Negosyo
Mapalit ang karwahe gikan sa Ehipto ug 600 ka shekels nga plata ang kada usa, ug ang mga kabayo tag-150 ka shekels ang kada usa. Daghan niini ang gipamaligya ngadto sa mga hari sa Hitihanon ug sa taga-Aram. (1 Hari 10:29)
“Dili maayo! Dili maayo!” miingon ang tigpamalit, apan sa dihang makalakaw na siya magpagarbo na siya. (Panultihon 20:14)
Paminaw, kamo nga nag-ingon, “Karong adlawa o ugma mangadto kamo niining lungsod, ug magpabilin kamo ug usa ka tuig didto, ug magpatigayon, ug maghimog ginansiya.” Kinsa ang nasayod kung unsa ang mahitabo ugma, ug unsa raman ang inyong kinabuhi? Kay sama kamo sa gabon nga mopakita sa makadiyot ug unya mahanaw. Hinuon kinahanglan kamo mosulti, “Kung kini maoy kabubut-on sa Ginoo, kami magkinabuhi o kami magbuhat niini o niana.” (Santiago 4:13-15)
Pinansyal nga sangpotanan sa pagpanapaw
...ang mga langyaw dili magkombira sa imong bahandi; ang imong hinagoan dili maadto sa balay sa mga langyaw. (Panultihon 5:10)
Dili siya modawat ug bayad ug dili siya mahaylo, bisan ug hatagan nimo siya ug daghang gasa. (Panultihon 6:35)
Si bisan kinsa nga nahigugma sa kaalam makalipay sa iyang amahan, apan siya nga nagkig-uban sa mga nagbaligya ug dungog nagaguba sa iyang bahandi. (Panultihon 29:3)
Kasingkasing sa tawo
Ayaw kan-a ang pagkaon sa tawong adunay daotan nga tinan-awan— ug ayaw pagtinguha sa iyang lamiang mga pagkaon, kay siya ang matang sa tawo nga nag-ihap sa kantidad sa pagkaon. “Kaon ug inom!” moingon siya kanimo, apan ang iyang kasingkasing wala diha kanimo. Isuka nimo bisan ang diyutay nga imong gikaon ug giusik-usikan lang nimo ang imong mga pagdayeg. (Panultihon 23:6-8)
Busa moduol kanako ang akong katawhan sama sa kasagaran nilang ginabuhat, ug molingkod sila sa imong atubangan ug maminaw sa imong mga pulong, apan dili nila kini tumanon. Ang matarong nga mga pulong anaa sa ilang mga baba, apan ang ilang mga kasingkasing nagtinguha sa dili makiangayong butang. (Ezequiel 33:31)
Apan kung aduna kay pait nga pangabugho ug hakog nga tinguha sa imong kasingkasing, ayaw pagpanghambog ug pamakak batok sa kamatuoran. Dili kini usa ka kaalam nga niabot paubos gikan sa ibabaw, apan hinuon kalibotanon, dili espirituhanon, demonyo. Kay diin anaa ang pagpangabugho ug kahakog nga tinguha, adunay kalibog ug tanang mangil-ad nga naandan. (Santiago 3:14-16)
Nagtinguha kamo sa kung unsa ang wala kaninyo. Mopatay kamo ug mogukod kamo human sa kung unsa ang inyong wala maangkon. Nag-away kamo ug naglalis, apan wala gihapon ninyo kini nakuha tungod kay wala kamo nangayo sa Dios. Nangayo kamo apan wala makadawat tungod kay nangayo kamo alang sa dili maayo nga mga butang, aron nga mag-usik-usik kamo niini sa daotan ninyong mga tinguha. (Santiago 4:2-3)
Uban sa kahakog sila makahimo sa pagpangginansiya kaninyo uban sa malimbungong mga pulong. Ang paghukom kanila dili magdugay; ang paglaglag kanila dili matulog. (2 Pedro 2:3)
Balaod sa Daang Tugon mahitungod sa kaminyoon
Apan kung wala ka malipay kaniya, nan mamahimo mo na siyang palakwon kung asa niya gusto moadto. Apan dili mo gayod siya ibaligya alang lamang sa salapi, ug kinahanglan dili nimo siya tagdon sama sa usa ka ulipon, tungod kay napakaulawan mo na siya. (Deuteronomio 21:14)
Ang uban walay kabalaka sa salapi
Tan-awa, hapit ko na libogon ang mga Midianhon aron sa pagsulong kanila, kinsa man ang dili magpakabana mahitungod sa plata, o dili malipay sa bulawan. (Isaias 13:17)
Ang mga taga-Gibeon mitubag kaniya, “Dili kini mahitungod sa plata ug bulawan tali kanamo ug sa pamilya ni Saul. Sa samang paagi dili kini alang kanamo aron ibutang sa kamatayon ang si bisan kinsa nga tawo sa Israel.” Mitubag si David, “Unsa man ang inyong ginasulti nga kinahanglan kong buhaton alang kaninyo?” (2 Samuel 21:4)
Lainlain
Miingon si Boaz, “Akong anak nga babaye, hinaot nga panalanginan ka pa ni Yahweh. Gipakita mo ang labaw nga pagkamaayo sa kaulahian kaysa sa sinugdanan, tungod kay wala ka man monunot sa mga kaulitawhan, kabos man kini o adunahan. (Ruth 3:10)
Tunglohon sa mga tawo ang tawong mobalibad sa pagbaligya ug trigo, apan ang maayong mga gasa magpurongpurong sa ulo niadtong magbaligya niini. (Panultihon 11:26)
Maayo pa ang adunay dili mahinungdanon nga katungdanan— nga sulugoon lamang—kay sa magpasigarbo mahitungod sa imong pagkamahinungdanon apan walay pagkaon. (Panultihon 12:9)
Palita ang kamatuoran, apan ayaw kini ibaligya; pagpalit ug kaalam, pagpanton, ug panabot. (Panultihon 23:23)
Gitipon ang iyang lubnganan sa mga makasasala, uban sa tawong dato sa iyang kamatayon, bisan tuod wala siya makasala, walay pagpanglimbong sa iyang baba. (Isaias 53:9)
Unya si Jesus miingon kanila, “Busa ang matag eskriba nga nahimong disipulo didto sa gingharian sa langit sama sa usa ka tawo nga tag-iya sa balay, nga mikuha sa daan ug bag-ong mga butang gikan sa iyang kabtangan.” (Mateo 13:52)
Karon adunay usa ka babaye nga nag-antos sa dugo nga naggawas kaniya sulod sa dose ka tuig. Hilabihan ang iyang pag-antos sa pagpa-atiman sa daghan mga mananambal. Gigasto niya ang tanan niyang salapi aron siya mamaayo. Apan wala gayod siya naayo, hinuon misamot pa. (Marcos 5:25-26)
Ang pangulong kapitan mitubag, “Sa dakong kantidad lamang sa salapi ang hinungdan nga akong naangkon ang pagka-Romanhon.” Apan si Pablo miingon, “Ako natawo ug lumulupyo sa Roma.” (Mga Buhat 22:28)
Ayaw multaha ang matarong
Dili usab maayo nga silotan ang nagbuhat ug matarong; ni maayo ang paglatigo sa mga tawong halangdon nga adunay baroganan. (Panultihon 17:26)
Mga paghukom sa Ginoo
Nianang taknaa, ang dapit nga adunay 1, 000 ka parasan nga nagkantidad ug 1, 000 ka mga shekels, walay bisan unsang butang nga maanaa gawas sa mga sampinit ug mga tunok. (Isaias 7:23)
Igahin ngadto kang Yahweh ang iyang mga ginansya ug mga halin. Dili kini tagoan o ibutang sa panudlanan, kay ihatag ang iyang mga ginansya niadtong nagpuyo sa presensya ni Yahweh ug gamiton aron sa pagpatagbo kanila uban ang kadagaya sa pagkaon ug aron aduna silay maayong mga bisti. (Isaias 23:18)
Ang Mesiyas mouswag
Tan-awa, magmalampuson ang akong alagad; ipahitaas siya ug igatuboy, ug pasidunggan siya. (Isaias 52:13)
Apan mao kini ang pagbuot ni Yahweh nga pagasamaran siya ug pagasakiton. Sa dihang gihalad niya ang iyang kinabuhi alang sa sala, makita niya ang iyang kaliwat, lugwayan niya ang iyang mga adlaw, ug matuman diha kaniya ang katuyoan ni Yahweh. (Isaias 53:10)
Dili mapalit ang relasyon sa Ginoo
“Duol, kamong tanan nga giuhaw, duol kamo sa tubig, ug kamo nga walay mga salapi, duol, palit ug kaon! Duol, palit kamo ug bino ug gatas nga walay salapi ug walay kantidad. Nganong gastohon man ninyo ang plata sa dili tinapay, ug nganong maghago man kamo sa dili makatagbaw? Paminaw gayod kanako ug kaona kung unsa ang maayo, ug kalipay sa inyong kaugalingong katambok. (Isaias 55:1-2)
Ang pagkadili-matinumanon gitandi sa pagbaligyag dungog
Nagahatag ug bayad ang katawhan sa matag babaye nga nagabaligya ug dungog, apan ikaw ang nagahatag ug mga bayad sa imong tanan nga mga hinigugma ug nagasuhol kanila aron moadto kanimo ug magbuhat ug malaw-ay nga butang. Busa adunay kalainan tali kanimo ug niadtong ubang mga babaye, sanglit wala may moadto kanimo aron maghangyo kanimo nga makigdulog kanila. Hinuon, gibayran mo sila. Walay nagbayad diha kanimo. (Ezequiel 16:33-34)
Mga balaod mahitungod sa mga pari ug sa yuta
Kinahanglan nga dili nila kini ibaligya o ibaylo; walay mga unang bunga sa yuta sa Israel ang ilain gikan niining mga yutaa, kay balaan kining tanan ngadto kang Yahweh. (Ezequiel 48:14)
Ang Ginoo gamay ra ang bili alang sa mga dili diosnon
Giingnan ko sila, “Kung maayo kini alang kaninyo, bayri ako sa akong suhol. Apan kung dili, ayaw kini buhata.” Busa nagtimbang sila ug suhol alang kanako—ug mikabat kini ug 30 ka buok plata. Unya miingon si Yahweh kanako, “Ibutang sa tipiganan ang mga plata, ang labing maayo unta nga bili ang angay nilang ihatag kanimo!” Busa gikuha ko ang 30 kabuok nga plata ug gibutang kini sa tipiganan didto sa balay ni Yahweh. (Zacarias 11:12-13)
Ang adunay hatagan pa; ang wala kuhaan sa tanan
Siya miingon kanila, “Matnguni kung unsa ang inyong nadungog, kay ang sukdanan nga inyong gamiton, mao ang sukdanan nga madawat ninyo; ug mas labaw pa ang inyong makuha. Tungod kay si bisan kinsa ang anaa, pagahatagaan pa siya ug labaw pa, ug si bisan kinsa ang nawad-an, gikan kaniya pagakuhaon bisan pa kung unsa ang naangkon niya.” (Marcos 4:24-25)
Ang salapi gigamit sa pagpakita sa kalipay sa mga anghel sa kaluwasan
O kinsa nga babaye ang adunay pulo ka sinsilyo, kung mawala niya ang isa niini, dili ba niya dagkotan ang lampara, silhigan ang balay, ug makugihon nga mangita hangtod nga makaplagan niya kini? Ug sa dihang makaplagan na niya kini, tawagon niya ang iyang mga higala ug silingan, ug moingon, 'Pagmalipayon kamo uban kanako, tungod kay nakaplagan ko na ang isa ka sinsilyo nga akong nawala, ' Ug sama usab, ako moingon kaninyo, adunay kalipay sa presensya sa mga anghel sa Dios alang sa isa ka makasasala nga naghinulsol.” (Lucas 15:8-10)
Panglantaw sa pagpanag-iya sa unang simbahan
Silang tanan nga nagtuo naghiusa ug managsama sa tanan nga mga butang, ug gibaligya nila ang ilang mga katigayonan ug ang ilang gipanag-iyahan ug giapud-apod kini kanila, sumala sa matag usa nga gikinahanglan. (Mga Buhat 2:44-45)
Ang dakong ihap sa mga magtutuo nagkahiusa sa ilang kasingkasing ug sa ilang kalag: ug walay bisan usa kanila nga nagaingon nga ang mga butang nga iyang gipanag-iya iyaha lamang; kung dili, ilang gihiusahan ang tanan. Uban sa dakong gahom ang mga apostoles nagapadayon sa ilang pagsangyaw sa ilang pagpamatuod mahitungod sa pagkabanhaw sa Ginoong Jesus, ug ang dakong grasya naa uban kanilang tanan. Walay usa ka tawo nganha kanila nga nakulangan sa mga butang, tungod kay ang tanan nga dunay gipanag-iya nga titulo sa yuta o mga balay nagbaligya man niini ug ang halin sa mga butang nga ilang gibaligya ug gidala ngadto sa tiilan sa mga apostoles. Ug ilaha kining giapod-apod ngadto sa matag magtutuo, sumala sa ilahang panginahanglan. Si Jose, nga usa ka Levita, usa ka tawo gikan sa Cyprus, nga gihatagan ug ngalan nga Barnabas sa mga apostoles. (nga nagpasabot, Anak sa pagdasig). Aduna siyay uma, ug iya kining gibaligya ug ang halin niini nga salapi gidala niya ngadto sa tiilan sa mga apostoles. (Mga Buhat 4:32-37)
Ang mga nakaila sa Ginoo mibiya sa mahal nga daotang mga butang
Daghan usab sa mga magtutuo miabot ug nagsugid ug miangkon sa mga daotang mga butang nga ilang nahimo. Daghan ang nagbansay ug mga salamangka ug nagdala sa ilang mga basahon ug gisunog sa panan-aw sa matag-usa. Sa dihang ilang giihap ang bili niini, kini mga 50, 000 kadaghanon sa plata. (Mga Buhat 19:18-19)
Pagpakamatarong
Unya miingon siya kang Sara, “Tan-awa, naghatag ako ug isa ka libo ka plata sa imong igsoong lalaki. Kini alang sa pagtabon sa bisan unsang paglapas batok kanimo sa mga mata sa imong mga kauban, ug sa atubangan sa tanan, ikaw nahimong hingpit nga maayo.” (Genesis 20:16)
Mga inagaw, dinambong
Ang ubang mga anak nga lalaki ni Jacob miadto sa mga patayng lawas ug nangawat sa siyudad, tungod kay gihugawan man sa katawhan ang ilang igsoong babaye. Gikuha nila ang mga panon sa mga karnero, ang ilang mga baka, ug mga asno, ug ang tanang mga butang nga anaa sa siyudad, anaa sa mga uma ug lakip ang tanan nilang mga kabtangan. Gipangdakop nila ang kabataan ug ang ilang mga asawa. Gipangkuha nila bisan ang tanang butang nga anaa sulod sa mga panimalay. (Genesis 34:27-29)
Mibalik ang katawhan sa Israel gikan sa paggukod sa mga Filistihanon, ug giilog nila ang ilang kampo. (1 Samuel 17:53)
Gitigom ni Ben Hadad ang hari sa Aram ang tanan niyang kasundalohan. Adunay 32 ka mga ubos nga mga hari nga uban kaniya, mga kabayo, ug mga karwahe. Mitungas siya, gipalibotan ang Samaria ug nakig-away batok kanila. Nagpadala siya ug mga mensahero ngadto sa siyudad alang kang Ahab nga hari sa Israel, ug miingon kaniya, “Miingon si Ben Hadad niini: 'Akoa ang imong mga plata ug ang imong mga bulawan. Lakip ang imong mga asawa ug imong mga anak, ang labing maayo, karon akoa na.'” Mitubag ang hari sa Israel ug miingon, “Sama kini sa imong giingon akong agalon, nga hari. Ako ug ang tanan nga ania kanako imoha man.” Miabot na usab ang mensahero ug miingon, “Miingon si Ben Hadad niini, 'Nagpadala ako ug pulong kanimo nga naga-ingon nga kinahanglan nga ihatag mo kanako ang imong mga plata, imong mga bulawan, imong mga asawa, ug ang imong mga anak. Apan ipadala ko ang akong mga sulugoon ugma diha kanimo sa samang oras, ug susihon nila ang imong balay ug ang mga balay sa imong mga sulugoon. Sakmiton nila ug kuhaon ang bisan unsa nga makapalipay sa ilang mga mata.'” Miingon ang tanang kadagkoan ug ang tanang katawhan ngadto kang Ahab, “Ayaw siya paminawa o tugoti ang iyang mga hangyo.” (1 Hari 20:1-6, 8)
Nabuntog sa Israel ang Juda, ug ang matag kalalakin-an mikalagiw sa puloy-anan. Gikuha niya ang tanang bulawan, ug plata, ang tanang mga butang nga nakita sa balay ni Yahweh, ug ang mga mahinongdanon nga mga butang sa palasyo sa hari, uban usab ang mga binihag, ug mibalik ngadto sa Samaria. (2 Hari 14:12, 14)
Sa dihang miabot si Jehoshafat ug ang iyang katawhan aron sa pag-ilog ug mga butang gikan kanila, nakaplagan nila gikan kanila ang daghan kaayo nga maayong mga butang, mga bisti, ug mga bililhon nga alahas, nga gikuha nila alang sa ilang kaugalingon, labaw pa kay sa ilang madala. Miabot ug tulo ka adlaw ang ilang pagpanguha sa inilog nga mga butang, daghan kaayo kini. (2 Cronicas 20:25)
Sukad pa sa mga adlaw sa among katigulangan hangtod karon anaa na kami sa dakong pagpakasala. Sa among mga kasaypanan kami, ang among mga hari, ug ang among mga pari gitugyan ngadto sa kamot sa mga hari niining kalibotana, ngadto sa espada, ngadto sa pagkaulipon, ug ngadto sa mga tulisan ug ngadto sa kaulawan, sama kanamo niining panahona. (Esdras 9:7)
Tugotan sa hari ang mga Judio nga anaa sa matag siyudad nga magtigom ug mobarog aron sa pagpanalipod sa ilang mga kinabuhi: sa pagpuo, sa pagpatay, ug sa paglaglag ni bisan kinsa gikan sa bisan unsang katawhan o probinsya nga mosulong kanila, lakip ang mga bata ug kababayen-an, o sa pag-ilog sa ilang mga kabtangan. (Ester 8:11)
Gisulong sa mga Judio ang ilang mga kaaway pinaagi sa espada, sa pagpatay ug paglaglag kanila, ug gibuhat ang nakapahimuot kanila niadtong nagdumot kanila. ug ang napulo ka mga anak nga lalaki ni Haman nga anak nga lalaki ni Hamedata, ang kaaway sa mga Judio. Apan wala sila nanguha ug bisan unsang inilog. (Ester 9:5, 10)
Pagkaalaot sa mga taga-Asiria, ang bunal sa akong kasuko, ang tungkod nga gibutangan ko sa akong kapungot! Gipadala ko siya batok sa garbosong nasod ug batok sa katawhan nga nagdala sa akong nag-awas nga kaligutgot. Gisugo ko siya sa pagkuha sa inilog, sa pagkuha sa tukbonon, ug sa pagyatak-yatak kanila sama sa lapok diha sa kadalanan. (Isaias 10:5-6)
Sa dihang natapos na sa Ginoo ang iyang bulohaton didto sa Bukid sa Zion ug sa Jerusalem, pagasilotan ko ang mga gipamulong sa garbosong kasingkasing sa hari sa Asiria ug sa iyang pagkamapahitas-on. Kay miingon siya, “Pinaagi sa akong kusog ug sa akong kaalam namuhat ako. Aduna akoy kahibalo, ug gikuha ko ang mga utlanan sa akong mga katawhan. Gikawat ko ang ilang mga bahandi ug sama sa usa ka torong baka, gipildi ko ang mga lumolupyo. Nakasakmit ang akong kamot, gikan sa mga salag, ang katigayonan sa kanasoran, ug sama sa tawo nga nagtigom sa gisalikway nga mga itlog, gitigom ko ang tibuok kalibotan. Walay mikapa-kapa sa ilang mga pako o mipiyak.” (Isaias 10:12-14)
Ilogon nila ang imong mga kabtangan ug imbargohon ang imong mga baligya. Lumpagon nila ang imong mga pader ug gub-on ang maanindot nimo nga mga balay. Ang imong mga bato, mga timbre, ug ang mga ginuba, ipanglabay nila ngadto sa mga katubigan. (Ezequiel 26:12)
Unya moabot ang espada batok sa Ehipto, ug adunay kaguol sa Cush sa dihang malaglag sa Ehipto ang gipamatay nga mga tawo— sa dihang gipanguha nila ang iyang bahandi, ug sa dihang naguba ang iyang mga patukoranan. (Ezequiel 30:4)
Bisan paman ug madagayaon na si Efraim labaw sa iyang mga igsoon nga lalaki; moabot gayod ang sidlakan nga hangin; mohuros ang hangin ni Yahweh gikan sa kamingawan. Mahubas gayod ang tubod ni Efraim, ug mahubas ang iyang balon. Ilogon sa kaaway ang iyang mga balay nga adunay mga bililhong butang. (Hosea 13:15)
Busa, mao kini ang gisulti ni Yahweh nga Ginoo, “Palibotan sa kaaway ang yuta. Lumpagon ug kawatan niya ang mga kuta.” (Amos 3:11)
Ayaw pagsulod sa ganghaan sa akong katawhan sa adlaw sa ilang katalagman; ayaw paglipay sa ilang kasakitan sa adlaw sa ilang katalagman, ayaw kawata ang ilang kabtangan sa adlaw sa ilang pagkaguba. (Obadia 1:13)
Gikawat ang kabtangan ni Esau, ug gikuha ang iyang mga tinago nga bahandi! Sa adlaw nga ikaw motindog nga walay pagtagad, sa adlaw nga gidala sa mga dumuduong ang iyang katigayonan, ug nanulod ang mga langyaw sa iyang mga ganghaan, ug nag-ilogay sa Jerusalem, sama ra usab ikaw kanila. (Obadia 1:6, 11)
Nag-ingon si Yahweh, “Barog ug paggiok, anak nga babaye sa Zion, kay himoon kong puthaw ang imong sungay, ug himoon kong bronse ang imong mga kuko. Laglagon ninyo ang daghang katawhan. Ako si Yahweh, maako ang ilang mga inilog nga bahandi, ang ilang mga gipanag-iyahan alang kanako, ang Ginoo sa tibuok kalibotan. (Miquias 4:13)
Panguha-a ang kinawat nga mga plata, panguha-a ang kinawat nga bulawan, kay walay kataposan niini, ngadto sa katahom sa tanang maayo nga mga butang sa Ninibe. Ang Ninibe haw-ang ug naguba na. Naluya ang kasingkasing sa matag-usa, nangurog ang ilang mga tuhod, ug ang kasubo anaa sa tanan; nangluspad ang ilang mga dagway. (Nahum 2:9-10)
Pagkaalaot sa siyudad nga napuno sa dugo! Napuno kini sa pagpamakak ug pagpangawat sa kabtangan; ang mga biktima anaa kanunay kaniya. (Nahum 3:1)
Kay dili ba mahimo kining tanan ug usa ka panultihon aron sa pagpakaulaw kaniya ug usa ka awit aron sa pagbiaybiay kaniya, nga naga-ingon, “Pagkaalaot sa tawo nga nagpalambo sa dili iya! Kay hangtod kanus-a man nimo dugangan ang kabug-aton sa mga panumpa nga imong gikuha?' Dili ba kaha kalit nga mobarog ang mga tawo nga nagpaak kanimo, ug makamata ang mga nagpalisang kanimo? Mahimo kang makaluluoy ngadto kanila. Tungod kay giilogan nimo ang daghang katawhan, ilogan ka usab sa tanang nahibilin nga katawhan. Kay nakaula ka ug dugo sa mga tawo ug ikaw ang nagbuhat ug kasamok batok sa yuta, sa mga siyudad, ug sa tanan nga nagpuyo niini. (Habakuk 2:6-8)
Pagdanguyngoy, mga lumulupyo sa Merkado nga Distrito, tungod kay pagapukanon ang tanang mga negosyante; kadtong tanan nga namaligya sa plata pagapuohon usab. Pagailogon ang ilang mga kabtangan, ug ang ilang mga balay mapasagdan ug mangaguba! Motukod silag mga balay apan dili sila makapuyo niini, magtanom sila ug mga ubas apan dili sila makainom sa duga niini. Nagtuo sila nga ang ilang mga plata ni bulawan makaluwas kanila sa adlaw sa kasuko ni Yahweh. Ang pagdilaab sa iyang pangabubho molamoy sa tibuok nga kalibotan, tungod kay magadala siya sa hingpit, ug makalilisang nga kataposan sa tanan nga mipuyo sa kalibotan.” (Sofonias 1:11, 13, 18)
Busa, ingon nga ako buhi— mao kini ang gipamulong ni Yahweh nga pangulo sa mga kasundalohang anghel, ang Dios sa Israel, — Himuon ko nga ang Moab mahisama sa Sodoma, ug ang katawhan sa Amon mahisama sa Gomora; ang dapit sa mga sampinit ug bung-aw nga asin, ug mahimong mingaw hangtod sa hangtod. Apan pang-ilugon sa nahibilin kong katawhan ang ilang mga kabtangan, ug ang salin sa akong nasod maoy magapanag-iya kanila.” (Sofonias 2:9)
Estilo sa kinabuhi
Kay kini nga tahas dili aron nga ang uban mahuwasan ug kamo mahimong mabug-atan. Hinunoa, kinahanglan adunay kaangayan. Ang inyong kabuhong sa kasamtangan nga panahon magapatagbo kung unsa ang ilang panginahanglan. Mao usab kini aron nga ang ilang kabuhong makapatagbo sa inyong gikinahanglan, ug aron nga adunay kaangayan. Mao kini sama sa nahisulat na: “Ang usa nga adunay mas daghan pa wala mabinlan, ug ang usa nga nakabaton ug diyutay wala makulangan.” (2 Corinto 8:13-15)
Mao sad sa mga babaye buot nako nga magsinina ug tarong, nga dili law-ay ug magapugong sa ilang kaugalingon, dili sa mga buhok nga sinapid, o pagsul-ob sa mga bulawan, o perlas, o mahal nga mga sinina, (1 Timoteo 2:9)
Pagbayad sa kadaot
Kung mag-away ang mga tawo ug dagmalan sa usa ang laing tawo gamit ang bato o sa iyang kinumo, ug wala mamatay kanang tawhana, apan naglubog siya sa iyang higdaanan; unya kung mamaayo na siya ug makalakaw na gamit ang iyang sungkod, ang tawo nga nagdagmal kaniya kinahanglan mobayad sa iyang oras nga nausik; kinahanglan mobayad usab siya hangtod mamaayo na gayod siya. Apan kanang tawhana dili sad-an sa pagpatay. (Exodo 21:18-19)
Kung adunay mag-away nga mga tawo ug makaangin nga makuhaan ang usa ka babayeng mabdos, apan wala nay laing kadaot nga nahitabo kaniya, nan ang tawong sad-an kinahanglan magmulta sumala sa gipangayo kaniya sa bana sa babaye, ug magabayad siya sumala sa hukom sa maghuhukom. (Exodo 21:22)
Kung ang torong baka makasungag sa usa ka lalaki o babaye hangtod mamatay, kinahanglan gayod batohon ang baka, ug dili kan-on ang unod niini; apan ang tag-iya sa maong baka dili silotan. Apan kung nabatasan na sa baka ang pagpanungag kaniadto, ug gipasidan-an na ang tag-iya apan wala niya kini bantayi, unya makapatay ang torong baka ug lalaki o babaye, batohon gayod kanang torong baka, ug patyon usab ang tag-iya niini. Kung gikinahanglan ang bayad alang sa paglukat sa iyang kinabuhi, pagabayran niya ang tibuok kantidad. (Exodo 21:28-30)
Kung makapanungag ang torong baka sa usa ka ulipong lalaki o ulipong babaye, ang tag-iya sa maong torong baka kinahanglan magbayad ug 30 ka shekels nga plata, ug batohon ang maong baka. Kung ang usa ka tawo magkuha sa tabon sa usa ka lungag, o magbangag ug dili niya kini tabonan, ug mahulog niini ang usa ka torong baka o asno, kinahanglan bayran sa tag-iya ang nawala. Bayaran niyag salapi ang tag-iya sa namatay nga mananap, ug maiya na ang patay nga mananap. Kung ang baka sa usa ka tawo makapatay sa torong baka sa laing tawo, nan kinahanglan ibaligya nila ang buhi nga torong baka ug bahinon nila ang halin niini, ug bahinon usab nila ang namatay nga torong baka. Apan kung ilado na nga gapanungag ang maong torong baka kaniadto, ug wala kini bantayi sa tag-iya, bayran gayod niya ang torong baka alang sa torong baka, ug maiya ang patay nga mananap. (Exodo 21:32-36)
Mga pangulo
Busa gisugilon ni Samuel ang tanang pulong ni Yahweh ngadto sa katawhan nga nangayo ug hari. Miingon siya, “Mao kini ang pamaagi sa hari nga maghari kaninyo. Kuhaon niya ang inyong mga anak nga lalaki ug pilion sila alang sa iyang mga karwahe ug mga tawo nga magkabayo, ug mag-una sa iyang mga karwahe. Kuhaon niya ang labing maayong abot sa inyong kaumahan, kaparasan, ug kaolibohan, ug ihatag niya kini ngadto sa iyang mga sulugoon. Pagakuhaon niya ang ikapulo sa inyong trigo ug sa inyong kaparasan ug ihatag ngadto sa mga pangulo ug sa iyang mga sulugoon. Kuhaon usab niya ang inyong mga sulugoon nga lalaki ug mga sulugoong babaye ug ang inyong labing ambongan nga mga batan-ong lalaki ug ang inyong mga asno; patrabahoon niya silang tanan alang kaniya. Kuhaon niya ang ikapulo sa inyong mga kahayopan, ug mahimo kamong iyang mga ulipon. (1 Samuel 8:10-11, 14-17)
Ang yuta sa prinsipe mao ang isigkakilid nga bahin nga giandam alang sa balaang dapit ug sa siyudad. Maanaa kini sa ilang kasadpang bahin ug sa ilang sidlakang bahin. Managsama ang gitas-on sa gitas-on sa usa niadto nga mga bahin, gikan sa kasadpan ngadto sa sidlakan. Panag-iyahon kining yutaa sa prinsipe sa Israel. Dili na gayod daugdaogon sa akong mga prinsipe ang akong katawhan; hinuon, ihatag nila ang yuta ngadto sa panimalay sa Israel, alang sa ilang mga tribo. (Ezequiel 45:7-8)
Panagna
Miingon si Jeremias, “Miabot ang pulong ni Yahweh kanako, ug miingon, 'Tan-awa, moanha diha kanimo ang imong uyoan nga si Hanamel ang anak nga lalaki ni Shalum ug magaingon, Palita ang akong uma nga atua didto sa Anatot alang sa imong kaugalingon, kay anaa kanimo ang katungod sa pagpalit niini.''''' Busa gipalit ko ang uma nga atua sa Anatot gikan kang Hanamel, ang anak nga lalaki sa akong uyoan, ug nagtimbang ako ug plata alang kaniya, ug 17 ka shekels ang gibug-aton niini. Miingon niini si Yahweh nga labawng makagagahom, ang Dios sa Israel, Kuhaa kining mga dokumento, ang resibo sa pagpalit nga senilyohan ug sa wala naselyohan nga mga kopya sa kasabotan sa pagpalit, ug isulod kini sa usa ka kulon aron molungtad kini sa dugay nga panahon. Kay miingon niini si Yahweh nga labawng makakagahom, ang Dios sa Israel, pagapaliton pag-usab niining yutaa ang mga balay, mga uma, ug mga parasan.” (Jeremias 32:6-7, 9, 14-15)
Unya miingon ka kanako, “Pagpalit ug uma alang sa imong kaugalingon uban sa plata ug pagkuha ug mga mosaksi niini, bisan pa ug itugyan kini nga siyudad ngadto sa mga Caldeanhon.'''' (Jeremias 32:25)
Nahimong sungkod sa pagkadaotan ang kabangis— wala ni usa kanila, ug wala ni usa sa ilang pundok, wala ni usa sa ilang mga kabtangan, ug wala ni usa sa ilang pagkamahinungdanon ang molungtad! Padulong na ang panahon; nagkaduol na ang adlaw. Ayaw tugoti nga magmaya ang mga tigpalit, ni magbangotan ang mga tigbaligya, sanglit anaa sa tibuok pundok sa katawhan ang akong kasuko! Tungod kay dili gayod makabalik ang tigbaligya sa mga butang nga napalit na, samtang buhi pa sila, sanglit batok man sa tibuok pundok sa katawhan ang panan-awon. Dili sila mamalik, tungod kay walay tawo nga nabuhi diha sa iyang sala ang mapalig-on! Ipanglabay nila ang ilang mga plata ngadto sa mga kadalanan ug ang ilang mga bulawan daw sama sa hugaw nga butang. Dili makaluwas kanila ang ilang mga plata ug bulawan sa adlaw sa kapungot ni Yahweh. Dili maluwas ang ilang mga kinabuhi, ug dili matagbaw ang ilang kagutom, tungod kay nahimo nila nga kapandolan ang ilang pagpakasala. (Ezequiel 7:11-13, 19)
Miingon si Yahweh nga Ginoo niini: Mahitabo kini sa adlaw nga mamugna ang mga laraw diha sa imong kasingkasing, ug maghandom ka ug daotan kaayo.' Unya moingon ka, 'Motungas ako sa hawan nga yuta; moadto ako sa mga tawo nga malinawon ug luwas nga namuyo, silang tanan namuyo nga walay mga paril o mga babag, ug walay mga ganghaan ang siyudad. Kuhaon ko ang mga bahandi ug kawaton ang mga inilog, aron madala sa akong kamot batok sa mga nagun-ob nga dapit nga karon gipuy-an na, ug batok sa katawhan nga nagtigom gikan sa mga nasod, katawhan nga nakabaton ug binuhing mga mananap ug mga kabtangan, ug kadtong namuyo sa tunga sa kalibotan.' Moingon kanimo ang Sheba ug Dedan, ug ang mga tigpatigayon sa Tarshis uban sa tanan niining batan-ong manggugubat, 'Mianhi ka ba aron sa pagpangilog? Gitigom mo ba ang imong kasundalohan aron kuhaon ang mga inilog, aron dad-on ang plata ug bulawan, aron kuhaon ang ilang mga binuhing hayop ug kabtangan ug aron kuhaon pa ang ubang mga inilog?' (Ezequiel 38:10-13)
Sa walay pagpasidaan sulongon niya ang pinakadato nga dapit sa probinsya, ug buhaton niya ang wala nabuhat sa iyang amahan bisan sa iyang mga katigulangan. Iapod-apod niya ngadto sa iyang mga sumusunod ang mga inilog, mga kinawat, ug ang mga kabtangan. Maglaraw siya sa pagsulong sa mga kota, apan sa makadiyot lamang. (Daniel 11:24)
Hinoon pasidunggan niya ang dios nga anaa sa mga kota. Usa kini ka dios nga wala gani hiilhi sa iyang katigulangan nga iyang pasidunggan uban ang bulawan ug ang plata, uban ang mahalon nga mga bato ug bililhon nga mga gasa. (Daniel 11:38)
Pagadumalahan niya ang mga bahandi nga bulawan ug plata, ug ang kinatibuk-ang bahandi sa Ehipto; ang mga taga Libya ug ang mga taga Etiopia mailalom sa iyang lakang. (Daniel 11:43)
Tan-awa! Moabot ang adlaw ni Yahweh nga bahinon diha sa imong taliwala ang imong mga inilog. Tungod kay tigomon ko ang mga nasod batok sa Jerusalem alang sa pagpakiggubat ug mabihag ang siyudad. Pang-ilogon ang mga balay ug panglugoson ang mga kababayen-an. Mabihag ang katunga sa siyudad, apan ang nahibilin nga katawhan dili papahawaon sa siyudad. (Zacarias 14:1-2)
Makig-away usab ang Juda batok sa Jerusalem. Tigomon nila ang bahandi sa tanang mga nasod nga naglibot kanila—bulawan, plata, ug linong mga bisti nga daghan kaayo. (Zacarias 14:14)
Sama nga kini nahitabo sa mga adlaw ni Lot, sila mikaon, miinom, namalit, namaligya, nagtanom, ug sila nagtukod. (Lucas 17:28)
Apan kini hibalo-i: sa mga ulahi nga mga adlaw moabot ang mga peligro nga mga panahon. Kay ang mga tawo higugmaon nila ang ilang mga kaugalingon, mahigugmaon sila sa kwarta, hambogero, mapahitas-on, tigpasipala, masinupakon sa mga ginikanan, dili mapasalamaton, dili balaan, (2 Timoteo 3:1-2)
Akong nadungog ang daw tingog taliwala sa upat ka buhing binuhat nga nag-ingon, “Ang usa ka takos sa trigo alang sa usa ka denaryo, ug ang tulo ka takos sa sebada alang sa usa ka denaryo. Apan ayaw hilabti ang lana ug bino.” (Pinadayag 6:6)
Unya ang mga hari sa kalibotan ug ang mahinungdanong mga tawo, ug ang mga pangulo, ang mga adunahan, ang mga gamhanan, ug si bisan kinsa, ulipon ug gawasnon, nanago sa mga langob, ug taliwala sa mga bato sa kabukiran. Miingon sila sa kabukiran ug sa mga bato, “Tumpagi kami! Itago kami gikan sa iyang nawong nga naglingkod diha sa trono ug gikan sa kasuko sa Nating Karnero. (Pinadayag 6:15-16)
Ang nabilin sa mga katawhan, kadtong wala nangamatay pinaagi niining mga hampak, wala maghinulsol sa mga buhat nga ilang nahimo, ni wala maghunong sa pagsimba sa mga demonyo ug mga diosdios nga bulawan, plata, tumbaga, bato, ug kahoy— mga butang nga dili makakita, makadungog, o makalakaw. Ni wala sila maghinulsol sa ilang pagkamamumuno, sa ilang pagkamamarang, sa ilang pagkamahilawason o sa ilang pagpadayon ug pagpangawat. (Pinadayag 9:20-21)
Iyang gipugos usab ang tanan, ang dili mahinungdanon ug gamhanan, adunahan ug kabos, gawasnon ug ulipon, sa pagdawat sa usa ka patik sa tuong kamot o sa agtang. Kini dili na makahimo si bisan kinsa sa pagpalit o pagpamaligya gawas kung siya adunay patik sa mapintas nga mananap, nga mao, ang iyang ngalan o ang iyang numero. (Pinadayag 13:16-17)
Nagsul-ob ang babaye sa tapol ug mapula nga dinayandayanan sa bulawan, bililhong mga bato, ug mga perlas. Nagkupot siya sa iyang kamot sa usa ka kupang bulawan nga napuno sa salawayon nga mga butang ug ang mga mahugaw sa iyang malaw-ay nga pagpakighilawas. (Pinadayag 17:4)
Kay ang tanan mga nasod naghuboghubog sa bino nga adunay tinguha sa iyang daotang pakighilawas nga nagdala sa iyang silot. Ang mga hari sa kalibotan nagbuhat sa malaw-ay nga pakighilawas alang kaniya. Ang mga tigpatigayon sa kalibotan nahimong dato pinaagi sa gahom sa iyang pagkaabunda nga pagkinabuhi.” (Pinadayag 18:3)
Ang tanan nga mga tigpatigayon sa kalibotan maghilak ug magbangotan alang kaniya, gumikan kay wala nay mopalit sa iyang mga patigayon— ang nagtigayon sa bulawan, plata, ang mga mahalon nga bato, mga perlas ug ang mga panapton nga lino, tapol, sida, dagtom pula, ang tanan nga nagkalainlaing matang sa mga humot nga kahoy, ang matag sudlanan nga hinimo gikan sa tango sa elepante, ang matag sudlanan nga gihimo sa mahalon nga kahoy, tumbaga, puthaw, marmol, kaningag, lamas, insenso, mira, mahumot nga insenso, bino, lana, harina, trigo, baka ug karnero, mga kabayo ug ang mga karwahi, ug mga ulipon ug kalag sa mga tawo. Ang bunga nga imong gihandom sa tanan nimong kusog mahanaw kini gikan kanimo. Ang tanan nimong kaabunda ug kabtangan mahanaw kini, dili na gayod makaplagan pag-usab. Ang mga tigpatigayon niining mga butanga nga nadato pinaagi kaniya motindog sa layo gikan kaniya tungod sa kahadlok sa iyang pag-antos, maghilak ug kusog nga magbakho. Moingon sila, “Pagkaalaot, pagkaalaot sa bantogan nga siyudad nga nagsul-ob sa sinina nga pinong lino, sa tapol ug sa dagtom pula, ug gidayandayanan sa bulawan, sa mga mahalon nga bato, ug sa mga perlas!” Sa kalit lang nga takna ang tanan nga bahandi nasayang. Ang tanan nga mga kapitan sa barko, tanan nga mga tawo nga naa sa dagat, mga manlalayag, ug tanan diin ang panginabuhi naggikan sa dagat, nagtindog didto sa layo. Sila nagsinggit sa dihang ilang nakita ang aso sa iyang pagkasunog. Sila nag-ingon, “Unsa nga siyudad ang sama sa bantogan nga siyudad?” Ilang gibutangan ug abog ang ilang mga ulo, ug nagsinggit, naghilak ug nagbangotan, “Pagkaalaot, pagkaalot sa bantogan nga siyudad diin ang tanan nga adunay barko nga naa sa dagat nahimong dato pinaagi sa iyang bahandi. Sa usa lang ka takna, naguba kini.” (Pinadayag 18:11-19)
Limbongan nga mga tawo sa simbahan/relihiyosong palibot
Kay kung himoon ninyo nga maayo ang inyong mga pamaagi ug mga binuhatan; kung ipatuman gayod ninyo ang hustisya taliwala sa tawo ug sa iyang silingan— kung dili ninyo pahimuslan ang nagpuyo sa yuta, ang ilo, o ang balo ug dili magpaagas ug dugo sa walay sala niini nga dapit, ug dili maglakaw sunod sa laing mga dios nga makadaot kaninyo— ipapuyo ko kamo niining dapita, ang yuta nga akong gihatag sa inyong mga katigulangan gikan kaniadto ug hangtod sa kahangtoran. Tan-awa! Nagsalig kamo sa malimbongong mga pulong nga dili makatabang kaninyo. Nangawat ba kamo, nagpatay, ug nakapanapaw? Malimbongon ba kamong nanumpa ug naghalad ug insenso ngadto kang Baal ug misunod sa laing mga dios nga wala ninyo nailhi? Sa inyong panan-aw, tagoanan ba sa mga tulisan kining balaya nga nagdala sa akong ngalan? Apan tan-awa, nakita ko kini—mao kini ang pahayag ni Yahweh.' (Jeremias 7:5-9, 11)
Naghukom ang inyong mga pangulo alang sa usa ka suhol, nanudlo ang inyong mga pari alang sa usa ka bayad, ug nanagna ang inyong mga propeta alang sa salapi. Apan nagsalig gihapon kamo kang Yahweh ug nag-ingon, “Dili ba nag-uban man si Yahweh kanato? Walay kadaot nga modangat kanato.” (Miquias 3:11)
Unya si Jesus misulod sa templo sa Dios. Nagpapahawa siya niadtong tanan nga namalit ug namaligya sa templo. Gibalintong usab niya ang mga lamesa sa tig-ilis ug salapi, ug mga lingkoranan niadtong namaligya ug mga salampati. Siya miingon kanila, “Nahisulat kini, 'Ang akong balay pagatawagon nga balay nga ampoanan,' apan gihimo ninyo kining tagoanan sa mga tulisan.” (Mateo 21:12-13)
Nangabot sila sa Jerusalem, ug misulod siya sa templo ug nagsugod sa pag-abog sa mga namaligya ug mga mamalitay sulod sa templo. Giyabo niya ang mga lamesa sa mga magbabaylo sa salapi ug mga lingkoranan niadtong namaligya sa mga salampati. Wala siya magtugot kang bisan kinsa nga magdala sa bisan unsa nga mabaligya didto sa templo. Nagtudlo siya kanila ug nag-ingon, “Wala ba kini mahisulat, 'Ang akong balay pagatawgon nga usa ka balay alampoanan alang sa tanang kanasoran?' Apan gihimo ninyo kini nga tagoanan sa mga kawatan.” (Marcos 11:15-17)
Misulod si Jesus sa templo ug nagsugod pagpahawa sa tanang namaligya, unya nag-ingon kanila, “Nahisulat kini, ang akong balay usa ka balay alampoanan,' apan inyo kining gihimong tagoanan sa mga tulisan.” (Lucas 19:45-46)
Nakit-an niya ang mga nagabaligya ug mga baka, karnero, ug mga salampati, ug ang mga tigbaylo ug salapi nanglingkod didto. Busa mihimo siya ug usa ka latigo gamit ang mga pisi ug gipahawa niya silang tanan pagawas sa templo, lakip na ang mga karnero ug ang mga baka. Iyang gikatag ang mga sinsilyo sa mga tigbaylo ug salapi ug gibalintong ang ilang mga lamesa. Sa mga tigbaligya ug salampati miingon siya, “Dalha kining mga butanga palayo gikan dinhi. Undangi sa paghimo nga baligyaanan ang balay sa akong Amahan.” (Juan 2:14-16)
Tan-awa! Andam na ako nga moanha kaninyo sa ikatulo nga higayon. Dili na ako mahimong palas-anon diha kaninyo, kay dili nako gusto kung unsa ang anaa kaninyo. Kamo ang akong gusto. Kay ang mga anak dili kinahanglan nga magtigom alang sa ilang mga ginikanan. Hinuon, kinahanglan nga ang mga ginikanan magtigom alang sa ilang mga anak. (2 Corinto 12:14)
Busa ang tagadumala kinahanglan walay ikasaway, bana sa usa ka asawa, dili magpalabi, maalamon, matinarongon, maabiabihon, kahibalo motudlo, dili gapalabi sa bino, dili palaaway, apan hinuon, malumo, malinawon, dili mahigugmaon sa kwarta. (1 Timoteo 3:2-3)
Ang mga diacono sad, kinahanglan takos sa pagtahod, dili galainlain ang istorya, wala gapalabi sa pag-inom ug bino, ug dili hakog. (1 Timoteo 3:8)
...ug mga away sa mga tawo nga dunot ug mga hunahuna. Mitalikod sila sa kamatuoran, ug gihunahuna nila nga ang pagkadiosnon mao ang paagi aron makaganansiya. Apan ang pagkadiosnon nga adunay katagbawan dako ug ganansiya. (1 Timoteo 6:5-6)
Tungod kay adunay daghang masinupakon nga katawhan, ilabina niadtong mga tinuli. Ang ilang mga pulong walay pulos. Ilang gilimbongan ug gigiyahan ang katawhan sa sayop nga dalan. Kinahanglan gayod nga pahunongon sila. Nagatudlo sila sa dili nila angay nga itudlo alang sa makauulaw nga pagpaginansiya ug nagbungkag sa tibuok panimalay. (Tito 1:10-11)
Nagdasig ako sa mga hamtong sa inyong taliwala, ingon nga ako, kauban nga hamtong. Usa usab ako ka saksi sa mga pag-antos ni Cristo, ug usa usab ako ka sumasalmot sa himaya nga mapadayag. Busa, gidasig ko kamo, mga hamtong, atimana ang panon sa Dios sa inyong taliwala. Tan-awa sila, dili tungod kay inyong gikinahanglan, apan tungod kay gitinguha usab ninyo, sumala sa kabubut-on sa Dios. Tan-awa sila, dili tungod sa kahakog sa salapi, apan sa pagkamasinugtanon. (1 Pedro 5:1-2)
Panglantaw
Ang nahigugma sa salapi dili gayod matagbaw
Si bisan kinsa nga nahigugma sa plata dili gayod matagbaw sa plata, ug si bisan kinsa nga nahigugma sa katigayonan mangandoy pa gayod ug mas daghan pa. Kini, usab, sama sa aso. Sa dihang magadaghan ang imong bahandi, magadaghan usab ang mga tawo nga mohurot niini. Unsa may pulos sa bahandi sa nanag-iya niini gawas sa pagtan-aw niini uban sa iyang mga mata? (Ecclesiastes 5:10-11)
Ubang mga bersikulo
Ang baha dili makapahunong sa gugma, ni ang baha makabanlas niini. Kung ihatag sa usa ka lalaki ang tanan niyang mga kabtangan nga anaa sa iyang balay alang sa gugma, ang tanyag pagatamayon gayod. Ang igsoon nga mga lalaki sa batan-ong babaye nagsultianay sa ilang mga kaugalingon. (Awit sa mga Awit 8:7)
Mahitabo kini, ingon man sa katawhan, mao usab sa pari, ingon man sa sulugoon, mao usab sa iyang agalon; ingon man sa katabang, mao usab sa iyang kabit, ingon man sa mga mopalit, mao usab sa mobaligya; ingon man sa nagpautang; mao usab sa mangutang; ingon man sa modawat ug tubo, mao usab sa mohatag ug tubo. (Isaias 24:2)
Kay mao kini ang gisulti ni Yahweh, “Gibaligya ka nga walay bayad, ug tuboson ka nga walay bayad.” (Isaias 52:3)
Ang bulawan hingpit nang natay-an; ang labing lunsay nga bulawan nausab na. Ang balaan nga mga bato gibubo na sa ulohan sa matag dalan. Ang mga anak nga lalaki sa Zion bililhon, gihatagan ug mas dako nga bili kaysa lunsay nga bulawan. Apan karon giisip na sila ingon nga walay pulos nga banga nga hinimo sa magkukulon. (Pagbangotan 4:1-2)
Apan kadtong mga tawo wala maninuod sa pagtagad sa iyang pagdapit. Milakaw ang pipila balik sa ilang kaugalingong kaumahan, ug ang uban milakaw balik ngadto sa ilang mga dapit sa pagpatigayon. (Mateo 22:5)
Unya dunay usa ka tawo nga gikan sa pundok nag-ingon kaniya, “Magtutudlo, sultihi ang akong igsoon nga bahinon ang among napanunod nga mga kabilin.” Giingnan siya ni Jesus, “Tawo, kinsa may naghimo kanako nga maghuhukom ug tigpataliwala kaninyo?” Ug iyaha silang giingnan, “Pagbantay nga mahilikay ninyo ang inyong kaugalingon gikan sa tanang hinakog nga pangandoy, tungod kay ang kinabuhi sa tawo wala diha sa kadagaya sa iyang kabtangan.” (Lucas 12:13-15)
Si Jesus miingon usab ngadto sa mga disipulo, “Adunay usa ka dato nga anaay tagadumala, ug nahiabot kaniya ang balita nga kining tagadumala nag-usik-usik sa iyang kabtangan. Busa gipatawag siya sa dato ug miingon kaniya, 'Unsa kining akong nadungog mahitungod kanimo? Paghatag ug listahan sa imong gidumalaan, tungod dili na ikaw mahimong tagadumala.' Ang tagadumala miingon sa iyang kaugalingon, 'Unsa man ang akong angay nga buhaton, nga kuhaon naman sa akong agalon ang akong katungdanan sa pagdumala? Wala akoy igo nga kusog sa pagbugwal, ug maulaw usab ako magpakiluoy. Kabalo na ako sa akong buhaton, aron sa dihang papahawaon na ako sa akong katungdanan sa pagdumala, pagadawaton ako sa mga tawo sa ilang mga balay.' Unya gipatawag sa tagadumala ang matag-usa nga nakautang sa iyang agalon, ug iyang gipangutana ang nahiuna, 'Pila man ang imong utang sa akong agalon?' Siya miingon, 'Usa ka gatos nga sukod nga lana sa olibo.' Ug siya miingon kaniya, 'Kuhaa ang imong listahan, pagdali ug lingkod ug sulati ug 50.' Unya miingon ang tagadumala sa usa pa, 'Ug pila man ang imong utang?' Siya miingon, 'Usa ka gatos nga sukod sa trigo.' Siya miingon kaniya, 'Kuhaa ang imong listahan, unya sulati ug 80.' Unya gidayeg sa agalon ang dili matarong nga tagadumala tungod sa iyang maro nga binuhatan, tungod kay ang mga anak niining kalibotana labi pang maro alang kaayohan sa ilang katawhan kay sa mga anak sa kahayag. Sultihan ko kamo, pakighigala kamo pinaagi sa kalibotanong bahandi, kay aron kung mawala na kini, ila kamong pagadawaton ngadto sa walay katapusang pinuy-anan. Siya nga matinud-anon sa gagmay nga mga butang, matinud-anon usab sa mga dagkong butang, ug siya nga dili matarong sa mga gagmay nga butang dili usab matarong sa mga dagkong butang. Busa, kung dili kamo matinud-anon sa paggamit sa kalibutanong bahandi, kinsa man ang mosalig kaninyo sa tinuod nga bahandi. Sa samang paagi, kung dili kamo matinud-anon sa mga butang nga iya sa uban, kinsa man ang mohatag kaninyo sa inyong kaugalingong butang? Walay sulugoon nga makaalagad ug duha ka agalon, kay iya gayong dumtan ang usa ug higugmaon ang usa, o kaha mahimo siyang mahinalaron sa usa ug biaybiayon ang usa pa. Dili kamo mahimong makaalagad sa Dios ug bahandi.” Karon ang mga Pariseo, nga mga mahigugmaon sa salapi, nakadungog niining tanan, ug sila nagtamay kaniya. (Lucas 16:1-14)
Karon sa dihang si Simon nakakita nga ang Balaang Espiritu mahatag pinaagi sa pagpandong sa mga apostoles sa ilang mga kamot, siya nagtanyag kanila ug salapi. Siya miingon, “Hatagi ako niini nga gahom, usab, nga kang bisan kinsa man nako ibutang ang akong mga kamot mahimong makadawat sa Balaang Espiritu.” Apan si Pedro miingon kaniya, “Unta ang imong plata nga salapi malaglag kauban nimo, tungod kay naghunahuna ka man sa pagbaton ug gasa sa Dios inubanan sa salapi. Wala nakay bahin niini nga butang, tungod kay ang imong kasingkasing dili matarong uban sa Dios. Busa paghinulsol niining imong pagkadaotan, ug pag-ampo ngadto sa Ginoo, aron siya mahimo pa tingaling makapasaylo kanimo kung unsa ang imong gitinguha. Tungod kay ako nakakita nga ikaw anaa sa kahilo sa kaligotgot ug anaa sa pagkaginapos sa sala.” Si Simon mitubag ug nag-ingon, “Pag-ampo sa Ginoo alang kanako, nga wala sa mga butang nga imong gipanulti mahimong mahitabo kanako.” (Mga Buhat 8:18-24)
Naningkamot ako sa pagpahimuot sa tanang tawo sa tanang mga butang. Wala ako nangita sa akong kaayohan, apan kana sa kadaghanan. Buhaton ko kini aron nga maluwas sila. (1 Corinto 10:33)
Hinuon, gipamatud-an namo sa among kaugalingon pinaagi sa tanan namong mga buhat, nga kami mga sulugoon sa Dios. Kami iyang mga sulugoon diha sa daghang pag-antos, sa kagul-anan, sa kasubo, sa kalisdanan, Namuhat kami nga magul-anon, apan nagmaya kami kanunay. Namuhat kami ingon nga kabos, apan nakahimo kami sa kadaghanan nga maadunahan. Namuhat kami nga walay gipanag-iyahan apan nanag-iya sa tanang mga butang. (2 Corinto 6:4, 10)
Unya kung ang Dios nagbanhaw kaninyo uban kang Cristo, pangitaa ang mga butang sa kahitas-an, diin si Cristo nagalingkod sa tuong kamot sa Dios. Paghunahuna mahitungod sa mga butang sa kahitas-an, dili mahitungod sa mga butang sa kalibotan. Kay kamo namatay, ug ang inyong kinabuhi natago kang Cristo diha sa Dios. Sa dihang si Cristo mopakita, nga mao ang inyong kinabuhi, unya kamo usab makita uban kaniya sa himaya. Ibutang sa kamatayon, unya, ang mga ginsakopan nga anaa sa kalibotan—ang pagkamahilawason, ang pagkamahugaw, ang kaibog, ang daotang tinguha, ang pagkahakog, nga mao ang pagsimba sa diosdios. (Colosas 3:1-5)
Kay tanang gilalang sa Dios maayo, ug walay gidawat nato nga adunay pagpasalamat ang maisalikway, (1 Timoteo 4:4)
Kay may kaluoy kamo niadtong mga binilanggo, ug gidawat ninyo nga malipayon ang pag-ilog sa inyong mga bahandi, sa pagkahibalo nga kamo sa inyong kaugalingon adunay labaw pang maayo ug walay kataposan nga bahandi. (Hebreohanon 10:34)
Pinaagi kadto sa pagtuo nga si Moises, sa dihang midako na siya, nagdumili nga tawagon nga anak sa anak nga babaye ni Paraon. Hinuon, gipili niya nga makig-ambit sa kasakit uban ang katawhan sa Dios, kaysa magmalipayon sa sala sa hamubo nga higayon. Iyang giila ang kaulawan sa pagsunod kang Cristo ingon nga dakong kadato kaysa mga bahandi sa Ehipto, tungod kay nagtutok siya sa iyang umaabot nga ganti. (Hebreohanon 11:24-26)
Kaayo bisan pa sa salapi nga gitanyag alang sa daotan
Miingon si Joab sa tawo nga nagsuliti kaniya mahitungod kang Absalom, “Tan awa! Nakita mo siya! Nganong wala mo man siya giduslak paubos sa yuta? Hatagan ko unta ikaw ug napulo ka plata nga shekels ug bakos.” Mitubag ang tawo kay Joab, “Bisan makadawat pa ako ug liboan ka shekels nga plata, dili nako gamiton ang akong mga kamot batok sa anak sa hari, tungod kay nakadungog kaming tanan nga gimandoan kamo sa hari, Abisai ug Ittai, nga nag-ingon, 'Kinahanglan walay bisan usa nga modapat sa batan-ong lalaki nga si Absalom.' (2 Samuel 18:11-12)
Mersenaryo
Kanunay ang gubat tali kang Asa ug kang Baasha ang hari sa Israel, sa tibuok nilang kinabuhi. Si Baasha ang hari sa Israel, isog nga misulong sa Juda ug gikutaan ang Rama, aron dili makagawas ang bisan kinsa o mosulod ngadto sa yuta ni haring Asa sa Juda. Unya gikuha ni Asa ang tanang plata ug ang bulawan nga nahibilin sa panudlanan sa templo ni Yahweh, ug ang bahandi sa palasyo sa hari. Gihatag niya kini sa iyang mga sulugoon ug gipadala kini ngadto kang Ben Hadad ang anak nga lalaki ni Tabrimon ang anak nga lalaki ni Hezion, ang hari sa Aram, nga nagpuyo sa Damasco. Miingon siya, “Maghimo kita ug kasabotan tali kanimo ug kanato, sama sa gibuhat sa atong amahan. Tan-awa, gipadad-an ko ikaw ug gasa nga plata ug bulawan. Isalikway ang imong kasabotan kang Baasha nga hari sa Israel, aron moundang na siya sa pagpakiggubat kanako.” Miuyon si Ben Hadad kang Haring Asa ug gipasulong niya ang mga pangulo sa iyang kasundalohan, ug ilang gigubat ang mga siyudad sa Israel. Gigubat nila si Ahion, si Dan, si Abel sa Bet Maaca, ug ang tanang Chinneret, uban ang tibuok yuta sa Naftali. (1 Hari 15:16-20)
Unya si Rezin, nga hari sa Aram ug si Peka nga anak nga lalaki ni Remalia, nga hari sa Israel, mitungas sa Jerusalem aron sa pagsulong. Gipalibotan nila si Ahaz, apan dili nila siya mabuntog. Busa gikuha ni Ahaz ang plata ug bulawan nga nakaplagan didto sa balay ni Yahweh ug diha sa mga bahandi sa palasyo sa hari ug gipadala kini ingon nga gasa ngadto sa hari sa Asiria. Unya naminaw ang hari sa Asiria kaniya, unya mitungas ang hari sa Asiria batok sa Damascus, gibuntog kini ug gidala ang katawhan niini ingon nga mga binilanggo ngadto sa Kir. Gipatay usab niya si Rezin ang hari sa Aram. (2 Hari 16:5, 8-9)
Unya gidala ni Asa ang plata ug bulawan gikan sa lawak nga tipiganan sa balay ni Yahweh ug sa panimalay sa hari, ug gipadala kini ngadto kang Ben Hadad ang hari sa Aram, nga nagpuyo sa Damascus. Miingon siya, “Tugoti nga adunay kasabotan tali kanako ug kanimo, ingon nga anaa tali sa akong amahan ug sa imong amahan. Tan-awa, gipadad-an ko ikaw ug plata ug bulawan. Gub-a ang imong pagpakigsaad kang Baasha, ang hari sa Israel, aron nga biyaan ko niya nga mag-inusara.” Naminaw si Ben Hadad kang Haring Asa ug gipadala niya ang mga pangulo sa iyang kasundalohan batok sa mga siyudad sa Israel. Gisulong nila ang ljon, Dan, Abelmaim, ug ang tanang tipiganan nga mga siyudad sa Neftali. (2 Cronicas 16:2-4)
Kaso sa korte
Kondili ang inyong daotang mga binuhatan, maoy nakapahimulag kaninyo gikan sa inyong Dios, ug ang inyong mga sala maoy nakapatago sa iyang panagway gikan kaninyo ug sa pagpaminaw kaninyo. Walay nagtawag sa pagkamatarong, ug walay nagpamatuod sa giakosa kaniya diha sa kamatuoran. Misalig sila sa walay unod nga mga pulong, ug nagsulti ug mga bakak; nanamkon sila sa kasamok ug nanganak ug sala. (Isaias 59:2, 4)
Pagpakig-uli sa inyong magsusumbong samtang kamo uban kaniya padulong sa korte, o ang inyong magsusumbong motugyan kaninyo ngadto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom motugyan kaninyo ngadto sa opisyales, ug kamo igabanlod ngadto sa prisohan. Sa pagkatinuod ako moingon kaninyo, dili gayod kamo makagawas gikan didto hangtod inyong mabayran ang kataposang gamay nga salapi nga inyong nautang. (Mateo 5:25-26)
Ug kung bisan kinsa ang mangandoy sa pag-adto sa korte uban kaninyo ug mokuha sa inyong pangsulod nga bisti, pasagdi usab kanang tawhana nga kuhaon ang inyong kupo. (Mateo 5:40)
Kaniya nga mosagpa kanimo sa pikas aping, itugyan usab ang pikas. Kung ang usa ka tawo mokuha sa imong kupo, ayaw na usab kupti ang imong taas nga bisti. Hatagi ang tanang tawo nga mangayo kanimo. Kung adunay usa ka tawo nga mokuha sa usa ka butang nga imong gipanag-iyahan, ayaw na siya ug ingna nga ihatag kini pagbalik kanimo. (Lucas 6:29-30)
Sa dihang magkuyog kamo sa inyong kaaway paingon sa mahistrado, paningkamoti ang pagpakighusay kaniya diha sa dalan aron nga dili ka niya guyuron didto sa maghuhukom, ug ang maghuhukom dili magtugyan kanimo didto sa opisyal, ug ang opisyal dili magbalhog kanimo sa bilanggoan. Sultihan ko kamo, nga dili gayud kamo makalingkawas gikan didto hangtod nga kabayran ninyo ang katapusang bahin nga salapi.” (Lucas 12:58-59)
Sa dihang ang usa kaninyo adunay panagbingkil sa usag-usa, makahimo ba siya pag-adto sa atubangan sa husgado sa dili magtutuong maghuhukom, kaysa sa atubangan sa mga magtutuo? Wala ba kamo masayod nga ang mga magtutuo ang maghukom sa kalibotan? Ug kung mohukom kamo sa kalibotan, dili ba kamo makahimo sa paghusay sa dili mahinungdanong mga butang? Wala ba kamo masayod nga atong pagahukman ang mga anghel? Unsa pa kaha, unya, makahimo ba kita ug paghukom sa mga butang niini nga kinabuhi? Unya kung kamo maghimo sa mga paghukom nga nalakip sa pang-adlaw-adlaw nga kinabuhi, nganong ginasang-at man ninyo ang mga kaso atubangan niadtong dili sakop sa simbahan? Gisulti ko kini sa inyong kaulawan. Wala bay usa taliwala kaninyo nga takos sa paghusay sa usa ka panagbingkil tali sa mga igsoon? Apan sa atong nakita karon, ang usa ka magtutuo miadto sa hukmanan batok sa uban nga magtutuo, ug kana nga kaso gipahimutang sa atubangan sa usa ka maghuhukom nga dili magtutuo! Ang kamatuoran nga adunay gayoy mga nagkalain-laing mga panagbingkil taliwala sa mga Kristohanon kapildihan na alang kaninyo. Nganong dili man hinuon moantos sa sayop? Nganong man dili hinuon ninyo tugotan ang inyong mga kaugalingon nga malimbongan? Apan nasayop kamo ug nanglimbong sa uban, ug kini mao ang inyong kaugalingong mga igsoon! (1 Corinto 6:1-8)
Ang mga daotan mosupak sa buhat sa Dios kon kini magkantidad kanila ug salapi
Nahitabo kadto samtang kami padulong sa dapit nga alampoanan, ang usa ka batan-on nga babaye adunay espiritu sa pagpanagna ang nasugatan namo- nagdala siya ug sapi sa iyang mga agalon pinaagi sa pagpanghimalad. Kini nga babaye nagsunod kang Pablo ug kanamo ug nagsinggit, nga nag-ingon, “Kining mga tawhana mga alagad sa Labing Halangdong Dios. Sila nagmantala kaninyo sa dalan sa kaluwasan.” Gibuhat niya kini sa daghang mga adlaw. Apan si Pablo, gisamokan na gayod kaniya, milingi ug miingon sa espiritu, “Gimandoan ko ikaw sa ngalan ni Cristo Jesus nga gula gikan kaniya.” Ug migula kini diha dayon. Sa pagkakita sa iyang mga agalon nga ang ilang paglaom nga makasapi nawala na, ilang gidakop si Pablo ug Silas ug giguyod sila ngadto sa merkado atubangan sa mga awtoridad. (Mga Buhat 16:16-19)
Ang usa ka platero nga ginganlan ug Demetrius, nga naghimo ug plata nga istatuwa ni Diana, nagdala sa dakong negosyo alang sa mga magbubuhat. Busa gitigom niya ang mga trabahante sa maong panginabuhi ug miingon, “Mga sir, nakabalo kamo nga kini nga negosyo nakapahimo kanato ug daghan nga kuwarta. Kamo nakakita ug nakadungog niana, dili lamang sa Efeso, apan halos tibuok Asya, kini si Pablo nagdani ug nagpalayo sa daghang mga tawo. Siya nagaingon nga walay mga dios nga hinimo sa mga kamot. Ug dili lamang ang kakuyaw nga ang atong mga negosyo dili na kinahanglanon, apan bisan pa ang templo sa bantogang diosa nga si Diana mahimong kining walay pulos. Unya siya mawad-an na sa iyang kadungganan, siya nga gisimba sa tanan sa Asya ug sa tibuok kalibotan.” (Mga Buhat 19:24-27)