglantaw sa mga tawo nga ang Dios dili mosilot sa paglimbong

Nganong wala man nagtakda ang Makagagahom ug tukmang panahon sa iyang paghukom alang sa tawong daotan? Nganong wala man nakita niadtong nagmatinud-anon sa Dios ang pag-abot sa iyang paghukom? Adunay mga tawong daotan nga mikuha sa mga ilhanan sa utlanan; ug adunay mga tawong daotan nga nangawat ug mga panon sa karnero ug gibutang kini nila sa ilang sibsibanan. Nag-agulo ang mga tawo sa siyudad; nagpakitabang ang mga samaran, apan wala nagpanumbaling ang Dios sa ilang mga pag-ampo. (Job 24:1-2, 12)

Hiphip

Ang mga tawo naghatag ug hiphip

Epektibo ang hiphip

Ang pagsuhol sama sa usa ka batong salamangka alang niadtong naghatag niini; bisan asa siya paingon, magmalamposon siya. (Panultihon 17:8)
Makapahupay sa kasuko ang gasa sa tago ug makapahupay sa hilabihan nga kaligutgot ang gasa sa tago. (Panultihon 21:14)

Ang mga daotan naghatag ug hiphip

Ayaw ako laglaga uban sa mga makasasala, o ang akong kinabuhi uban sa mga tawong uhaw sa dugo, nga diha sa mga kamot nga adunay laraw, ug nga sa tuong kamot napuno sa mga suhol. (Mga Salmo 26:9-10)
Ang tawong daotan modawat ug tinago nga suhol aron tuison ang dalan sa hustisya. (Panultihon 17:23)

Mga pananglitan sa mga naghatag ug hiphip

Ang iyang mga anak wala maglakaw subay sa iyang pamaagi, kondili nag-apas hinoun sa suhol. Nagpasuhol sila ug gituis ang hustisya. (1 Samuel 8:3)
Nagmasinupakon ang imong mga prinsipe ug kauban sa mga kawatan; nahigugma ang tanan sa suhol ug nagtinguha sa bayad. Wala nila dapigi ang mga ilo, ni ang mga sumbong sa mga balo nga miabot sa ilang atubangan. (Isaias 1:23)
Hanas ang ilang mga kamot sa pagbuhat ug daotan: ang magmamando mangayo ug salapi, ang maghuhukom andam nga modawat ug suhol, ug ang gamhanan nga tawo nagsulti sa uban kung unsa ang buot niyang angkonon. Busa nagkahiusa sila sa paglaraw. (Miquias 7:3)
Karon samtang nagpadulong ang mga babaye, tan-awa, ang pipila ka mga guwardiya miadto sa siyudad ug gisultihan ang mga pangulong pari sa tanan nga nahitabo. Sa dihang ang mga pari nakigtagbo sa mga kadagkoan ug naghisgot sa maong panghitabo uban kanila, gihatagan nila sa dakong kantidad nga salapi ang mga sundalo ug giingnan sila, “Ingna ang uban, 'ang mga disipulo ni Jesus miabot sa kagabhion ug mikawat sa iyang lawas samtang nangatulog kami.' Kung kining maong balita makaabot ngadto sa gobernador, danihon namo siya ug kuhaon ang bisan unsang kabalaka gikan kaninyo.” Busa gikuha sa mga sundalo ang salapi ug gibuhat ang gitugon kanila. Kining maong balita mikaylap taliwala sa mga Judio ug nagpadayon hangtod karong adlawa. (Mateo 28:11-15)
Apan sa dihang si Pablo nangatarongan uban kaniya mahitungod sa pagkamatarong, pagpugong sa kaugalingon, ug ang umaabot nga paghukom, nahadlok si Felix; ug, siya mitubag, “Lakaw una palayo karon, apan kung anaa na usab akoy panahon, tawgon ko ikaw.” Sa sama usab nga panahon, naglaom siya nga si Pablo maghatag ug salapi ngadto kaniya, busa kanunay niyang gipatawag siya ug nakigsulti uban kaniya. (Mga Buhat 24:25-26)

Gisugo nga dili moapil sa hiphip

Ayaw pagdawat ug suborno, kay ang suborno makabuta niadtong makakita, ug motuis sa matuod nga mga pulong sa mga tawo. (Exodo 23:8)
Kinahanglan dili ninyo kuhaon ang hustisya sa pinugsanay nga paagi; kinahanglan nga wala kamoy dapigan ni modawat ug suhol, kay ang suhol makabuta sa mata sa maalamon ug makapausab sa mga pulong sa matarong. (Deuteronomio 16:19)

Ang hiphip makadunot

Sa pagkatinuod ang pagpangayo ug kwarta pinaagi sa pagpanghulga makapabuang sa maalamon nga tawo, ug ang suhol makadaot sa kasingkasing. (Ecclesiastes 7:7)

Pananglitan sa Ginoo nga wala modawat ug hiphip

Kay si Yahweh ang inyong Dios, siya ang Dios sa mga dios ug Ginoo sa mga agalon, ang bantogan nga Dios, ang gamhanan ug ang gikahadlokan, nga walay gidapigan ug dili masuholan. (Deuteronomio 10:17)

Ang mga pangulo dili makadawat ug hiphip

Unya karon, tugoti nga ang kahadlok kang Yahweh maanaa kaninyo. Pag-amping sa dihang maghukom kamo, kay walay pagkadaotan diha kang Yahweh nga atong Dios, ni adunay pinalabi o pagdawat ug suhol.” (2 Cronicas 19:7)
Ang hari magtukod sa yuta pinaagi sa katarong, apan siya nga gusto makasapi maoy moguba niini. (Panultihon 29:4)

Mga pananglitan sa mga wala modawat ug hiphip

Ania ako; pagpamatuod batok kanako sa atubangan ni Yahweh ug sa atubangan sa iyang pinili. Kang kinsang baka ang akong gikuha? Kang kinsang asno ang akong gikuha? Kinsa ba ang akong gilupigan? Kinsa ba ang akong gidaogdaog? Kang kinsa bang kamot gikan ang gidawat ko nga suhol nga nagpabuta kanako? Pamatud-i, ug iuli ko kini nganha kaninyo.” Miingon sila, “wala mo kami tikasi, ni midaogdaog kanamo, o nag-ilog sa mga butang gikan sa ubang tawo.” Miingon siya kanila, “Saksi si Yahweh tali kaninyo, ug siya nga iyang gidihogan saksi karong adlawa, nga wala kamoy nakaplagan sa akong mga kamot.” Ug mitubag sila, “Saksi si Yahweh.” (1 Samuel 12:3-5)
Nag-ingon ba ako kaninyo, 'Hatagi ako ug usa ka butang?' O, 'Hatagi ako ug gasa gikan sa inyong bahandi?' (Job 6:22)

Mga panalangin ug mga tunglo

Ang mga naghatag ug hiphip gitunglo

'Matinunglo ang tawong magpasuhol aron sa pagpatay sa tawong walay sala.' Ug ang tibuok katawhan moingon, 'Amen.' (Deuteronomio 27:25)
...kadtong nagpakamatarong sa daotan pinaagi sa suhol, ug pagkuha sa katungod sa mga walay sala! (Isaias 5:23)
Nanguha ug mga suborno kining mga tawhana diha kanimo aron sa pagbubo ug dugo. Nagpatubo ka ug nagbaton sa hilabihan nga ginansiya, nagdala ka ug kadaot sa imong mga silingan pinaagi sa pagpanglupig, ug gikalimtan mo ako— mao kini ang gipamulong ni Yahweh nga Ginoo. Tan-awa! Pinaagi sa akong kamot gihampak ko ang limbongan nga ginansiya nga imong gibuhat, ug ang pag-ula sa dugo nga anaa sa imong taliwala. Malig-on ba ang imong kasingkasing, magmakusganon ba ang imong mga kamot sa mga adlaw nga hukman ko na ikaw? Ako, si Yahweh, ang namulong niini, ug buhaton ko kini. Busa katagon ko kamo taliwala sa kanasoran ug tibulaagon sa kayutaan. Niini nga paagi, hinloan ko ang inyong kahugawan. (Ezequiel 22:12-15)
Tungod kay inyong gilupigan ang kabos ug gikuha ang mga bahin sa trigo gikan kaniya —bisan tuod ug nagbuhat kamo ug mga balay sa gitiltil nga bato, dili kamo makapuyo niini. Aduna kay maanindot nga parasan, apan dili kamo makainom ug bino niini. Kay nasayod ako nga daghan ang inyong kalapasan ug unsa kadako ang inyong mga sala—kamo nga nagsakit sa matarong, nagkuha ug mga suhol ug gisalikway ninyo ang mga timawa sa ganghaan sa siyudad. (Amos 5:11-12)
Naghukom ang inyong mga pangulo alang sa usa ka suhol, nanudlo ang inyong mga pari alang sa usa ka bayad, ug nanagna ang inyong mga propeta alang sa salapi. Apan nagsalig gihapon kamo kang Yahweh ug nag-ingon, “Dili ba nag-uban man si Yahweh kanato? Walay kadaot nga modangat kanato.” Busa, tungod kaninyo, ipadaro ko ang Zion sama sa uma, mahimong tapok sa pagkaguba ang Jerusalem, ug mahisama sa kalasangan ang bungtod nga nahimotangan sa templo. (Miquias 3:11-12)

Ang mga wala maghatag ug hiphip gipanalanginan

Ang salmo ni David. O Yahweh, kinsa man ang makapuyo sa imong tabernakulo? Kinsa man ang magpuyo sa imong balaan nga bungtod? Dili niya patuboan ang salapi sa dihang magpautang siya. Dili siya magdawat ug suhol aron sa pagpamatuod batok sa mga dili sad-an. Si bisan kinsa kadtong magbuhat niining mga butanga dili gayod matarog. (Mga Salmo 15:1, 5)
Ang kawatan nagdala ug kasamok sa iyang pamilya, apan ang usa nga nagdumili sa suhol mabuhi. (Panultihon 15:27)
Siya nga naglakaw sa pagkamatarong ug nagsulti nga matinud-anon; siya nga nagtamay sa ginansiya sa pagpangdaugdaog, siya nga nagdumili sa pagkuha sa suborno, siya nga wala naglaraw sa pagpatay, ug wala motan-aw sa daotan— himoon niya ang iyang balay sa hataas nga dapit; ang dapit nga iyang salipdanan mahimong mga kota nga mga bato; dili siya makabsan ug pagkaon ug tubig. (Isaias 33:15-16)